Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar 23. júlí 2026 17:01 Sýnið okkur samninginn! Við lifum í landi þar sem leikreglurnar eru hannaðar fyrir fáeina útvalda en fátæktargildrurnar fyrir okkur hin. Sem venjulegur launamaður og neytandi á Íslandi fylgist ég með umræðunni um Evrópusambandið og nýjan gjaldmiðil með vaxandi undrun. Hræðsluáróðurinn sem dælt er yfir okkur daglega er orðinn hjákátlegur. Okkur er sagt að við eigum ekki einu sinni að skoða hvað er í boði. Að við eigum að segja nei í blindni. Ég segi: Sýnið okkur samninginn og leyfið þjóðinni að dæma! Vítahringur krónunnar: Leikvöllur auðvaldsins. Horfum á staðreyndirnar í okkar daglega lífi. Þú mætir í vinnuna, ert með ágætis laun á pappírnum en þegar upp er staðið átt þú ekki neitt eftir í lok mánaðarins. Af hverju? Vegna þess að við búum við íslensku verðtrygginguna – stærsta ránstæki sögunnar. Þegar verðbólgan hleypur upp hækka húsnæðislánin okkar og leigan um tugi eða hundruð þúsunda á mánuði. Lánið þitt getur stokkið úr 320.000 krónum í 400.000 krónur á einni nóttu. Á sama tíma sitja bankarnir, fjármagnseigendurnir og stóru útgerðirnar í fullkomnu skjóli. Þau gera upp í evrum eða dollurum til að verja eigin hagnað, en neyða okkur, verkafólkið í landinu, til að bera alla áhættuna og dýrtíðina af krónunni. Þetta er hrein vitleysa og hana verður að stöðva. Hræðsluáróðurinn skotinn í kaf. Andstæðingar ESB mæta í sjónvarpsstúdíó og segja að við megum ekki missa sjálfstæði okkar. En um hvaða sjálfstæði eru þeir að tala? Er það sjálfstæði almennings til að fara á hausinn þegar maki veikist og fer á hjúkrunarheimili, þar sem Tryggingastofnun (TR) helmingar tekjurnar á meðan bankinn heldur áfram að hækka lánið? Skjótum þessum fullyrðingum í kaf: Við missum ekki verkfallsréttinn eða íslenska módelið: ESB setur aðeins lágmarkskröfur til að vernda verkafólk gegn vinnuþrælkun og geðþótta stórfyrirtækja. Ef íslenskir kjarasamningar bjóða betri réttindi – eins og 32 til 36 stunda vinnuviku – þá trompar betri rétturinn alltaf. ESB breytir því ekki þér í óhag. Evran verndar þá sem minnst mega sín: Í Evrópu þekkist ekki sú geðveiki að húsnæðislán hækki í takt við verðbólgu. Með evrunni veist þú nákvæmlega hver afborgunin þín er í hverjum mánuði. Það gefur fólki á föstum launum þann fyrirsjáanleika sem þarf til að lifa, og eldri borgurum til að lifa áhyggjulaus ævikvöld – hvort sem það er á Íslandi eða á Spáni. Lægra matarverð og endir á einokun: Innlenda fákeppnin óttast ekkert meira en evrópska samkeppni. Með því að opna markaðinn og afnema innflutningstolla myndi daglega lífið og matarkarfan verða ódýrari, sem munar mest um fyrir þá sem eru með venjuleg laun eða eftirlaun. Leyfið okkur að sjá! Að segja „NEI“ við því að sjá samning er eins og að neita að skoða launaseðilinn sinn eða kaupsamning um íbúð. Það er ekkert fullveldisafsal fólgið í því að klára viðræður og leggja niðurstöðuna í dóm þjóðarinnar í lýðræðislegri þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef samningurinn verður lélegur fyrir okkar auðlindir þá getum við einfaldlega kosið nei þá. En að láta auðmannaelítuna og kvótaeigendurna hræða okkur til að skoða ekki einu sinni valkostina er að samþykkja að þeir haldi áfram að leika sér með líf og afkomu íslensks verkafólks. Ég ætla að kjósa JÁ til að sjá samninginn. Ég ætla að kjósa með buddunni minni, með fjölskyldunni minni og gegn séríslenskri dýrtíð. Ég hvet alla almenna launamenn til að gera það sama. Höfundur hefur gegnt hlutverki trúnaðarmanns hjá Sameyki. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald Skoðun Skoðun Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Sjá meira
Sýnið okkur samninginn! Við lifum í landi þar sem leikreglurnar eru hannaðar fyrir fáeina útvalda en fátæktargildrurnar fyrir okkur hin. Sem venjulegur launamaður og neytandi á Íslandi fylgist ég með umræðunni um Evrópusambandið og nýjan gjaldmiðil með vaxandi undrun. Hræðsluáróðurinn sem dælt er yfir okkur daglega er orðinn hjákátlegur. Okkur er sagt að við eigum ekki einu sinni að skoða hvað er í boði. Að við eigum að segja nei í blindni. Ég segi: Sýnið okkur samninginn og leyfið þjóðinni að dæma! Vítahringur krónunnar: Leikvöllur auðvaldsins. Horfum á staðreyndirnar í okkar daglega lífi. Þú mætir í vinnuna, ert með ágætis laun á pappírnum en þegar upp er staðið átt þú ekki neitt eftir í lok mánaðarins. Af hverju? Vegna þess að við búum við íslensku verðtrygginguna – stærsta ránstæki sögunnar. Þegar verðbólgan hleypur upp hækka húsnæðislánin okkar og leigan um tugi eða hundruð þúsunda á mánuði. Lánið þitt getur stokkið úr 320.000 krónum í 400.000 krónur á einni nóttu. Á sama tíma sitja bankarnir, fjármagnseigendurnir og stóru útgerðirnar í fullkomnu skjóli. Þau gera upp í evrum eða dollurum til að verja eigin hagnað, en neyða okkur, verkafólkið í landinu, til að bera alla áhættuna og dýrtíðina af krónunni. Þetta er hrein vitleysa og hana verður að stöðva. Hræðsluáróðurinn skotinn í kaf. Andstæðingar ESB mæta í sjónvarpsstúdíó og segja að við megum ekki missa sjálfstæði okkar. En um hvaða sjálfstæði eru þeir að tala? Er það sjálfstæði almennings til að fara á hausinn þegar maki veikist og fer á hjúkrunarheimili, þar sem Tryggingastofnun (TR) helmingar tekjurnar á meðan bankinn heldur áfram að hækka lánið? Skjótum þessum fullyrðingum í kaf: Við missum ekki verkfallsréttinn eða íslenska módelið: ESB setur aðeins lágmarkskröfur til að vernda verkafólk gegn vinnuþrælkun og geðþótta stórfyrirtækja. Ef íslenskir kjarasamningar bjóða betri réttindi – eins og 32 til 36 stunda vinnuviku – þá trompar betri rétturinn alltaf. ESB breytir því ekki þér í óhag. Evran verndar þá sem minnst mega sín: Í Evrópu þekkist ekki sú geðveiki að húsnæðislán hækki í takt við verðbólgu. Með evrunni veist þú nákvæmlega hver afborgunin þín er í hverjum mánuði. Það gefur fólki á föstum launum þann fyrirsjáanleika sem þarf til að lifa, og eldri borgurum til að lifa áhyggjulaus ævikvöld – hvort sem það er á Íslandi eða á Spáni. Lægra matarverð og endir á einokun: Innlenda fákeppnin óttast ekkert meira en evrópska samkeppni. Með því að opna markaðinn og afnema innflutningstolla myndi daglega lífið og matarkarfan verða ódýrari, sem munar mest um fyrir þá sem eru með venjuleg laun eða eftirlaun. Leyfið okkur að sjá! Að segja „NEI“ við því að sjá samning er eins og að neita að skoða launaseðilinn sinn eða kaupsamning um íbúð. Það er ekkert fullveldisafsal fólgið í því að klára viðræður og leggja niðurstöðuna í dóm þjóðarinnar í lýðræðislegri þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef samningurinn verður lélegur fyrir okkar auðlindir þá getum við einfaldlega kosið nei þá. En að láta auðmannaelítuna og kvótaeigendurna hræða okkur til að skoða ekki einu sinni valkostina er að samþykkja að þeir haldi áfram að leika sér með líf og afkomu íslensks verkafólks. Ég ætla að kjósa JÁ til að sjá samninginn. Ég ætla að kjósa með buddunni minni, með fjölskyldunni minni og gegn séríslenskri dýrtíð. Ég hvet alla almenna launamenn til að gera það sama. Höfundur hefur gegnt hlutverki trúnaðarmanns hjá Sameyki.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun
Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun