Aðferðum við útreikning á viðskiptahalla ekki breytt

Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins gagnrýnir aðferðir Seðlabankans við útreikning á viðskiptahalla. Bankinn fylgir alþjóðlegum stöðlum segir aðalhagfræðingur Seðlabankans.

„Sú þjóð er ekki til í heiminum þar sem ekki er deilt um það um hversu réttar tölur um viðskiptahalla séu," segir Arnór Sighvatsson, aðalhagfræðingur Seðlabanka Íslands. „Það eru skekkjur í þessu, það er enginn vafi á því. En Seðlabankinn fylgir alþjóðlegum stöðlum við þetta uppgjör."

Allt væri á öðrum endanum í íslensku efnahagslífi ef tölur Seðlabankans um viðskiptahalla og erlenda skuldastöðu fyrir árið 2006 væru réttar. Þetta fullyrðir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, í grein á vef samtakanna. Segir hann að fjöldi fyrirtækja væri á vonarvöl, stófellt atvinnuleysi fram undan og lánstraust íslenskra banka og íslenska ríkisins á við það sem gerist meðal þróunarlanda.

Tölur Seðlabankans gefa til kynna að viðskiptahallinn hafi numið 305 milljörðum króna á síðasta ári. Það er 26,7 prósent af vergri landsframleiðslu. „Þessar tölur eru ótrúlega háar og ættu að vekja skelfingu meðal allra sem eiga hagsmuna að gæta í íslensku efnahagslífi," segir Vilhjálmur í greininni. „Ástæða þess að viðbrögðin eru ekki eins og þau hefðu átt að vera samkvæmt bókinni er að enginn kannast við þann raunveruleika sem tölurnar lýsa."

Kristíana Baldursdóttir, forstöðumaður úrvinnslu og miðlunar á upplýsingasviði Seðlabankans, segir ekki standa til að breyta aðferðum við útreikningana. „Við fylgjum aðferðafræði Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Þetta eru alþjóðlega viðurkenndar aðferðir. Við munum ekki breyta þeim nema sjóðurinn breyti sínum reglum. Ef við myndum gera það værum við ekki samanburðarhæf við önnur lönd."

Seðlabankinn afskrifar að hluta til beinar fjárfestingar Íslendinga erlendis. Þá er söluhagnaður, áfallinn og innleystur, ekki talinn til tekna í útreikningum á viðskiptahalla. Þetta tvennt segir Vilhjálmur hafa í för með sér stórar skekkjur í mati á hallanum.

Ekki er sérstaklega gerð grein fyrir söluhagnaði eða öðrum verðbreytingum á eignum samhliða útreikningunum. Samkvæmt stöðlunum er það mögulegt, segir Vilhjálmur. „Auðvitað má alltaf birta aukaupplýsingar," segir Kristíana. „Spurningin er hins hversu traustar upplýsingar er hægt að fá. Ekki er til dæmis víst að auðvelt væri að nálgast tölur um söluhagnað."