Önnur borg í höndum uppreisnarmanna Samúel Karl Ólason skrifar 5. desember 2024 18:49 Uppreisnarmenn hafa sótt gífurlega hratt fram gegn Assad-liðum á undanförnum dögum. Getty/Abdulfettah Huseyin Uppreisnar- og vígamenn hafa rekið stjórnarher Bashar al-Assad, forseta Sýrlands, og aðrar sveitir hliðhollar forsetanum frá borginni Hama. Það er ein af stærri borgum landsins en einungis tveir dagar eru síðan uppreisnarmennirnir hófu sóknina að borginni og var það í kjölfar óvæntrar skyndisóknar gegn Aleppo, í norðvesturhluta landsins. Aleppo féll að miklu leyti í hendur uppreisnarmanna án þungra bardaga en það gerði Hama ekki. Stjórnarherinn reyndi að verja borgina en þurfti að hörfa þaðan. Í yfirlýsingu var því haldið fram að herinn hefði hörfað til að verja líf íbúa borgarinnar, samkvæmt frétt Reuters. Sjá einnig: Sækja að annarri stórri borg í Sýrlandi Uppreisnarmenn hafa haldið áfram sókn sinni til suðurs í dag, eftir fall Hama, og eru sagðir komnir að jaðri Homs. Þangað er stjórnarherinn sagður hafa hörfað og leiðtogar uppreisnarmannana hafa þegar sagt að hún sé næst á lista hjá þeim. Large convoys of Syrian rebel forces seen making their way south to Homs, Syria's third largest city and the last major regime stronghold before the capital Damascus. pic.twitter.com/AJXuqeuHEv— Ariel Oseran (@ariel_oseran) December 5, 2024 Takist þeim að reka herinn frá Homs gæt Damascus, höfuðborg landsins verið næst til að falla. Homs tengir Damascus við aðra hluta landsins, eins og til dæmis Tartushérað og Latakia, þar sem Rússar eru með her- og flotastöð. Fregnir hafa borist af miklu öngþveiti í Homs og að fólk flýi þaðan í massavís. Þar á meðal berast fregnir af flýjandi hermönnum en það er enn sem komið er alfarið óstaðfest. There’s a traffic jam all the way from Homs to Tartous as regime supporters flee the advancing rebels. If Homs falls, Damascus is cut off from its heartland pic.twitter.com/zBgZk8ZdC0— Liz Sly (@LizSly) December 5, 2024 Aðrar fylkingar á hreyfingu Í aðdraganda árásarinnar að Hama réðust uppreisnarmennirnir á nærliggjandi bæi og fóru langleiðina með að umkringja borgina áður en ráðist var á hana. Þrátt fyrir umfangsmikil og mannskæð átök víðsvegar um Sýrland frá því borgarstyrjöldin hófst þar hafði víglínan lítið sem ekkert hreyfst frá 2020. Það breyttist í síðustu viku. Sókn uppreisnarmannanna hefur gengið gífurlega hratt fyrir sig og hafa orðið gífurlegar breytingar á yfirráðasvæði mismunandi fylkinga Sýrlands. Aðrir uppreisnarhópar í norðurhluta landsins hafa sótt fram á svæðum sem var stýrt af stjórnarhernu og reynt að sækja fram gegn sýrlenskum Kúrdum og bandamönnum þeirra í regnhlífarsamtökunum Syrian Democratic Forces. Leiðtogar SDF hafa einni sagt frá því í dag að vígamenn Íslamska ríkisins, sem haldið hafa til í eyðimörkinni um miðbik Sýrlands hafi tekið yfir nokkur þorp í Homs- og Deir Ezzor-héruðum, eftir að stjórnarherinn hörfaði þar. Undanfarna mánuði hafa sérfræðingar sagt að ISIS-liðar væru að fjölga árásum gegn stjórnarhernum og SDF í eyðimörkinni milli Sýrlands og Írak og hafa Bandaríkjamenn einnig fjölgað loftárásum sínum gegn þeim. Sjá má grófa mynd af stöðunni á korti Liveuamap. Hafa undirbúið sig vel í gegnum árin Uppreisnar- og vígahóparnir í norvestanverðu Sýrlandi eru að mestu leiddir af samtökum sem kallast Hayat Tahrir al-Sham eða HTS. Það eru öflugustu samtökin á svæðinu og eru þau leidd af manni sem heitir Abu Mohammed al-Joulani. Rætur HTS má í einföldu máli rekja til upprisu Íslamska ríkisins en margir af upprunalegum meðlimum hópsins fóru frá Írak til Sýrlands á sínum tíma, með því markmiði að berjast við stjórnarhers Assads og stofna kalífadæmi þar. Árið 2013 reyndu leiðtogar Íslamska ríkisins að þvinga sameiningu ISIS og Nusra og það tóku leiðtogar síðarnefndu samtakanna ekki í mál. Þess í stað gengu þeir í lið með al-Qaeda og í gegnum árin hafa HTS-liðar reglulega handsamað ISIS-liða í Sýrlandi og tekið þá af lífi. Árið 2016 slitu leiðtogar Nusra svo tengslin við al-Qaeda og nefndu vígahópinn Hayat Tahrir al-Sham. Síðan þá hafa þeir brugðist harkalega við tilraunum leiðtoga al-Qaeda samtakanna til að koma upp sveitum á yfirráðasvæði HTS. Á undanförnum árum hafa Joulani og aðrir leiðtogar HTS varið mikilli vinnu í að leggja grunninn að velgengni undanfarinna daga, eins og fram kemur í nýlegri grein sérfræðings í málefnum Mið-Austurlanda á vefnum War on the Rocks. Frá því vopnahléi var komið á í mars 2020 hefur Joulani komið á laggirnar borgaralegum stofnunum á yfirráðasvæði HTS og byggt upp innviði. Þessar stofnanir eru þegar byrjaðar að starfa í Aleppo og öðrum bæjum sem uppreisnarmennirnir hafa tekið. Sýrland Hernaður Mest lesið Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Erlent Telur núna sannað að fundin sé hin rétta Brattahlíð Eiríks rauða Innlent Vill auka aðgengi að verkjalyfjum Innlent „Sólveig Anna virðist vera með mig algjörlega á heilanum“ Innlent Halla Gunnars svarar fyrir sig á Sprengisandi Innlent Braust inn með hníf í annarri og hamar hinni Innlent Suðaustan stormur og gul viðvörun Veður Á annað hundrað sektaðir Innlent Rispur á bílum út um allan bæ og tjón upp á hundruð þúsunda Innlent Vill nýjan Úkraínuforseta Erlent Fleiri fréttir Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Útskrifuð af sjúkrahúsi og send aftur í fangelsið Vill nýjan Úkraínuforseta Lést eftir árás tígrisdýrs í dýragarði Níu létust eftir skotárás Þrjú börn meðal fimmtán látinna í árás á íbúðarblokkir Áfall fyrir Evrópu og vestræna samvinnu Þúsundum gert að yfirgefa heimili sín vegna Isaias Bandaríkin fjárfesti í stríðsrekstri Pútíns Vance ætlar ekki að horfa á aftökuna í beinni Skrúðgangan bönnuð eftir tveggja vikna pattstöðu Trump samdi við Pútín um dísel Vance biðlar til ungra reiðra manna Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Navanethem Pillay hlaut friðarverðlaun Nóbels Bein útsending: Hver hlýtur friðarverðlaun Nóbels? Yfir sjötíu þúsund mótmæltu þrátt fyrir umbótatillögur Veðmál á sigur Navalnaju hrúgast inn Maður skotinn af fulltrúum ICE í New York Nærri því áttatíu borgarar liggja í valnum Ætla að streyma aftöku í beinni Vonar að Ísraelar hafni Netanjahú Tveir Lettar handteknir á breskri herstöð í nótt Máttu ekki leita hjá fyrrverandi prinsi vegna Epstein-tengsla Sjá meira
Aleppo féll að miklu leyti í hendur uppreisnarmanna án þungra bardaga en það gerði Hama ekki. Stjórnarherinn reyndi að verja borgina en þurfti að hörfa þaðan. Í yfirlýsingu var því haldið fram að herinn hefði hörfað til að verja líf íbúa borgarinnar, samkvæmt frétt Reuters. Sjá einnig: Sækja að annarri stórri borg í Sýrlandi Uppreisnarmenn hafa haldið áfram sókn sinni til suðurs í dag, eftir fall Hama, og eru sagðir komnir að jaðri Homs. Þangað er stjórnarherinn sagður hafa hörfað og leiðtogar uppreisnarmannana hafa þegar sagt að hún sé næst á lista hjá þeim. Large convoys of Syrian rebel forces seen making their way south to Homs, Syria's third largest city and the last major regime stronghold before the capital Damascus. pic.twitter.com/AJXuqeuHEv— Ariel Oseran (@ariel_oseran) December 5, 2024 Takist þeim að reka herinn frá Homs gæt Damascus, höfuðborg landsins verið næst til að falla. Homs tengir Damascus við aðra hluta landsins, eins og til dæmis Tartushérað og Latakia, þar sem Rússar eru með her- og flotastöð. Fregnir hafa borist af miklu öngþveiti í Homs og að fólk flýi þaðan í massavís. Þar á meðal berast fregnir af flýjandi hermönnum en það er enn sem komið er alfarið óstaðfest. There’s a traffic jam all the way from Homs to Tartous as regime supporters flee the advancing rebels. If Homs falls, Damascus is cut off from its heartland pic.twitter.com/zBgZk8ZdC0— Liz Sly (@LizSly) December 5, 2024 Aðrar fylkingar á hreyfingu Í aðdraganda árásarinnar að Hama réðust uppreisnarmennirnir á nærliggjandi bæi og fóru langleiðina með að umkringja borgina áður en ráðist var á hana. Þrátt fyrir umfangsmikil og mannskæð átök víðsvegar um Sýrland frá því borgarstyrjöldin hófst þar hafði víglínan lítið sem ekkert hreyfst frá 2020. Það breyttist í síðustu viku. Sókn uppreisnarmannanna hefur gengið gífurlega hratt fyrir sig og hafa orðið gífurlegar breytingar á yfirráðasvæði mismunandi fylkinga Sýrlands. Aðrir uppreisnarhópar í norðurhluta landsins hafa sótt fram á svæðum sem var stýrt af stjórnarhernu og reynt að sækja fram gegn sýrlenskum Kúrdum og bandamönnum þeirra í regnhlífarsamtökunum Syrian Democratic Forces. Leiðtogar SDF hafa einni sagt frá því í dag að vígamenn Íslamska ríkisins, sem haldið hafa til í eyðimörkinni um miðbik Sýrlands hafi tekið yfir nokkur þorp í Homs- og Deir Ezzor-héruðum, eftir að stjórnarherinn hörfaði þar. Undanfarna mánuði hafa sérfræðingar sagt að ISIS-liðar væru að fjölga árásum gegn stjórnarhernum og SDF í eyðimörkinni milli Sýrlands og Írak og hafa Bandaríkjamenn einnig fjölgað loftárásum sínum gegn þeim. Sjá má grófa mynd af stöðunni á korti Liveuamap. Hafa undirbúið sig vel í gegnum árin Uppreisnar- og vígahóparnir í norvestanverðu Sýrlandi eru að mestu leiddir af samtökum sem kallast Hayat Tahrir al-Sham eða HTS. Það eru öflugustu samtökin á svæðinu og eru þau leidd af manni sem heitir Abu Mohammed al-Joulani. Rætur HTS má í einföldu máli rekja til upprisu Íslamska ríkisins en margir af upprunalegum meðlimum hópsins fóru frá Írak til Sýrlands á sínum tíma, með því markmiði að berjast við stjórnarhers Assads og stofna kalífadæmi þar. Árið 2013 reyndu leiðtogar Íslamska ríkisins að þvinga sameiningu ISIS og Nusra og það tóku leiðtogar síðarnefndu samtakanna ekki í mál. Þess í stað gengu þeir í lið með al-Qaeda og í gegnum árin hafa HTS-liðar reglulega handsamað ISIS-liða í Sýrlandi og tekið þá af lífi. Árið 2016 slitu leiðtogar Nusra svo tengslin við al-Qaeda og nefndu vígahópinn Hayat Tahrir al-Sham. Síðan þá hafa þeir brugðist harkalega við tilraunum leiðtoga al-Qaeda samtakanna til að koma upp sveitum á yfirráðasvæði HTS. Á undanförnum árum hafa Joulani og aðrir leiðtogar HTS varið mikilli vinnu í að leggja grunninn að velgengni undanfarinna daga, eins og fram kemur í nýlegri grein sérfræðings í málefnum Mið-Austurlanda á vefnum War on the Rocks. Frá því vopnahléi var komið á í mars 2020 hefur Joulani komið á laggirnar borgaralegum stofnunum á yfirráðasvæði HTS og byggt upp innviði. Þessar stofnanir eru þegar byrjaðar að starfa í Aleppo og öðrum bæjum sem uppreisnarmennirnir hafa tekið.
Sýrland Hernaður Mest lesið Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Erlent Telur núna sannað að fundin sé hin rétta Brattahlíð Eiríks rauða Innlent Vill auka aðgengi að verkjalyfjum Innlent „Sólveig Anna virðist vera með mig algjörlega á heilanum“ Innlent Halla Gunnars svarar fyrir sig á Sprengisandi Innlent Braust inn með hníf í annarri og hamar hinni Innlent Suðaustan stormur og gul viðvörun Veður Á annað hundrað sektaðir Innlent Rispur á bílum út um allan bæ og tjón upp á hundruð þúsunda Innlent Vill nýjan Úkraínuforseta Erlent Fleiri fréttir Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Útskrifuð af sjúkrahúsi og send aftur í fangelsið Vill nýjan Úkraínuforseta Lést eftir árás tígrisdýrs í dýragarði Níu létust eftir skotárás Þrjú börn meðal fimmtán látinna í árás á íbúðarblokkir Áfall fyrir Evrópu og vestræna samvinnu Þúsundum gert að yfirgefa heimili sín vegna Isaias Bandaríkin fjárfesti í stríðsrekstri Pútíns Vance ætlar ekki að horfa á aftökuna í beinni Skrúðgangan bönnuð eftir tveggja vikna pattstöðu Trump samdi við Pútín um dísel Vance biðlar til ungra reiðra manna Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Navanethem Pillay hlaut friðarverðlaun Nóbels Bein útsending: Hver hlýtur friðarverðlaun Nóbels? Yfir sjötíu þúsund mótmæltu þrátt fyrir umbótatillögur Veðmál á sigur Navalnaju hrúgast inn Maður skotinn af fulltrúum ICE í New York Nærri því áttatíu borgarar liggja í valnum Ætla að streyma aftöku í beinni Vonar að Ísraelar hafni Netanjahú Tveir Lettar handteknir á breskri herstöð í nótt Máttu ekki leita hjá fyrrverandi prinsi vegna Epstein-tengsla Sjá meira