Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Ólýsanleg sorg fyrirliðans Fótbolti Svíar áttu ekki roð í þá frönsku Fótbolti Kona fótboltamanns fórnaði lífi sínu til að bjarga eins árs dóttur þeirra Fótbolti Verður áfram í Þýskalandi Fótbolti Vonarstjarna Börsunga seld til Frakklands Fótbolti Halldór Árna: Víkingar sáu hið fullkomna tímabil en þetta er fljótt að breytast Íslenski boltinn Heimsmeistari hleypur Laugaveginn Sport Hótað lífláti og öryggisgæslan stóraukin Fótbolti Albert um KA: „Eins og þú hafir verið fullur í Football Manager“ Íslenski boltinn Eiginkona og tvö börn fótboltamanns létust Fótbolti Fleiri fréttir Ólýsanleg sorg fyrirliðans Verður áfram í Þýskalandi Koeman hættir með Holland Heimsmeistari hleypur Laugaveginn Vonarstjarna Börsunga seld til Frakklands Svíar áttu ekki roð í þá frönsku Tugir þúsunda ærðust á Ullevaal Ja Morant skipt til Trail Blazers Haaland hetjan og Norðmenn mæta Brössum Verður sá dýrasti í sögu Tottenham Hvorki Haraldur né Gunnlaugur fara á Opna breska LeBron James yfirgefur Lakers Dansaði gleðidans eftir að Íran datt úr leik Hótað lífláti og öryggisgæslan stóraukin Þurfti eitt stig til að vinna en snéri sig Undir rannsókn fyrir nauðgun á miðju heimsmeistaramóti Semja við leikmanninn sem var með 34 stig að meðaltali á móti þeim í fyrra Ætla ekki að heiðra O.J. Simpson á nýja leikvanginum Særingalæknirinn frá Gana beinir göldrum sínum að Messi og félögum Albert um KA: „Eins og þú hafir verið fullur í Football Manager“ Elísa orðlaus eftir enn einn sigurinn á Ítalíu: „Vann ekki bara hlaupið“ Halldór Árna: Víkingar sáu hið fullkomna tímabil en þetta er fljótt að breytast Maður dagsins á HM: Fagnaði sigri á móti fyrirmyndinni Klopp reiður: „Ef þetta er brot þá hefði Arsenal ekki orðið Englandsmeistari“ Tvær íslenskar lyftingakonur urðu Evrópumeistarar Víkingaróður Norðmanna kominn inn í golfið líka „Mér finnst það bara algjört bull“ Ásthildur Jóna með tíu mörk á HM og Ísland í undanúrslit Forsetabikarsins Íslensk dóttir á heimsleikunum í fyrsta sinn í þrjú ár Sjáðu Atla afgreiða Skagamenn og færa Framara nær KR Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Ólýsanleg sorg fyrirliðans Fótbolti Svíar áttu ekki roð í þá frönsku Fótbolti Kona fótboltamanns fórnaði lífi sínu til að bjarga eins árs dóttur þeirra Fótbolti Verður áfram í Þýskalandi Fótbolti Vonarstjarna Börsunga seld til Frakklands Fótbolti Halldór Árna: Víkingar sáu hið fullkomna tímabil en þetta er fljótt að breytast Íslenski boltinn Heimsmeistari hleypur Laugaveginn Sport Hótað lífláti og öryggisgæslan stóraukin Fótbolti Albert um KA: „Eins og þú hafir verið fullur í Football Manager“ Íslenski boltinn Eiginkona og tvö börn fótboltamanns létust Fótbolti Fleiri fréttir Ólýsanleg sorg fyrirliðans Verður áfram í Þýskalandi Koeman hættir með Holland Heimsmeistari hleypur Laugaveginn Vonarstjarna Börsunga seld til Frakklands Svíar áttu ekki roð í þá frönsku Tugir þúsunda ærðust á Ullevaal Ja Morant skipt til Trail Blazers Haaland hetjan og Norðmenn mæta Brössum Verður sá dýrasti í sögu Tottenham Hvorki Haraldur né Gunnlaugur fara á Opna breska LeBron James yfirgefur Lakers Dansaði gleðidans eftir að Íran datt úr leik Hótað lífláti og öryggisgæslan stóraukin Þurfti eitt stig til að vinna en snéri sig Undir rannsókn fyrir nauðgun á miðju heimsmeistaramóti Semja við leikmanninn sem var með 34 stig að meðaltali á móti þeim í fyrra Ætla ekki að heiðra O.J. Simpson á nýja leikvanginum Særingalæknirinn frá Gana beinir göldrum sínum að Messi og félögum Albert um KA: „Eins og þú hafir verið fullur í Football Manager“ Elísa orðlaus eftir enn einn sigurinn á Ítalíu: „Vann ekki bara hlaupið“ Halldór Árna: Víkingar sáu hið fullkomna tímabil en þetta er fljótt að breytast Maður dagsins á HM: Fagnaði sigri á móti fyrirmyndinni Klopp reiður: „Ef þetta er brot þá hefði Arsenal ekki orðið Englandsmeistari“ Tvær íslenskar lyftingakonur urðu Evrópumeistarar Víkingaróður Norðmanna kominn inn í golfið líka „Mér finnst það bara algjört bull“ Ásthildur Jóna með tíu mörk á HM og Ísland í undanúrslit Forsetabikarsins Íslensk dóttir á heimsleikunum í fyrsta sinn í þrjú ár Sjáðu Atla afgreiða Skagamenn og færa Framara nær KR Sjá meira