Trump nýtur ekki frið­helgi, í bili

Trump stendur frammi fyrir fjórum ákærum sem snúa meðal annars að tilraunum hans til að snúa úrslitum forsetakosninganna 2020.

Trump og lögmenn hans hafa haldið því fram að sem fyrrverandi forseti njóti hann friðhelgi frá ákærum. Starfsreglur dómsmálaráðuneytis Bandaríkjanna segja til um að ekki sé hægt að ákæra starfandi forseta en Trump-liðar segja það einnig gilda eftir að forsetar hætta í embætti.

Því var dómarinn Tanya S. Chutkan ekki sammála. Hún sagði í desember að það að hafa setið í embætti forseta veitti manni ekki leyfi til lífstíðar til að brjóta af sér. Nú hefur áðurnefndur áfrýjunardómstóll komist að sömu niðurstöðu.

Þrír dómarar komu að ákvörðuninni og voru þeir allir sammála um að Trump nyti ekki friðhelgi. Í úrskurði þeirra segir að Trump sé nú óbreyttur borgari og njóti ekki þeirrar verndar sem forsetaembættið veitti honum.

Ekki sé hægt að samþykkja þá kröfu að forsetar njóti frelsis til að fremja þá glæpi sem þeim sýnist. Ekki sé heldur hægt að sættast við að forseti geti brotið á atkvæðarétti fólks og rétti fólks á því að atkvæði þeirra séu talin.

Meðal þess sem dómararnir spurðu lögmann Trumps þegar málið var tekið fyrir var hvort hann teldi forseta geti látið sérsveitarmenn myrða pólitískan andstæðing og sleppa við ákærur vegna friðhelgi forsetaembættisins.

Því svaraði lögmaðurinn játandi. Áður en hægt yrði að ákæra hann þyrfti þingið að ákæra forsetann fyrir embættisbrot og víkja honum úr embætti.

Áhugasamir geta kynnt sér úrskurðinn frekar hér.

Endar líklega fyrir hæstarétti

Forsetinn fyrrverandi leggur mikið kapp á að fresta öllum málaferlum þar til eftir forsetakosningarnar í nóvember. Takist honum að tefja réttarhöldin fram yfir kosningar og sigri hann Joe Biden, gæti hann beitt völdum embættisins til að stöðva málaferlin gegn honum eða jafnvel náða sjálfan sig.

Réttarhöldin í máli sem snýst um árásina á þinghúsið þann 6. janúar 2021 og tilraun Trumps til að snúa úrslitum kosningan áttu að hefjast í mars en hefur verið frestað á meðan spurningum um mögulega friðhelgi Trumps er svarað.

Jack Smith, sérstakur rannsakandi dómsmálaráðuneytisins, leitaði í lok síðasta árs til Hæstaréttar Bandaríkjanna og bað dómara um að taka fljótt til skoðunar hvort Trump nyti enn þeirrar friðhelgi frá lögsóknum sem fylgir forsetaembættinu. Þeirri beiðni var hafnað og hefur málið því þurft að fara hið hefðbundna áfrýjunarferli.

Eins og áður segir fer málið að öllum líkindum á endanum fyrir hæstarétt Bandaríkjanna. Þingmenn Demókrataflokksins hafa krafist þess að hæstaréttardómarinn Clarence Thomas komi ekki að því máli. Eiginkona hans tók virkan þátt í tilraunum Trumps til að snúa úrslitum kosninganna.