Svona verður at­kvæða­greiðslan á laugar­daginn

Hvar má greiða atkvæði?

Kjörstaðir verða almennt opnir frá klukkan níu að morgni til klukkan tíu að kvöldi kjördags á laugardag, 29. ágúst. Kjörstaðir geta verið opnir skemur en upplýsingar um opnunartíma má finna á heimasíðum sveitarfélaga.

Hægt verður að greiða atkvæði utan kjörfundar hjá Sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu, í Hlíðarmára 1 í Kópavogi, þangað til klukkan 21, föstudaginn 28. ágúst. Á kjördag, laugardaginn 29. ágúst, verður einnig opið frá klukkan 10 til 17 fyrir kjósendur sem ekki geta sótt kjörfund. 

Upplýsingar um staðsetningu og opnunartíma hvers embættis fyrir sig má finna hér.

Kjósandi ber sjálfur ábyrgð á að koma atkvæði til skila, kjósi hann utan kjörfundar hjá kjörstjóra í umdæmi sýslumanns þar sem hann á ekki lögheimili.

Hver má greiða atkvæði?

Íslenskir ríkisborgarar sem eru með lögheimili á Íslandi og hafa náð átján ára aldri á kjördag hafa rétt til að greiða atkvæði. Íslenskur ríkisborgari sem hefur átt lögheimili á Íslandi á kosningarrétt í sextán ár frá því að hann flytur lögheimili af landinu. Eftir þann tíma þarf kjósandi að sækja um að vera settur aftur á kjörskrá. Hafi umsókn hans verið samþykkt gildir hún í fjögur ár.

Erlendir ríkisborgarar hafa ekki kosningarrétt í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Alls eru 272 þúsund á kjörskrá, samkvæmt tölum Þjóðskrár. Þar af eru 17 þúsund með skráða búsetu erlendis. Greidd eru atkvæði í sex kjördæmum. Reykjavíkurkjördæmi norður og suður, Suðvesturkjördæmi, Norðvesturkjördæmi, Norðausturkjördæmi og Suðurkjördæmi. 

Hér geta kjósendur flett upp hvort og hvar þeir eru á kjörskrá.

Hvernig á að greiða atkvæði?

Kjósendur munu svara einni spurningu í atkvæðagreiðslunni á laugardag: „Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?“

Á kjörseðlinum verða tveir svarkostir, „já“ eða „nei“. Kjósendur svara með því að haka X í ferning fyrir framan þann svarkost sem þeir vilja kjósa. Atkvæði verður metið ógilt ef kjörseðill er auður, samkvæmt kosningalögum. Ekki má skrifa neitt annað á kjörseðilinn eða nota önnur tákn en X en það gæti ógilt atkvæðið.

Kjósendur þurfa að gera grein fyrir sér með því að framvísa skilríkjum með mynd á kjörstað. Slík skilríki eru vegabréf, nafnskírteini og ökuskírteini. Hægt verður að framvísa stafrænu ökuskírteini.

Allir eiga rétt á að fá aðstoð við að kjósa án þess að tilgreina ástæður fyrir því. Kjörstjórn eða aðstoðarmenn geta aðstoðað við að greiða atkvæði en þurfa að fylla út eyðublað. Sá sem aðstoðar er bundinn þagnarskyldu um það sem fer fram inni í kjörklefanum.

Ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðsla 

Niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar er ráðgefandi, ekki bindandi. Það þýðir að hvorki Alþingi né stjórnvöld eru lagalega bundin til þess að fylgja niðurstöðu atkvæðagreiðslunnar. 

Til dæmis væri ekki hægt að gera kröfu fyrir dómstólum um að stjórnvöld fylgi niðurstöðu hennar. Ríkisstjórnin hefur þó boðað að ætlunin sé að fylgja niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Samkvæmt henni myndu aðildarviðræður hefjast ef fleiri merkja við „já“ heldur en „nei“ en ekki ef öfugt færi.

Hvenær má búast við fyrst tölum? 

Kjörstöðum verður lokað klukkan tíu á laugardagskvöld og þá hefst talning í hverju kjördæmi. Búist er við því að fyrstu tölur verði birtar úr Suðurkjördæmi um eða upp úr klukkan hálf ellefu. 

Vert er þó að taka fram að áætlun um birtingu á tölum felur í sér ágiskanir yfirkjörstjórna út frá gefinni reynslu af síðustu kosningum. Eva. B. Helgadóttir, formaður yfirkjörstjórnar í Reykjavík norður, bendir á að kjörseðillinn nú sé einfaldari og talning gæti því tekið styttri tíma.

Næstu tölur gætu birst í Norðausturkjördæmi á milli ellefu og hálf tólf en í öðrum kjördæmum þykir líklegt að þær verði birtar um miðnætti. 

Þóra Ásgeirsdóttir, framkvæmdastjóri Maskínu, segir hnífjafnt á milli já- og nei-fylkinga samkvæmt nýjustu könnun fyrirtækisins, jafnvel þótt hlutfallstölur sýni að 51,3 prósent þeirra sem taka afstöðu segja já en 48,7 prósent segja nei, það sé innan vikmarka.

Sjá einnig: Fyrstu tölur sýna lík­lega fleiri nei en já 

Mikill munur virðist samkvæmt könnum vera á afstöðu fólks á höfuðborgarsvæðinu annars vegar og landsbyggðinni hins vegar, en fari svo að fyrstu tölur verði birtar á Suðurlandi megi fyrirfram búast við ákveðinni útkomu.

Allar upplýsingar um kjörstaði og annað sem viðkemur þjóðaratkvæðagreiðslunni má finna hér og einnig eru ítarlegar upplýsingar á vef Landskjörstjórnar.