Til fréttastofu RÚV Þórður Magnússon skrifar 6. maí 2026 08:41 “Átökin hófust þegar að Hezbollah skaut eldflaugum yfir til Ísrael í byrjun mars”, hljómaði í kvöldfréttum Rúv 4. maí. Þetta er búið að endurtaka fyrir okkur eins og möntru, sem formála að hverri einustu frétt um árásarstríð Ísraela á hendur nágrönnum sínum í norðri. Það er óumdeilanleg staðreynd að Ísraelar héldu áfram að sprengja og myrða fólk í Líbanon í gegnum allt þetta svokallaða "vopnahlé". Eldflaugarnar fyrrgreindu skipta nákvæmlega engu máli nema bara í hugum þeirra sem vilja réttlæta enn frekari morð og sprengingar. Í fréttatíma RÚV 3. maí var líka fullyrt, nánast eins og um væri að ræða óumdeilanlega staðreynd, að Ísraelar væru að ráðast á Hezbollah skotmörk. Í hvaða búbblu eru þið? Fullyrðingar Ísraelska hersins eru ekki traustar heimildir til að fara með gagnrýnislaust í fréttum. Þær eru eins ótraustverðugar og hugsast getur. Allir sjá og vita að verið er að sprengja tilviljunarkennd borgaraleg skotmörk og almenna innviði eins og sjúkrahús og samgöngumannvirki. Hezbollah er jú vissulega þarna en það réttlætir ekki að leggja heilu byggðarlögin í rúst og getur ekki gert annað en að styrkja Hezbollah og mótspyrnuna við yfirgang Ísraela. Hvernig getur fréttastofa RÚV endurómað þennan áróður frá Ísraelskum hermálayfirvöldum gagnrýnislaust þegar að dæmið frá Gaza blasir við. Ísraelski herinn er búinn að jafna allt við jörðu í Gaza, og ef það var ekki ljóst frá upphafi þá er það augljóst núna að aldrei stóð til að "ráða niðurlögum Hamas" (eins og RÚV var jafnan duglegt að enduróma), heldur að gera Gaza óbyggilegt með öllu, með það að markmiði að flæma heila þjóð úr sínu landi, eða þá sem eftir eru. Nú eru Ísraelar að endurtaka það sama í Líbanon. Það blasir við að þetta er landvinningastríð, eða það sem einu sinni var nefnt Lebensraum. Enn og aftur, í hvaða búbblu eru fréttamenn RÚV? Eruð þið bara alveg sátt við að vera hluti af spunamaskínu Ísraelskra stríðsæsingar-manna? Og þar með samsek. Gerið þið fréttamenn RÚV, ykkur enga grein fyrir því hvernig sagan mun dæma ykkur? Viljið þið vera minnst sem þeirra sem fram í rauðan dauðann, vörðu ekki bara árásar- og landvinninga-stríð, heldur einnig þjóðernishreinsanir og þjóðarmorð. Vegna þess að "One Day, Everyone Will Have Always Been Against This” svo vitnað sé í titil bókar eftir kanadíska rithöfundinn og blaðamanninn Omar El Akkad. En þessi óvandaði fréttaflutningur er síður en svo eitthvað nýtt svo hér vil ég nefna tvö önnur dæmi sem eru sérstaklega eftirminnileg: Eitt sinn var sagt frá því, eins og um væri að ræða frétt byggða á traustum heimildum, að Ísraelski herinn hefði fundið stjórnstöð Hamas á bak við MRI skanna á spítalalóð og sýnt var meðal annars veggplakat og hafðar voru uppi vafasamar fullyrðingar um hvað þar stæði sem sönnun þess að þarna hefðu Hamasliðar ráðið ráðum sínum. Sannleikurinn kom fljótlega í ljós, þarna var um að ræða venjulegt dagatal. Mjög svo neyðarlegt fyrir þá sem vilja vera vandir að virðingu sinni, en það sem jafnvel verra er: Þessi frétt var aldrei leiðrétt, þó svo að fram kæmu sannanir þess að þarna stóð ekki steinn yfir steini í fullyrðingum ísraelska hermálayfirvalda. Líklega er það partur af strategíu lobbíistanna að koma með svo vafasamar fullyrðingar að fréttastofur sem falla í gildruna skammist sín svo mikið að þær þori ekki fyrir sitt litla líf að leiðrétta bullið. Enn og aftur er ísraelski herinn augljósleg eina heimildin. Í annað skipti var sagt var frá árásum múslíma á ísraelska ferðamenn sem í sakleysi sínu voru komnir til Amsterdam til að horfa á fótboltaleik. Í þetta skiptið var það reyndar ljóst frá upphafi að það voru þeir sjálfir, ísraelsku fótboltabullurnar sem áttu frumkvæðið að þeim ofbeldisverkum sem þarna voru unninn. Það voru þeir sem réðust að fyrra bragði á fólk sem var dekkra á hörund, syngjandi söngva um “death to arabs”. Sannleikurinn kom fljótt í ljós og allir virtir fjölmiðlar sem vilja taka sig alvarlega, sem þarna féllu í gildru spunameistaranna, sendu frá sér leiðréttingar næstu daganna og jafnvel afsökunarbeiðni vegna þessarar fréttar. The Guardian setti saman ítarlega greiningu með tímalínu sem sýndi svart á hvítu að fótboltabullurnar höfðu alltaf frumkvæðið. Þessi frétt var hins vegar aldrei leiðrétt á RÚV. Ég er enn að hitta fólk sem illu heilli fær allar sínar fréttir einungis frá RÚV sem enn trúir því fyrstnefnda. Það er grundvallaratriði ef menn vilja láta taka sig alvarlega og vilja vera vandir að virðingu sinni, að þá leiðrétta menn rangfærslur við fyrsta mögulega tækifæri. Að lokum, það að enduróma í sífellu áróður ísraelsku áróðursmaskínunnar gagnrýnislaust er ekki “hlutlaus fréttaflutningur”. Allt sem þaðan kemur eru falsfréttir til þess gerðar að rugla fólk í ríminu svo það viti ekki hvað snýr upp og hvað snýr niður. Fréttamenn verða að fara að vanda sig betur annars eru þeir bara enn ein viðbótin í falsfrétta-síbyljuna sem herjar á okkur endalaust í nútímanum. Höfundur er tónlistarmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Hverjir unnu þorskastríðin? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Sá maður sem ég sá á skjánum var ekki ég Gísli Hrafn Gunnarsson Skoðun Við erum að selja loftslagsmálin vitlaust Haukur Logi Jóhannsson Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Dánaraðstoð snýst ekki aðeins um lækna heldur líka um sjúklinga Ingrid Kuhlman Skoðun Andleg heilsa ungs fólks Héðinn Unnsteinsson Skoðun Ég vel hattana sjálf Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Þjóðargrafreitur sem ekki varð Sigurður Helgi Pálmason Skoðun Að leita langt yfir skammt Ingibjörg Isaksen Skoðun Skoðun Skoðun Eftirlit Alþingismanna með ráðuneytunum Pétur Halldórsson skrifar Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Kári beislaður við Vaðöldu Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Það vantar ekki enn eitt átakið – það vantar aðgerðir Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Að leita langt yfir skammt Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Framkvæmd skólastefnu fær falleinkunn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Slönguspilið og svikamyllan Teitur Atlason skrifar Skoðun Þetta er algjört möst í fríið Hildur Vattnes Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Ég vel hattana sjálf Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Við erum að selja loftslagsmálin vitlaust Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Hin meinta lýðræðisveisla Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen skrifar Skoðun Andleg heilsa ungs fólks Héðinn Unnsteinsson skrifar Skoðun Sá maður sem ég sá á skjánum var ekki ég Gísli Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Um fáránleika þess að raska grafarró þjóðskáldsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Leggjum niður framtíðina Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Þegar umræðan og staðreyndirnar fara ekki saman Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Hverjir unnu þorskastríðin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Dánaraðstoð snýst ekki aðeins um lækna heldur líka um sjúklinga Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Fyrirtæki sem læra hægt munu deyja hægt Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Þjóðargrafreitur sem ekki varð Sigurður Helgi Pálmason skrifar Skoðun Skutlið að sliga margar fjölskyldur Kolbrún Baldursdóttir skrifar Skoðun Bætt aðgengi að nýjum lyfjum skilar víðtækum ávinningi fyrir samfélagið Ragnhildur Reynisdóttir, Pétur Magnússon skrifar Skoðun Háskólar falla á prófi í samkeppnisrétti Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Jarðhiti sem samkeppnisforskot Helga Kristín Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Ef fyrirtæki nota AI til að fækka fólki, eru þau að hugsa of smátt Vaka Ágústsdóttir skrifar Skoðun Hugleiðingar flugmanns Sara Hlín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Mygluna burt úr Laugalækjarskóla Stefán Steingrímur Bergsson skrifar Sjá meira
“Átökin hófust þegar að Hezbollah skaut eldflaugum yfir til Ísrael í byrjun mars”, hljómaði í kvöldfréttum Rúv 4. maí. Þetta er búið að endurtaka fyrir okkur eins og möntru, sem formála að hverri einustu frétt um árásarstríð Ísraela á hendur nágrönnum sínum í norðri. Það er óumdeilanleg staðreynd að Ísraelar héldu áfram að sprengja og myrða fólk í Líbanon í gegnum allt þetta svokallaða "vopnahlé". Eldflaugarnar fyrrgreindu skipta nákvæmlega engu máli nema bara í hugum þeirra sem vilja réttlæta enn frekari morð og sprengingar. Í fréttatíma RÚV 3. maí var líka fullyrt, nánast eins og um væri að ræða óumdeilanlega staðreynd, að Ísraelar væru að ráðast á Hezbollah skotmörk. Í hvaða búbblu eru þið? Fullyrðingar Ísraelska hersins eru ekki traustar heimildir til að fara með gagnrýnislaust í fréttum. Þær eru eins ótraustverðugar og hugsast getur. Allir sjá og vita að verið er að sprengja tilviljunarkennd borgaraleg skotmörk og almenna innviði eins og sjúkrahús og samgöngumannvirki. Hezbollah er jú vissulega þarna en það réttlætir ekki að leggja heilu byggðarlögin í rúst og getur ekki gert annað en að styrkja Hezbollah og mótspyrnuna við yfirgang Ísraela. Hvernig getur fréttastofa RÚV endurómað þennan áróður frá Ísraelskum hermálayfirvöldum gagnrýnislaust þegar að dæmið frá Gaza blasir við. Ísraelski herinn er búinn að jafna allt við jörðu í Gaza, og ef það var ekki ljóst frá upphafi þá er það augljóst núna að aldrei stóð til að "ráða niðurlögum Hamas" (eins og RÚV var jafnan duglegt að enduróma), heldur að gera Gaza óbyggilegt með öllu, með það að markmiði að flæma heila þjóð úr sínu landi, eða þá sem eftir eru. Nú eru Ísraelar að endurtaka það sama í Líbanon. Það blasir við að þetta er landvinningastríð, eða það sem einu sinni var nefnt Lebensraum. Enn og aftur, í hvaða búbblu eru fréttamenn RÚV? Eruð þið bara alveg sátt við að vera hluti af spunamaskínu Ísraelskra stríðsæsingar-manna? Og þar með samsek. Gerið þið fréttamenn RÚV, ykkur enga grein fyrir því hvernig sagan mun dæma ykkur? Viljið þið vera minnst sem þeirra sem fram í rauðan dauðann, vörðu ekki bara árásar- og landvinninga-stríð, heldur einnig þjóðernishreinsanir og þjóðarmorð. Vegna þess að "One Day, Everyone Will Have Always Been Against This” svo vitnað sé í titil bókar eftir kanadíska rithöfundinn og blaðamanninn Omar El Akkad. En þessi óvandaði fréttaflutningur er síður en svo eitthvað nýtt svo hér vil ég nefna tvö önnur dæmi sem eru sérstaklega eftirminnileg: Eitt sinn var sagt frá því, eins og um væri að ræða frétt byggða á traustum heimildum, að Ísraelski herinn hefði fundið stjórnstöð Hamas á bak við MRI skanna á spítalalóð og sýnt var meðal annars veggplakat og hafðar voru uppi vafasamar fullyrðingar um hvað þar stæði sem sönnun þess að þarna hefðu Hamasliðar ráðið ráðum sínum. Sannleikurinn kom fljótlega í ljós, þarna var um að ræða venjulegt dagatal. Mjög svo neyðarlegt fyrir þá sem vilja vera vandir að virðingu sinni, en það sem jafnvel verra er: Þessi frétt var aldrei leiðrétt, þó svo að fram kæmu sannanir þess að þarna stóð ekki steinn yfir steini í fullyrðingum ísraelska hermálayfirvalda. Líklega er það partur af strategíu lobbíistanna að koma með svo vafasamar fullyrðingar að fréttastofur sem falla í gildruna skammist sín svo mikið að þær þori ekki fyrir sitt litla líf að leiðrétta bullið. Enn og aftur er ísraelski herinn augljósleg eina heimildin. Í annað skipti var sagt var frá árásum múslíma á ísraelska ferðamenn sem í sakleysi sínu voru komnir til Amsterdam til að horfa á fótboltaleik. Í þetta skiptið var það reyndar ljóst frá upphafi að það voru þeir sjálfir, ísraelsku fótboltabullurnar sem áttu frumkvæðið að þeim ofbeldisverkum sem þarna voru unninn. Það voru þeir sem réðust að fyrra bragði á fólk sem var dekkra á hörund, syngjandi söngva um “death to arabs”. Sannleikurinn kom fljótt í ljós og allir virtir fjölmiðlar sem vilja taka sig alvarlega, sem þarna féllu í gildru spunameistaranna, sendu frá sér leiðréttingar næstu daganna og jafnvel afsökunarbeiðni vegna þessarar fréttar. The Guardian setti saman ítarlega greiningu með tímalínu sem sýndi svart á hvítu að fótboltabullurnar höfðu alltaf frumkvæðið. Þessi frétt var hins vegar aldrei leiðrétt á RÚV. Ég er enn að hitta fólk sem illu heilli fær allar sínar fréttir einungis frá RÚV sem enn trúir því fyrstnefnda. Það er grundvallaratriði ef menn vilja láta taka sig alvarlega og vilja vera vandir að virðingu sinni, að þá leiðrétta menn rangfærslur við fyrsta mögulega tækifæri. Að lokum, það að enduróma í sífellu áróður ísraelsku áróðursmaskínunnar gagnrýnislaust er ekki “hlutlaus fréttaflutningur”. Allt sem þaðan kemur eru falsfréttir til þess gerðar að rugla fólk í ríminu svo það viti ekki hvað snýr upp og hvað snýr niður. Fréttamenn verða að fara að vanda sig betur annars eru þeir bara enn ein viðbótin í falsfrétta-síbyljuna sem herjar á okkur endalaust í nútímanum. Höfundur er tónlistarmaður.
Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Orðið í strætinu: Hræðsla og yfirlæti orðin helstu vopn já-liða – hroki bætist við þegar rökin vantar Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Gervigreindin lýgur að þér – og það er nákvæmlega það sem þú baðst um Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Bætt aðgengi að nýjum lyfjum skilar víðtækum ávinningi fyrir samfélagið Ragnhildur Reynisdóttir, Pétur Magnússon skrifar
Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun