Nýjar lausnir í húsnæðis­málum eru nauð­syn, ekki val

Húsnæðismarkaðurinn er ekki lengur aðeins spurning um framboð og eftirspurn. Hann er orðinn ein helsta áskorun samfélagsins þegar kemur að jöfnum tækifærum, öryggi og lífsgæðum. Fyrir sífellt fleiri er draumurinn um eigið húsnæði fjarlægur, og raunveruleikinn felst í langvarandi óvissu á leigumarkaði þar sem stöðugleiki er undantekning fremur en regla.

Þessi staða snertir ekki síst háskólamenntað fólk sem hingað til hefur að stórum hluta staðið utan þeirra úrræða sem byggð hafa verið upp til að tryggja hagkvæmt húsnæði. Nýlegar niðurstöður könnunar sem stéttarfélögin Viska og FÍN (Félag íslenskra náttúrufræðinga) sýnir að stór hluti þessa hóps er fastur á leigumarkaði og yfirgnæfandi meirihluti þarf fjárhagslega aðstoð frá aðstandendum til að komast inn á fasteignamarkaðinn. Þetta er bagaleg þróun. Viska og FÍN hafa ákveðið að bregðast við með því að ráðast í stofnun óhagnaðardrifins húsnæðisfélags. Þar er horft til fyrirmynda á borð við Bjarg, þar sem markmiðið er að byggja upp sjálfbært kerfi sem býður upp á hagkvæmari leigu og aukið öryggi. Slíkar lausnir geta skipt sköpum, sérstaklega fyrir ungt fólk sem kemur seint inn á vinnumarkað eftir langt nám og ber jafnvel byrðar námslána.

Í meistararitgerð minni í opinberri stjórnsýslu rannsakaði ábyrgð og hlutverk stjórnvalda í húsnæðismálum í kjölfar náttúruhamfara en áhugi á rannsóknarefninu kviknaði þegar ég fór fyrir húsnæðisteymi Grindavíkurbæjar í kjölfar rýmingar bæjarins vegna náttúruvár. Þá kynnti ég mér meðal annars húsnæðismarkaðinn, stöðu hans og uppbyggingaráform. Í störfum mínum hef ég einnig komið að stefnumótun og uppbyggingaáformum Reykjavíkurborgar í húsnæðismálum þessi reynsla segir mér að við þurfum fleiri lausnir í húsnæðismálum, hvort sem um er að ræða uppbyggingu og húsnæðisfélög eða í húsnæðislánakerfinu. Því er brýnt að stéttarfélög taki virkan þátt í húsnæðismarkaðnum með það að augnamiði að móta lausnir og horfa til langtímaöryggis félagsfólks. Í því samhengi er þó nauðsynlegt að góð samvinna eigi sér stað við opinbera aðila og markaðinn.

Fram undan eru miklar áskoranir í kjaramálum einkum vegna þess verðbólguástands sem við höfum mátt búa við að undanförnu og ýmsar blikur á lofti þegar horft er til haustsins. Þetta ástand hefur einnig orðið til þess að fólk þarf að verja sífellt stærri hluta ráðstöfunartekna í húsnæðiskostnað.

Viska er öflugt og framsækið stéttarfélag, en ég tel að hægt sé að styrkja þjónustu þess enn frekar, gera styrktarsjóði aðgengilegri og efla samtal við félagsfólk. Ég vil leggja mitt af mörkum til að félagið verði áfram öflugur vettvangur fyrir réttindi, velferð og framtíðarsýn háskólamenntaðra. Þá vil ég styðja við og koma í framkvæmd þeirri góðu ákvörðun Visku og FÍN um að ráðast í stofnun og uppbyggingu húsnæðisfélags, því húsnæði á ekki að vera forréttindi heldur er það grundvöllur fyrir öruggt og réttlátt samfélag.

Félagar í Visku geta tekið þátt í rafrænni kosningu til stjórnar sem hefst á hádegi í dag 9. apríl og stendur til hádegis 16. apríl.

Höfundur er sjálfstætt starfandi verkefnastjóri í framboði til stjórnar Visku.