40% neita líffæragjöf

Fjörutíu prósent aðstandenda látinna sem geta gefið líffæri neita slíkum beiðnum. Íslendingar gefa færri líffæri en aðrir Norðurlandabúar. Fyrir fjórtán árum var lögum breytt svo Íslendingar gætu gefið líffæri. Fyrir þann tíma höfðu landsmenn þegið líffæri frá öðrum þjóðum án þes að leggja nokkuð til sjálfir. Nýlega var gerð rannsókn á líffæragjöfum á Íslandi síðan lögunum var breytt. Árlega eru um átta Íslendingar á biðlista eftir líffærum og þrír að meðaltali fá ígræðslu. Í ljós kom að fjörutíu prósent aðstandenda heiladauðra, sem hefðu getað gefið líffæri, synjuðu um leyfi fyrir slíku. Skoðað var tímabilið 1992 til 2002 og virtust synjanir færast í vöxt eftir því sem leið á tímabilið. Læknar hafa áhyggjur af þessu og segir Sigurbergur Kárason gjörgæslulæknir að samkvæmt rannsóknum erlendis virðast skýringarnar á þessu m.a. vera þær að aðstandendur skilji ekki hvað það sé að vera heiladáinn vegna tilfinningalegs uppnáms við aðstæðurnar, eða vegna þess að læknarnir útskýri það ekki nægilega vel. Trú og menningarlegur bakgrunnur getur líka komið þarna inn í. Að sögn Sigurbergs skiptir þó mestu máli að þekkja til afstöðu hins látna; ef hún er þekkt er undantekningarlaust farið eftir henni. Árlegur fjöldi líffæragjafa hér á landi er aðeins lægri en annars staðar á Norðurlöndum. Læknar hvetja alla til að taka afstöðu til líffæragjafa og gera sínum nánustu grein fyrir henni. Hægt er að nálgast sérstakt kort í apótekum og bera á sér með yfirlýsingu um líffæragjöf. Það, ásamt því að gera aðstandendum grein fyrir afstöðu sinni, getur orðið til þess að minnka hið tilfinningalega álag sem alltaf fylgir fyrrnefndum aðstæðum.