„Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið“ Smári Jökull Jónsson skrifar 9. október 2026 20:01 Guðjón Hreinn Hauksson er formaður Félags framhaldskólakennara KÍ Rekstrarstaða framhaldsskólanna hefur sjaldan verið jafn slæm og hún er í dag segir formaður Félags Framhaldsskólakennara. Í vikunni hélt Kennarasamband Íslands blaðamannafund þar sem stefnumótun félagsins var kynnt sem og áherslur næstu ára. Í framsögu Magnúsar Þórs Jónssonar, formanns Kennarasambands Íslands, á fundinum kom fram að skólakerfið verði ekki byggt með skyndilausnum frá einu kjörtímabili til annars og því mikilvægt að sambandið sé með skýr markmið og stöðuga eftirfylgni. Á fundinum var slæm rekstrarstaða framhaldsskóla landsins einnig rædd. Rúm 80 prósent skóla eru með rekstrarhalla og 63 prósent þeirra með neikvæðan höfuðstól samanborið við 15 prósent árið 2019. Slökkt sé á áttatíu og fimm stöðugildum árlega Guðjón Hreinn Hauksson, formaður Félags framhaldsskólakennara, segir skólana verr stadda en þeir hafa nokkurn tíman verið. „Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið og þetta er það stig þar sem fólk er að taka út hvað mestan þroska, er að dýpka þekkingu sína og persónulegan þroska til að koma út í samfélagið, inn í háskóla og á starfsvettvang sem fullbúnir einstaklingar. En við erum að kæfa þetta stig og mér líst ekkert á þessa stöðu,“ sagði Guðjón í viðtali við Vísi. Fyrir tólf árum var tekin ákvörðun um að stytta nám til stúdentsprófs niður í þrjú ár. Guðjón segir að frjármagn hafi hins vegar átt að halda sér en staðreyndin sé sú að það hafi minnkað nánast frá og með þeirri dasetningu þegar skólinn var styttur. Guðjón segir að boðaður sé frekari niðurskurður til framhaldsskóla á næstu árum.KÍ Þá segir hann að boðaður sé áframhaldandi niðurskurður til skólanna. „Um það bil 1,5 prósent á hverju ári næstu fimm árin. Þetta þýðir einfaldlega, ef við setjum þetta í samhengi, að við séum að slökkva á áttatíu og fimm stöðugildum kennara á hverju ári næstu fimm árin.“ Nýtt einkunnakerfi geti haft neikvæð áhrif Þá segir hann að breytingar á einkunnakerfi grunnskóla, sem Inga Sæland menntamálaráðherra tilkynnti um og verið er að vinna að í grunnskólum landsins, gætu haft neikvæð áhrif á framhaldsskólastigið. „Ef þessi aðgerð sem á sér stað núna fer á þann veg að fólk fer að raðast illa inn í framhaldsskólana, inn á hæfnistigin, þá getur það komið mjög illa út fyrir þennan árgang sem er að koma inn næsta haust. Þannig að þetta getur orðið mjög erfitt og ætla bara rétt að vona að þetta verði vel unnið. Svona viðamikla breytingu þarf að vinna vel.“ Hann segir afar mikilvægt að öll kerfi séu samanhangandi og tali rétt saman. „Mér sýnist fólk sem er að taka þátt í þessari breytingu vera undrandi á þessari stöðu og finnist erfitt að skilja nákvæmlega út á hvað þetta gengur.“ Mest lesið Óskar svara eftir að faðir missti dóttur sína erlendis Innlent Lokun einu innilaugar sveitarfélagsins íbúum mikið áfall Innlent Afskipti formanns Eflingar séu með ólíkindum Innlent Sigurveig I. Jónsdóttir er látin Innlent Segir sáttina kosta ríkissjóð 1,6 milljarða til viðbótar Innlent Bílastæði eða bekkir og blómapottar? Innlent Þingmenn laumuðust í laugina eftir lokun Innlent Katrín ekki í forsetaslaginn og deilur skekja ASÍ fyrir þing Innlent Friðarsúlan hefur kostað rúmar hundrað milljónir króna Innlent Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Erlent Fleiri fréttir „Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið“ Vance biðlar til ungra reiðra manna Keyrði á og flúði en skildi númeraplötu eftir Seldu óvart hjól viðskiptavinar Sigurveig I. Jónsdóttir er látin Þingmenn laumuðust í laugina eftir lokun Katrín ekki í forsetaslaginn og deilur skekja ASÍ fyrir þing Bein útsending: Af minkum og mönnum Þau vilja stýra Fjölmiðlanefnd Þrír unglingar á breyttu hjóli en VÍS ber samt ábyrgð Einn fékk fimm ár, annar átján mánuði en þriðji sýknaður Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Líklegt að Íslendingar finni óbeint fyrir El niño Ísraelskum ferðamönnum mismunað á veitingastað vegna uppruna Óskar svara eftir að faðir missti dóttur sína erlendis Segir sáttina kosta ríkissjóð 1,6 milljarða til viðbótar Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Kannast ekkert við brot og munu aðstoða við rannsókn Úrskurðaður í farbann Afskipti formanns Eflingar séu með ólíkindum Í beinni frá höfuðstöðvum Ölgerðarinnar Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Borað eftir heitu vatni í Laugardal Navanethem Pillay hlaut friðarverðlaun Nóbels Friðarsúlan hefur kostað rúmar hundrað milljónir króna Hellisheiðin lokuð til vesturs Bein útsending: Hver hlýtur friðarverðlaun Nóbels? Borgin afturkallar lóðir trúfélaganna Yfir sjötíu þúsund mótmæltu þrátt fyrir umbótatillögur Sjá meira
Í framsögu Magnúsar Þórs Jónssonar, formanns Kennarasambands Íslands, á fundinum kom fram að skólakerfið verði ekki byggt með skyndilausnum frá einu kjörtímabili til annars og því mikilvægt að sambandið sé með skýr markmið og stöðuga eftirfylgni. Á fundinum var slæm rekstrarstaða framhaldsskóla landsins einnig rædd. Rúm 80 prósent skóla eru með rekstrarhalla og 63 prósent þeirra með neikvæðan höfuðstól samanborið við 15 prósent árið 2019. Slökkt sé á áttatíu og fimm stöðugildum árlega Guðjón Hreinn Hauksson, formaður Félags framhaldsskólakennara, segir skólana verr stadda en þeir hafa nokkurn tíman verið. „Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið og þetta er það stig þar sem fólk er að taka út hvað mestan þroska, er að dýpka þekkingu sína og persónulegan þroska til að koma út í samfélagið, inn í háskóla og á starfsvettvang sem fullbúnir einstaklingar. En við erum að kæfa þetta stig og mér líst ekkert á þessa stöðu,“ sagði Guðjón í viðtali við Vísi. Fyrir tólf árum var tekin ákvörðun um að stytta nám til stúdentsprófs niður í þrjú ár. Guðjón segir að frjármagn hafi hins vegar átt að halda sér en staðreyndin sé sú að það hafi minnkað nánast frá og með þeirri dasetningu þegar skólinn var styttur. Guðjón segir að boðaður sé frekari niðurskurður til framhaldsskóla á næstu árum.KÍ Þá segir hann að boðaður sé áframhaldandi niðurskurður til skólanna. „Um það bil 1,5 prósent á hverju ári næstu fimm árin. Þetta þýðir einfaldlega, ef við setjum þetta í samhengi, að við séum að slökkva á áttatíu og fimm stöðugildum kennara á hverju ári næstu fimm árin.“ Nýtt einkunnakerfi geti haft neikvæð áhrif Þá segir hann að breytingar á einkunnakerfi grunnskóla, sem Inga Sæland menntamálaráðherra tilkynnti um og verið er að vinna að í grunnskólum landsins, gætu haft neikvæð áhrif á framhaldsskólastigið. „Ef þessi aðgerð sem á sér stað núna fer á þann veg að fólk fer að raðast illa inn í framhaldsskólana, inn á hæfnistigin, þá getur það komið mjög illa út fyrir þennan árgang sem er að koma inn næsta haust. Þannig að þetta getur orðið mjög erfitt og ætla bara rétt að vona að þetta verði vel unnið. Svona viðamikla breytingu þarf að vinna vel.“ Hann segir afar mikilvægt að öll kerfi séu samanhangandi og tali rétt saman. „Mér sýnist fólk sem er að taka þátt í þessari breytingu vera undrandi á þessari stöðu og finnist erfitt að skilja nákvæmlega út á hvað þetta gengur.“
Mest lesið Óskar svara eftir að faðir missti dóttur sína erlendis Innlent Lokun einu innilaugar sveitarfélagsins íbúum mikið áfall Innlent Afskipti formanns Eflingar séu með ólíkindum Innlent Sigurveig I. Jónsdóttir er látin Innlent Segir sáttina kosta ríkissjóð 1,6 milljarða til viðbótar Innlent Bílastæði eða bekkir og blómapottar? Innlent Þingmenn laumuðust í laugina eftir lokun Innlent Katrín ekki í forsetaslaginn og deilur skekja ASÍ fyrir þing Innlent Friðarsúlan hefur kostað rúmar hundrað milljónir króna Innlent Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Erlent Fleiri fréttir „Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið“ Vance biðlar til ungra reiðra manna Keyrði á og flúði en skildi númeraplötu eftir Seldu óvart hjól viðskiptavinar Sigurveig I. Jónsdóttir er látin Þingmenn laumuðust í laugina eftir lokun Katrín ekki í forsetaslaginn og deilur skekja ASÍ fyrir þing Bein útsending: Af minkum og mönnum Þau vilja stýra Fjölmiðlanefnd Þrír unglingar á breyttu hjóli en VÍS ber samt ábyrgð Einn fékk fimm ár, annar átján mánuði en þriðji sýknaður Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Líklegt að Íslendingar finni óbeint fyrir El niño Ísraelskum ferðamönnum mismunað á veitingastað vegna uppruna Óskar svara eftir að faðir missti dóttur sína erlendis Segir sáttina kosta ríkissjóð 1,6 milljarða til viðbótar Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Kannast ekkert við brot og munu aðstoða við rannsókn Úrskurðaður í farbann Afskipti formanns Eflingar séu með ólíkindum Í beinni frá höfuðstöðvum Ölgerðarinnar Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Borað eftir heitu vatni í Laugardal Navanethem Pillay hlaut friðarverðlaun Nóbels Friðarsúlan hefur kostað rúmar hundrað milljónir króna Hellisheiðin lokuð til vesturs Bein útsending: Hver hlýtur friðarverðlaun Nóbels? Borgin afturkallar lóðir trúfélaganna Yfir sjötíu þúsund mótmæltu þrátt fyrir umbótatillögur Sjá meira