Um kvikmyndahátíðir í Reykjavík

Stjórn Kvikmyndahátíðar í Reykjavík hefur sent frá sér yfirlýsingu þar sem hún m.a. átelur hóp fólks sem undirbýr nú alþjóðlega kvikmyndahátíð í Reykjavík fyrir að misnota nafn þess. Fyrsta spurningin sem vaknar við þessa yfirlýsingu er sú, hvers vegna lagðist hátíðin af fyrir 3 árum? Svarið er líklega skortur á fjármagni, en þá er næsta spurning, hvers vegna tókst stjórninni ekki að fjármagna hátíðina, og hvers vegna virðist öðrum ætla að takast að koma á fót stórri alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík á ný? Sé tekið mið af því að sjálfseignarfélag Kvikmyndahátíðar í Reykjavík er m.a rekið af Félagi kvikmyndagerðarmanna og Samtökum íslenskra kvikmyndaframleiðenda, þá vakna líka þær spurningar sjálfkrafa hvort stjórn Kvikmyndahátíðar í Reykjavík endurspegli þessi félög þar sem frammistaða stjórnanna yfirleitt er vægast sagt afar slök. Það þarf allavega engum að bregða þótt spurt sé hvers vegna kvikmyndahátíðin hefur fallið niður, en án tilkomu nýrrar kvikmyndahátíðar var sú spurning hvort sem er orðin brýn. Þær kvikmyndahátíðir sem eru á Íslandi eru ekki af þeirri stærðargráður og tegund sem áhugafólk og fagmenn vilja sjá þótt þær séu samt mjög mikilvægar. Það vantar þessa stóru. Mér var nýlega sagt að í Frakklandi séu 365 kvikmyndahátíðir á ári, og enn fleiri á þýskumælandi svæðum, og þá eru ekki taldir með svokallaðir "dagar", danskir dagar eða spænskir dagar o.s.frv. Margar af þessum hátíðum eru litlar, en flest lönd hafa sína einu "stóru" hátíð og hafa Danir nýlega gert átak í þessum málum. Um kvikmyndahátíðir, tegund þeirra og tilgang, er margt skrifað en á Íslandi virðist þetta hafa dottið niður. Og það má segja að það sé í verkahring þeirra sem setið hafa í stjórn kvikmyndahátíðar sl. ár að svara því fyrst af öllu, hvað hefur verið að gerast. Ég er ekki talsmaður neinna í þessum efnum, aðeins einn af þeim sem vilja veg þessa fags sem mestan. Og vegleg kvikmyndahátíð er ekki aðeins mikilvæg fyrir fagið, bæði sem listrænn viðburður og "ráðstefna" fagfólks, heldur líka smá liður í því að byggja upp menningarsamfélag, þekkingarsamfélag sem er víðsýnt og fjölbreytt. En er einhver ástæða fyrir því að það er ekki hægt að una því að óháðum aðilum takist að koma á fót alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík á ný og þeim hlotnist heiður fyrir? Á bakvið takmark þeirra er jafnvel faglegur rökstuðningur fyrir því að halda yfirleitt kvikmyndahátíð. Er kannski ástæða fyrir stjórnir fagfélaganna að leggja niður sína eigin kvikmyndahátíð sem aldrei er haldin hvort sem er, og aðstoða þetta fólk við að klára dæmið, styðja það og styrkja svo einn almennilegur viðburður geti orðið að veruleika? Höfundur er MA í stjórnun og stefnumörkun menningarmála.