Til fréttastofu RÚV Þórður Magnússon skrifar 6. maí 2026 08:41 “Átökin hófust þegar að Hezbollah skaut eldflaugum yfir til Ísrael í byrjun mars”, hljómaði í kvöldfréttum Rúv 4. maí. Þetta er búið að endurtaka fyrir okkur eins og möntru, sem formála að hverri einustu frétt um árásarstríð Ísraela á hendur nágrönnum sínum í norðri. Það er óumdeilanleg staðreynd að Ísraelar héldu áfram að sprengja og myrða fólk í Líbanon í gegnum allt þetta svokallaða "vopnahlé". Eldflaugarnar fyrrgreindu skipta nákvæmlega engu máli nema bara í hugum þeirra sem vilja réttlæta enn frekari morð og sprengingar. Í fréttatíma RÚV 3. maí var líka fullyrt, nánast eins og um væri að ræða óumdeilanlega staðreynd, að Ísraelar væru að ráðast á Hezbollah skotmörk. Í hvaða búbblu eru þið? Fullyrðingar Ísraelska hersins eru ekki traustar heimildir til að fara með gagnrýnislaust í fréttum. Þær eru eins ótraustverðugar og hugsast getur. Allir sjá og vita að verið er að sprengja tilviljunarkennd borgaraleg skotmörk og almenna innviði eins og sjúkrahús og samgöngumannvirki. Hezbollah er jú vissulega þarna en það réttlætir ekki að leggja heilu byggðarlögin í rúst og getur ekki gert annað en að styrkja Hezbollah og mótspyrnuna við yfirgang Ísraela. Hvernig getur fréttastofa RÚV endurómað þennan áróður frá Ísraelskum hermálayfirvöldum gagnrýnislaust þegar að dæmið frá Gaza blasir við. Ísraelski herinn er búinn að jafna allt við jörðu í Gaza, og ef það var ekki ljóst frá upphafi þá er það augljóst núna að aldrei stóð til að "ráða niðurlögum Hamas" (eins og RÚV var jafnan duglegt að enduróma), heldur að gera Gaza óbyggilegt með öllu, með það að markmiði að flæma heila þjóð úr sínu landi, eða þá sem eftir eru. Nú eru Ísraelar að endurtaka það sama í Líbanon. Það blasir við að þetta er landvinningastríð, eða það sem einu sinni var nefnt Lebensraum. Enn og aftur, í hvaða búbblu eru fréttamenn RÚV? Eruð þið bara alveg sátt við að vera hluti af spunamaskínu Ísraelskra stríðsæsingar-manna? Og þar með samsek. Gerið þið fréttamenn RÚV, ykkur enga grein fyrir því hvernig sagan mun dæma ykkur? Viljið þið vera minnst sem þeirra sem fram í rauðan dauðann, vörðu ekki bara árásar- og landvinninga-stríð, heldur einnig þjóðernishreinsanir og þjóðarmorð. Vegna þess að "One Day, Everyone Will Have Always Been Against This” svo vitnað sé í titil bókar eftir kanadíska rithöfundinn og blaðamanninn Omar El Akkad. En þessi óvandaði fréttaflutningur er síður en svo eitthvað nýtt svo hér vil ég nefna tvö önnur dæmi sem eru sérstaklega eftirminnileg: Eitt sinn var sagt frá því, eins og um væri að ræða frétt byggða á traustum heimildum, að Ísraelski herinn hefði fundið stjórnstöð Hamas á bak við MRI skanna á spítalalóð og sýnt var meðal annars veggplakat og hafðar voru uppi vafasamar fullyrðingar um hvað þar stæði sem sönnun þess að þarna hefðu Hamasliðar ráðið ráðum sínum. Sannleikurinn kom fljótlega í ljós, þarna var um að ræða venjulegt dagatal. Mjög svo neyðarlegt fyrir þá sem vilja vera vandir að virðingu sinni, en það sem jafnvel verra er: Þessi frétt var aldrei leiðrétt, þó svo að fram kæmu sannanir þess að þarna stóð ekki steinn yfir steini í fullyrðingum ísraelska hermálayfirvalda. Líklega er það partur af strategíu lobbíistanna að koma með svo vafasamar fullyrðingar að fréttastofur sem falla í gildruna skammist sín svo mikið að þær þori ekki fyrir sitt litla líf að leiðrétta bullið. Enn og aftur er ísraelski herinn augljósleg eina heimildin. Í annað skipti var sagt var frá árásum múslíma á ísraelska ferðamenn sem í sakleysi sínu voru komnir til Amsterdam til að horfa á fótboltaleik. Í þetta skiptið var það reyndar ljóst frá upphafi að það voru þeir sjálfir, ísraelsku fótboltabullurnar sem áttu frumkvæðið að þeim ofbeldisverkum sem þarna voru unninn. Það voru þeir sem réðust að fyrra bragði á fólk sem var dekkra á hörund, syngjandi söngva um “death to arabs”. Sannleikurinn kom fljótt í ljós og allir virtir fjölmiðlar sem vilja taka sig alvarlega, sem þarna féllu í gildru spunameistaranna, sendu frá sér leiðréttingar næstu daganna og jafnvel afsökunarbeiðni vegna þessarar fréttar. The Guardian setti saman ítarlega greiningu með tímalínu sem sýndi svart á hvítu að fótboltabullurnar höfðu alltaf frumkvæðið. Þessi frétt var hins vegar aldrei leiðrétt á RÚV. Ég er enn að hitta fólk sem illu heilli fær allar sínar fréttir einungis frá RÚV sem enn trúir því fyrstnefnda. Það er grundvallaratriði ef menn vilja láta taka sig alvarlega og vilja vera vandir að virðingu sinni, að þá leiðrétta menn rangfærslur við fyrsta mögulega tækifæri. Að lokum, það að enduróma í sífellu áróður ísraelsku áróðursmaskínunnar gagnrýnislaust er ekki “hlutlaus fréttaflutningur”. Allt sem þaðan kemur eru falsfréttir til þess gerðar að rugla fólk í ríminu svo það viti ekki hvað snýr upp og hvað snýr niður. Fréttamenn verða að fara að vanda sig betur annars eru þeir bara enn ein viðbótin í falsfrétta-síbyljuna sem herjar á okkur endalaust í nútímanum. Höfundur er tónlistarmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Hvað verður minna þegar ríkið tekur meira? Íris Ósk Gísladóttir skrifar Skoðun Hver er okkar Napóleon Bónaparte? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Samfélagsumræðan og nunnan Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun 0,01% er ekki undanþága frá ábyrgð Haukur Logi Jóhannsson skrifar Sjá meira
“Átökin hófust þegar að Hezbollah skaut eldflaugum yfir til Ísrael í byrjun mars”, hljómaði í kvöldfréttum Rúv 4. maí. Þetta er búið að endurtaka fyrir okkur eins og möntru, sem formála að hverri einustu frétt um árásarstríð Ísraela á hendur nágrönnum sínum í norðri. Það er óumdeilanleg staðreynd að Ísraelar héldu áfram að sprengja og myrða fólk í Líbanon í gegnum allt þetta svokallaða "vopnahlé". Eldflaugarnar fyrrgreindu skipta nákvæmlega engu máli nema bara í hugum þeirra sem vilja réttlæta enn frekari morð og sprengingar. Í fréttatíma RÚV 3. maí var líka fullyrt, nánast eins og um væri að ræða óumdeilanlega staðreynd, að Ísraelar væru að ráðast á Hezbollah skotmörk. Í hvaða búbblu eru þið? Fullyrðingar Ísraelska hersins eru ekki traustar heimildir til að fara með gagnrýnislaust í fréttum. Þær eru eins ótraustverðugar og hugsast getur. Allir sjá og vita að verið er að sprengja tilviljunarkennd borgaraleg skotmörk og almenna innviði eins og sjúkrahús og samgöngumannvirki. Hezbollah er jú vissulega þarna en það réttlætir ekki að leggja heilu byggðarlögin í rúst og getur ekki gert annað en að styrkja Hezbollah og mótspyrnuna við yfirgang Ísraela. Hvernig getur fréttastofa RÚV endurómað þennan áróður frá Ísraelskum hermálayfirvöldum gagnrýnislaust þegar að dæmið frá Gaza blasir við. Ísraelski herinn er búinn að jafna allt við jörðu í Gaza, og ef það var ekki ljóst frá upphafi þá er það augljóst núna að aldrei stóð til að "ráða niðurlögum Hamas" (eins og RÚV var jafnan duglegt að enduróma), heldur að gera Gaza óbyggilegt með öllu, með það að markmiði að flæma heila þjóð úr sínu landi, eða þá sem eftir eru. Nú eru Ísraelar að endurtaka það sama í Líbanon. Það blasir við að þetta er landvinningastríð, eða það sem einu sinni var nefnt Lebensraum. Enn og aftur, í hvaða búbblu eru fréttamenn RÚV? Eruð þið bara alveg sátt við að vera hluti af spunamaskínu Ísraelskra stríðsæsingar-manna? Og þar með samsek. Gerið þið fréttamenn RÚV, ykkur enga grein fyrir því hvernig sagan mun dæma ykkur? Viljið þið vera minnst sem þeirra sem fram í rauðan dauðann, vörðu ekki bara árásar- og landvinninga-stríð, heldur einnig þjóðernishreinsanir og þjóðarmorð. Vegna þess að "One Day, Everyone Will Have Always Been Against This” svo vitnað sé í titil bókar eftir kanadíska rithöfundinn og blaðamanninn Omar El Akkad. En þessi óvandaði fréttaflutningur er síður en svo eitthvað nýtt svo hér vil ég nefna tvö önnur dæmi sem eru sérstaklega eftirminnileg: Eitt sinn var sagt frá því, eins og um væri að ræða frétt byggða á traustum heimildum, að Ísraelski herinn hefði fundið stjórnstöð Hamas á bak við MRI skanna á spítalalóð og sýnt var meðal annars veggplakat og hafðar voru uppi vafasamar fullyrðingar um hvað þar stæði sem sönnun þess að þarna hefðu Hamasliðar ráðið ráðum sínum. Sannleikurinn kom fljótlega í ljós, þarna var um að ræða venjulegt dagatal. Mjög svo neyðarlegt fyrir þá sem vilja vera vandir að virðingu sinni, en það sem jafnvel verra er: Þessi frétt var aldrei leiðrétt, þó svo að fram kæmu sannanir þess að þarna stóð ekki steinn yfir steini í fullyrðingum ísraelska hermálayfirvalda. Líklega er það partur af strategíu lobbíistanna að koma með svo vafasamar fullyrðingar að fréttastofur sem falla í gildruna skammist sín svo mikið að þær þori ekki fyrir sitt litla líf að leiðrétta bullið. Enn og aftur er ísraelski herinn augljósleg eina heimildin. Í annað skipti var sagt var frá árásum múslíma á ísraelska ferðamenn sem í sakleysi sínu voru komnir til Amsterdam til að horfa á fótboltaleik. Í þetta skiptið var það reyndar ljóst frá upphafi að það voru þeir sjálfir, ísraelsku fótboltabullurnar sem áttu frumkvæðið að þeim ofbeldisverkum sem þarna voru unninn. Það voru þeir sem réðust að fyrra bragði á fólk sem var dekkra á hörund, syngjandi söngva um “death to arabs”. Sannleikurinn kom fljótt í ljós og allir virtir fjölmiðlar sem vilja taka sig alvarlega, sem þarna féllu í gildru spunameistaranna, sendu frá sér leiðréttingar næstu daganna og jafnvel afsökunarbeiðni vegna þessarar fréttar. The Guardian setti saman ítarlega greiningu með tímalínu sem sýndi svart á hvítu að fótboltabullurnar höfðu alltaf frumkvæðið. Þessi frétt var hins vegar aldrei leiðrétt á RÚV. Ég er enn að hitta fólk sem illu heilli fær allar sínar fréttir einungis frá RÚV sem enn trúir því fyrstnefnda. Það er grundvallaratriði ef menn vilja láta taka sig alvarlega og vilja vera vandir að virðingu sinni, að þá leiðrétta menn rangfærslur við fyrsta mögulega tækifæri. Að lokum, það að enduróma í sífellu áróður ísraelsku áróðursmaskínunnar gagnrýnislaust er ekki “hlutlaus fréttaflutningur”. Allt sem þaðan kemur eru falsfréttir til þess gerðar að rugla fólk í ríminu svo það viti ekki hvað snýr upp og hvað snýr niður. Fréttamenn verða að fara að vanda sig betur annars eru þeir bara enn ein viðbótin í falsfrétta-síbyljuna sem herjar á okkur endalaust í nútímanum. Höfundur er tónlistarmaður.