Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Guðlaug Edda á von á barni Sport Yfirmaður hjá Bayern hæðist að Liverpool Enski boltinn Íslensku íþróttaugnablikin: „Hann var búinn að flauta“ Sport Handa- og fótalaus en sakaður um morð Sport Féll og lést skömmu fyrir fyrsta leik á nýuppgerðum HM leikvangi Fótbolti Bandaríska landsliðið var niðurlægt í seinni hálfleik Fótbolti Frjálsíþróttastjarnan gerði grín að West Ham Enski boltinn Antonelli vann aftur og tók met af Hamilton Formúla 1 Gaf stoðsendingu á son sinn og setti enn eitt metið Körfubolti Fyrsta konan fékk styttu sem hún gerði sjálf Sport Fleiri fréttir Framkvæmdastjórinn segir af sér í miðjum stormi Lagður inn á spítala og missir líklega af síðasta leiknum Féll og lést skömmu fyrir fyrsta leik á nýuppgerðum HM leikvangi Gauti þrefaldur Íslandsmeistari og Sonja Lí sigurvegari stórsvigsins Missa af úrslitakeppninni í fyrsta sinn í tíu ár Antonelli vann aftur og tók met af Hamilton Íslensku íþróttaugnablikin: „Hann var búinn að flauta“ Fyrsta konan fékk styttu sem hún gerði sjálf Yfirmaður hjá Bayern hæðist að Liverpool Dagskráin: Nýjasta landsliðskonan í beinni og úrslitakeppnin í körfunni Frjálsíþróttastjarnan gerði grín að West Ham Gaf stoðsendingu á son sinn og setti enn eitt metið Bandaríska landsliðið var niðurlægt í seinni hálfleik Handa- og fótalaus en sakaður um morð Átta leikmenn yfirgefa enska landsliðshópinn Guðlaug Edda á von á barni Guðjón Valur og strákarnir hans unnu áttunda leikinn í röð Tryggvi góður en Bilbao fór tómhent heim Ronald fyrsti íslenski karlinn til að vinna Norðurlandamót Tómas Valur skiptir um skóla í Bandaríkjunum „Við þurfum að læra að klára þessa leiki“ Haukakonur komnar í 1-0 yfir eftir góðan endakafla Haukur Þrastar var stórkostlegur í stórsigri Ljónanna Sjáðu mörkin hans Orra: Ungi fyrirliðinn okkar mætti aftur með stæl Aberdeen semur við Eyja-Elvis Senegalar fögnuðu titlinum sem er búið að taka af þeim Gísli, Ómar og Elvar stigu stórt skref í átt að þýska titlinum Leik lokið: Kanada - Ísland 2-2 | Jafntefli í Toronto Donni sótti mikilvægt stig gegn lærisveinum Arnórs Valskonur hnykluðu vöðvana í lokaumferðinni Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Guðlaug Edda á von á barni Sport Yfirmaður hjá Bayern hæðist að Liverpool Enski boltinn Íslensku íþróttaugnablikin: „Hann var búinn að flauta“ Sport Handa- og fótalaus en sakaður um morð Sport Féll og lést skömmu fyrir fyrsta leik á nýuppgerðum HM leikvangi Fótbolti Bandaríska landsliðið var niðurlægt í seinni hálfleik Fótbolti Frjálsíþróttastjarnan gerði grín að West Ham Enski boltinn Antonelli vann aftur og tók met af Hamilton Formúla 1 Gaf stoðsendingu á son sinn og setti enn eitt metið Körfubolti Fyrsta konan fékk styttu sem hún gerði sjálf Sport Fleiri fréttir Framkvæmdastjórinn segir af sér í miðjum stormi Lagður inn á spítala og missir líklega af síðasta leiknum Féll og lést skömmu fyrir fyrsta leik á nýuppgerðum HM leikvangi Gauti þrefaldur Íslandsmeistari og Sonja Lí sigurvegari stórsvigsins Missa af úrslitakeppninni í fyrsta sinn í tíu ár Antonelli vann aftur og tók met af Hamilton Íslensku íþróttaugnablikin: „Hann var búinn að flauta“ Fyrsta konan fékk styttu sem hún gerði sjálf Yfirmaður hjá Bayern hæðist að Liverpool Dagskráin: Nýjasta landsliðskonan í beinni og úrslitakeppnin í körfunni Frjálsíþróttastjarnan gerði grín að West Ham Gaf stoðsendingu á son sinn og setti enn eitt metið Bandaríska landsliðið var niðurlægt í seinni hálfleik Handa- og fótalaus en sakaður um morð Átta leikmenn yfirgefa enska landsliðshópinn Guðlaug Edda á von á barni Guðjón Valur og strákarnir hans unnu áttunda leikinn í röð Tryggvi góður en Bilbao fór tómhent heim Ronald fyrsti íslenski karlinn til að vinna Norðurlandamót Tómas Valur skiptir um skóla í Bandaríkjunum „Við þurfum að læra að klára þessa leiki“ Haukakonur komnar í 1-0 yfir eftir góðan endakafla Haukur Þrastar var stórkostlegur í stórsigri Ljónanna Sjáðu mörkin hans Orra: Ungi fyrirliðinn okkar mætti aftur með stæl Aberdeen semur við Eyja-Elvis Senegalar fögnuðu titlinum sem er búið að taka af þeim Gísli, Ómar og Elvar stigu stórt skref í átt að þýska titlinum Leik lokið: Kanada - Ísland 2-2 | Jafntefli í Toronto Donni sótti mikilvægt stig gegn lærisveinum Arnórs Valskonur hnykluðu vöðvana í lokaumferðinni Sjá meira