Velti allt á því hverjir mæti á kjörstað Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 15. ágúst 2026 12:01 Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði. Vísir/Anton Brink Miðað við nýjustu kannanir bendir allt til þess að þátttakan sjálf muni skipta mestu máli í komandi þjóðaratkvæðagreiðslum að mati prófessors í stjórnmálafræði. Yngra fólk hallist meira að já-inu en sé sömuleiðis talið ólíklegra til að mæta á kjörstað. Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Eldur í Elliðaárdal Innlent Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Innlent Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Innlent „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Innlent Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Innlent Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Innlent Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Innlent Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis Innlent Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Innlent „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Innlent Fleiri fréttir Eldur í Elliðaárdal Dómur um ólögmæt bílastæðagjöld gæti verið fordæmisgefandi Samkomulag Tækniskólans og Hafnarfjarðar út um þúfur Unnið að uppfærslu umferðarljósa Mannauðsstjórinn skipaður forstjóri Heilbrigðisstofnunar Austurlands Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Höfnuðu kraðaki raka um meint ólögmæti atkvæðagreiðslunnar Vill stórminnka Rúv og hafnar tengingu Gísla við fjarhægri Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Greip um eistu lögreglumanns „Takmörkuð sólmyrkvaáhrif“ Íþróttafélög fá að beina frekari upplýsingum að börnum Tíu þúsund börn búi á heimilum undir lágtekjumörkum Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Hóta tollum vegna hvalveiða og hægri stjórn virðist fallin Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Lýsa vonbrigðum með framgöngu Icelandair í miðri atkvæðagreiðslu Tveir hópferðabílar skullu saman á Suðurlandsbraut Frakkar og Litáar endurskoða Ríkisendurskoðun Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Þungt högg fyrir ferðaþjónustu á Austurlandi Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Þriðjungur borgarbúa vill skipta um ferðamáta „Hverjir tala við mömmu mína?“ Bókun 35 útskýrð á mannamáli Brotist inn í fyrirtæki í miðborginni Sjá meira
Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Eldur í Elliðaárdal Innlent Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Innlent Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Innlent „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Innlent Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Innlent Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Innlent Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Innlent Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis Innlent Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Innlent „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Innlent Fleiri fréttir Eldur í Elliðaárdal Dómur um ólögmæt bílastæðagjöld gæti verið fordæmisgefandi Samkomulag Tækniskólans og Hafnarfjarðar út um þúfur Unnið að uppfærslu umferðarljósa Mannauðsstjórinn skipaður forstjóri Heilbrigðisstofnunar Austurlands Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Höfnuðu kraðaki raka um meint ólögmæti atkvæðagreiðslunnar Vill stórminnka Rúv og hafnar tengingu Gísla við fjarhægri Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Greip um eistu lögreglumanns „Takmörkuð sólmyrkvaáhrif“ Íþróttafélög fá að beina frekari upplýsingum að börnum Tíu þúsund börn búi á heimilum undir lágtekjumörkum Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Hóta tollum vegna hvalveiða og hægri stjórn virðist fallin Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Lýsa vonbrigðum með framgöngu Icelandair í miðri atkvæðagreiðslu Tveir hópferðabílar skullu saman á Suðurlandsbraut Frakkar og Litáar endurskoða Ríkisendurskoðun Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Þungt högg fyrir ferðaþjónustu á Austurlandi Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Þriðjungur borgarbúa vill skipta um ferðamáta „Hverjir tala við mömmu mína?“ Bókun 35 útskýrð á mannamáli Brotist inn í fyrirtæki í miðborginni Sjá meira