Tíma­mót hjá Kvenna­at­hvarfinu

Athvarfið er það fyrsta sem er sérstaklega byggt og hannað með þarfir kvenna og barna í huga. Það hefur verið í undirbúningi um árabil og hafa samtökin staðið fyrir fjölda safnana til að byggja athvarfið.

„Þetta er búið að vera langt ferli og, eins og þú segir, við erum búnar að fara í nokkur söfnunarátök til þess að safna fyrir þessari byggingu. Þannig að við séum komnar þarna, að byggingin sé tilbúin og við tilbúnar að flytja, það er óraunveruleg tilfinning í rauninni.“

Hún segir þetta breyta öllu fyrir starfsemina.

„Þetta þýðir það að við getum tekið enn betur á móti konum og börnum sem þurfa að leita til okkar, sem þurfa að flýja heimili sín sökum ofbeldis. Kvennaathvarfið á Íslandi hefur alltaf verið þannig að það er tekið á móti öllum konum sem þurfa á okkur að halda og það myndast aldrei biðlisti. En það þýðir að það er oft ansi þröngt og erfitt að koma konum og börnum fyrir, sem að mun náttúrulega verða mun betra núna og miklu betra rými fyrir alla.“

Þannig sé betra rými fyrir börn og unglinga og ólíkar þarfir þeirra kvenna sem leita til þeirra.

„Eins og fötluðum konum og konum með fötluð börn, þannig að það er margt nýtt.“

Hún segir að með stærra rými skapist líka tækifæri til að þróa þeirra starfsemi áfram.

„Hvernig við ætlum að vinna með þolendum, hópavinnu og ýmislegt annað og er það náttúrulega viðtalsþjónustan sem er sú þjónusta sem er að vaxa hvað mest hjá okkur. sem eru konur utan dvalar sem koma í viðtöl og hún getur núna fengið að stækka og dafna.“

Hún segir stuðning samfélagsins og samtakamátt skipta þær verulegu máli.

„Þetta er vissulega ljúfsár tilfinning en það er sárt að við skulum þurfa að vera að stækka starfsemina okkar og auka við hana og að við skulum þurfa að hafa enn opið Kvennaathvarf en það vekur líka með okkur von að hafa fundið þessa miklu samstöðu í samfélaginu og þennan mikla samtakamátt sem við höfum fundið.“

Fólk sé sammála um að það vilji ekki búa í samfélagi þar sem ofbeldi þrífst en sé það til staðar þá sé þjónusta í boði.

Heiðra þær sem hófu starfsemina

Formleg opnun Kvennaathvarfsins er síðar í dag og konur og börn sem dvelja þar munu geta flutt inn í húsnæðið í næstu viku.

„Við erum með opnunarhóf í dag þar sem við munum bjóða sérstaklega konunum sem stóðu að opnun þessi fyrstu ár 1982. Einu sinni var náttúrulega ekki til Kvennaathvarf. Þannig að núna ákváðum við að heiðra þær og bjóða þeim á opnunina og það er þeim að þakka að við höfum alltaf átt okkar eigið húsnæði og það hefur verið okkar styrkur að hérna þær hafa alltaf gætt að því að Kvennaathvarfið eigi húsnæði sitt. Þannig heldur það áfram og við höfum náð að byggja þetta hús og eiga það í raun. Þannig að það er mjög mikilvægur styrkur fyrir svona samtök.“

Linda Dröfn segir að þó svo að steypan sé komin þá eigi eftir að taka tíma að mubla upp húsnæðið.

„Grunnurinn er kominn þannig að við sjáum fram á að við getum flutt með konur og börn yfir núna í september. En vissulega er þetta risastórt verkefni að múbla upp svona hús og við viljum halda áfram þessari nálgun sem við höfum haft, að þetta sé rekið sem stórt heimili, og þá er mjög mikilvægt að þetta sé hlýlegt og heimilislegt,“ segir hún og að það muni líklega taka tíma að gera það.

„Það er mikilvægt að konur og börn finni að þarna eigi þau heima og geti verið hjá okkur eins og þau þurfa þannig að þau nái að stíga út úr þessu flókna mynstri sem ofbeldið getur verið. Það er okkar fókus að þau finni það að þau séu komin á stað þar sem þau geta verið og þar sem þau eru velkomin. En þetta verður vinna núna, að klára að gera þetta tilbúið og líka að reka Kvennaathvarf í svona stóru húsi og stækka svona mikið starfsemina.“

Stærra hús kosti meiri pening

Hún segir stærra hús þýða aukin fjárútlát.

„Við höldum áfram að treysta á samfélagið, helmingurinn af okkar rekstrartekjum kemur frá almenningi og það er þeim að þakka að við getum veitt þá alla þessa aukaþjónustu sem við erum að veita,“ segir hún og nefnir til dæmis sérstaka barnaráðgjöf og húsmóður sem er í húsi alla daga.

„Sem að sér um að hjartað slái alltaf fast alla daga í eldhúsinu. Þannig að það eru þessir litlu hlutir sem verða til þess að það er hérna að þeim líði vel hjá okkur og það eru minni líkur á að þau fari til baka í óbreytt ástand, í ofbeldisástand. Þannig við höldum áfram að treysta því að vinir athvarfsins, þessir mánaðarlegu vinir sem að eru að styðja við bakið á okkur, haldi áfram að gera það.“

Kvennaathvarfið þarf því núna að bæta við starfsfólki, bæði til að þróa starfsemina og svo þarf hreinlega fleira starfsfólk í stærra hús.

„Þetta er helmingi stærra hús sem að þýðir náttúrulega miklu meiri þrif og viðhald og allt sem því fylgir, þannig að við sjáum alveg fram á það að það muni aukast hérna þunginn í rekstrinum við þetta.“

Linda Dröfn segir að það hafi verið mikið að gera í Kvennaathvarfinu í allt sumar. Alls hafi 48 konur og 32 börn dvalið hjá þeim í sumar og í gær hafi verið tólf konur og tíu börn.

Dvelja lengur með börn

Hún segir dæmi um að konur þurfi að dvelja hjá þeim mánuðum saman. Algengara sé að þær konur sem komi til þeirra með börn þurfi að dvelja lengur.

„Praktísku málin geta verið mun flóknari þegar þú ert að stíga út úr ofbeldi og ert að flytja út af heimili þínu með börnin. Oft er það gerandinn sem situr eftir á heimilinu. Stundum þurfa þær líka góðan tíma, þannig að þær eru alveg oft einhverja nokkra mánuði hjá okkur. En það gerist mun minna í dag að þær ílengist hjá okkur af því við finnum engin úrræði.“

Konur geti farið í búsetuúrræði á þeirra vegum, sem þær leigja, og svo séu önnur úrræði. Erfiðast sé að koma konum í úrræði sem ekki eru í kerfinu, konum sem eru í umsóknarferli um alþjóðlega vernd til dæmis.

„Þá náttúrulega er ekkert sem grípur þær þó svo að þær séu að flýja ofbeldi og þetta eru oft mjög flókin mál.“

Hún segir þeim málum einnig hafa fjölgað hjá þeim þar sem tengsl eru önnur en sambúðarfólk eða hjón, þar sem um er að ræða gerendur sem eru uppkomin börn eða foreldrar.

„Þetta eru oftar konur sem koma til okkar í viðtalsþjónustuna. En stundum er þetta vissulega, sérstaklega þegar við erum til dæmis með konur sem búa hjá uppkomnum börnum sínum og verða fyrir ofbeldi. Þannig að þau búa á sama stað og þá eru þær að koma til okkar og við að finna, þá eru þetta oft eldri konur og þá erum við að reyna að finna lausnir fyrir þær og það þarf að vinna hratt í þannig málum til þess að koma í veg fyrir að þær fari til baka í óbreytt ástand. Af því það er mjög flókið að stíga út úr ofbeldi þar sem gerandi er barnið þitt eða foreldri.“

Linda Dröfn segir auk þess mikið hringt í vaktsímann til að óska eftir ráðgjöf og stuðningi.

„Við finnum það, sérstaklega þegar við erum meira sýnilegar. Núna erum við búnar að vera með þessa herferð, Rjúfum munstrið, og þá finnum við að þá eykst aðsóknin, fleiri aðstandendur og þolendur heyra í okkur og það er nákvæmlega það sem við viljum. Það er ástæðan fyrir því að við erum að gera okkur sýnilegar aftur og aftur, það er að minna okkur á að við vitum aldrei hvenær rétti tímapunkturinn er til þess að minna á sig í lífi þolenda.“

Linda Dröfn segir Rjúfum mynstrið enn eitt merkið um samstöðu og vilja fólks til að leggja sitt af mörkum í baráttunni gegn ofbeldi.

„Fólk vill taka þátt og vera hluti af lausninni, þannig að það er um að gera að finna leiðir til þess að við, að þetta vinnist aldrei öðruvísi en að allir komi saman í þessari baráttu, hún er svo flókin.“