Velti allt á því hverjir mæti á kjörstað Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 15. ágúst 2026 12:01 Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði. Vísir/Anton Brink Miðað við nýjustu kannanir bendir allt til þess að þátttakan sjálf muni skipta mestu máli í komandi þjóðaratkvæðagreiðslum að mati prófessors í stjórnmálafræði. Yngra fólk hallist meira að já-inu en sé sömuleiðis talið ólíklegra til að mæta á kjörstað. Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Innlent Tugum borgarstarfsmanna sagt upp Innlent Maðurinn sem féll í Stuðlagil látinn Innlent Ný Maskínukönnun frumsýnd í Pallborði Innlent Taka frá sex daga fyrir mál Írisar Helgu Innlent „Þetta er erfiður dagur og ferlinu er ekki lokið“ Innlent Fyrstu viðbrögð við tölum úr nýjustu könnun Maskínu Innlent Handtökur í tengslum við innbrot í minkabúið Innlent Kvíðir vetrinum framundan Innlent „Með ljótar tennur og þunnt hár“: Orðin langþreytt á athugasemdum um útlitið Erlent Fleiri fréttir Fyrsta háskólasamstæða landsins tekin til starfa Íslendingar voru alræmdir og lítið traust á milli Hætta að keyra fjarskiptastaði með ljósavélum Staðfesta tæplega níutíu uppsagnir Fyrstu viðbrögð við tölum úr nýjustu könnun Maskínu „Það var gott að ná þessu fyrir nóttina“ Ný könnun: Dregur saman milli fylkinga Biðla til pysjubjörgunarfólks að fara varlega „Þetta er erfiður dagur og ferlinu er ekki lokið“ Handtökur í tengslum við innbrot í minkabúið Tugum borgarstarfsmanna sagt upp Aukið umferðareftirlit nú þegar skólarnir eru komnir í gang Ný Maskínukönnun frumsýnd í Pallborði Aukafundur um uppsagnir í borginni og vendingar í minkamáli Taka frá sex daga fyrir mál Írisar Helgu Bjarga þúsundum pysja í Eyjum Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Maðurinn sem féll í Stuðlagil látinn Hundrað skjálfta hrina við Eldey Háskaleg eftirför, ofbeldisfullur strætófarþegi og áhyggjufullur leigusali Loðnumjöl nýtt sem áburður á gulrætur Kvíðir vetrinum framundan Lítur ummæli Ólafs Ragnars alvarlegum augum Leita áfram í fyrramálið „Eiginlega bara óforskammað“ Eðlilegt að hafa áhyggjur Leit enn í fullum gangi og hátt í hundrað á svæðinu Ástand vega í lok sumars, nýtt einkunnakerfi og himinlifandi pysjur Fegin að heyra í skólabjöllunni eftir heilt sumar af „námskeiðakvíða“ „Skutlarinn“ ákærður fyrir að berja Hauk með spýtu eftir allt saman Sjá meira
Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Innlent Tugum borgarstarfsmanna sagt upp Innlent Maðurinn sem féll í Stuðlagil látinn Innlent Ný Maskínukönnun frumsýnd í Pallborði Innlent Taka frá sex daga fyrir mál Írisar Helgu Innlent „Þetta er erfiður dagur og ferlinu er ekki lokið“ Innlent Fyrstu viðbrögð við tölum úr nýjustu könnun Maskínu Innlent Handtökur í tengslum við innbrot í minkabúið Innlent Kvíðir vetrinum framundan Innlent „Með ljótar tennur og þunnt hár“: Orðin langþreytt á athugasemdum um útlitið Erlent Fleiri fréttir Fyrsta háskólasamstæða landsins tekin til starfa Íslendingar voru alræmdir og lítið traust á milli Hætta að keyra fjarskiptastaði með ljósavélum Staðfesta tæplega níutíu uppsagnir Fyrstu viðbrögð við tölum úr nýjustu könnun Maskínu „Það var gott að ná þessu fyrir nóttina“ Ný könnun: Dregur saman milli fylkinga Biðla til pysjubjörgunarfólks að fara varlega „Þetta er erfiður dagur og ferlinu er ekki lokið“ Handtökur í tengslum við innbrot í minkabúið Tugum borgarstarfsmanna sagt upp Aukið umferðareftirlit nú þegar skólarnir eru komnir í gang Ný Maskínukönnun frumsýnd í Pallborði Aukafundur um uppsagnir í borginni og vendingar í minkamáli Taka frá sex daga fyrir mál Írisar Helgu Bjarga þúsundum pysja í Eyjum Sonur þingmanns grunaður um að hafa banað föður sínum Maðurinn sem féll í Stuðlagil látinn Hundrað skjálfta hrina við Eldey Háskaleg eftirför, ofbeldisfullur strætófarþegi og áhyggjufullur leigusali Loðnumjöl nýtt sem áburður á gulrætur Kvíðir vetrinum framundan Lítur ummæli Ólafs Ragnars alvarlegum augum Leita áfram í fyrramálið „Eiginlega bara óforskammað“ Eðlilegt að hafa áhyggjur Leit enn í fullum gangi og hátt í hundrað á svæðinu Ástand vega í lok sumars, nýtt einkunnakerfi og himinlifandi pysjur Fegin að heyra í skólabjöllunni eftir heilt sumar af „námskeiðakvíða“ „Skutlarinn“ ákærður fyrir að berja Hauk með spýtu eftir allt saman Sjá meira