Rændi unga bræður á leið út í sjoppu

Í úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur, sem staðfestur var af Landsrétti í síðustu viku og birtur í gær, segir að maðurinn hafi sætt gæsluvarðhaldi frá 4. ágúst síðastliðnum. Aðfaranótt þess dags hafi hann verið handtekinn fyrir líkamsárás, með því að hafa kýlt mann krepptum hnefa í andlit. Sá sem fyrir högginu varð hafi talið sig nefbrotinn eftir það.

Hnefahöggið náðist á upptöku öryggismyndavélar og maðurinn sagði við skýrslutöku að sá kýldi hefði verið að trufla hann á meðan hann reyndi að sofna utandyra. Hann hefði kýlt sig í öxlina og því hefði hann kýlt hann hnefahöggi til baka í andlitið.

Hafði nýlokið afplánun

Í úrskurðinum segir að maðurinn hafi lokið afplánun eins árs fangelsisdóms þann 13. maí síðastliðinn. Frá 27. júní sé hann með sjö mál í kerfum lögreglu, fyrir utan líkamsárásina. Þá eigi hann einnig tvö eldri opin mál á borði lögreglu.

Meðal brotanna eru vopnalagabrot, fíknefnalagabrot, þjófnaður og tilraun til líkamsárásar, sem þegar eru komin til ákærusviðs.

Þá er hann grunaður um fjölda hótunarbrota, en hann er meðal annars sagður hafa hótað að drepa einhvern fengi hann ekki að halda áfram að sofa óáreittur í anddyri húss, eftir að kallað hafði verið til lögreglu og hann óskaður fjarlægður.

Sakaði börnin um að hafa stolið af sér

Þá segir að þann 19. júlí síðastliðinn hafi lögreglu borist tilkynning um mann sem væri ógnandi við tíu til tólf ára gömul börn og hefði tekið eitthvað af þeim. Talið hafi verið að um manninn hafi verið að ræða og hann hefði gengið Hofsvallagötu í átt að Hringbraut í Reykjavík. Lögregla hafi svo fundið hann á Hringbraut og fært hann á lögreglustöð.

Á leið á lögreglustöð hafi borist tilkynning þess efnis að faðir barnanna hafi tilkynnt að börnin hafi verið rænd af manni á Hofsvallagötu og maðurinn hafi haft af þeim 5.000 krónur og húslykla. Væri lyklakippan með eftirlíkingu af Playstation fjarstýringu.

Í fórum mannsins hafi fundist fimm þúsund króna seðill, fimm appelsínugular töflur, þrjár rauðar töflur og lyklar með Playstationfjarstýringarlyklakippu, sem hann hafði reynt að fela innan á sér. Hann hafi sagt að annar drengurinn hefði rænt seðlinum af honum og hinn verið vitni að því.

Hjá lögreglu greindi brotaþoli frá því að hann og litli bróðir hans hafi farið út í búð að kaupa nammi. Þegar þeir voru á Hofsvallagötu, við Víðimel, hafi maður komið að þeim, gripið í hálskragann á peysunni hans og togað hann að sér. Hafi maðurinn spurt hann hvort að hann hafi rænt af sér. Hafi maðurinn leitað í vösum hans og tekið pening og lykla af honum. Maðurinn hafi sakað hann um að hafa stolið peningnum af sér, en hann hafi sagt honum að þetta væri peningurinn sinn. Kvaðst hann hafa farið heim og sagt foreldrum sínum frá. Aðspurður sagði hann að maðurinn hafi verið smá ógnandi og hagað sér skringilega. Þá væri hann leiður og hræddur eftir atvikið.

Glímir við mikinn geð- og fíknivanda

Í greinargerð Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu segir að það sé mat lögreglustjóra að yfirgnæfandi líkur séu á því að maðurinn muni halda áfram brotastarfsemi fari hann frjáls ferða sinna. Í ljósi fjölda þeirra brota sem kærði sé grunaður um og alvarleika sumra þeirra telji lögreglustjóri nauðsynlegt að honum verði gert að sæta gæsluvarðhaldi svo færi gefist til að ljúka þeim málum sem til meðferðar eru og koma í veg fyrir áframhaldandi brotastarfsemi.

Þá segir að maðurinn eigi við mikinn fíknivanda að stríða, sé greindur með ótilgreindan sjúkdóm og hafi tilhneigingu til þess að fara í geðrofsástand undir áhrifum fíkniefna.

„Það sem gerir [manninn] varhugaverðan er samblanda af andlegum veikindum hans og vímuefnaneyslu. Samkvæmt geðlækni er [maðurinn] líklegur til að fara í geðrofsástand þegar hann hefur verið í neyslu lengi. Í gögnum lögreglu má sjá mörg atvik sem [maðurinn] hefur verið í þessu ástandi. Þá má einnig sjá mörg atvik þar sem [maðurinn] hefur hótað almennum borgurum með sprautunálum,“ segir í greinargerð.

Þá segir að í mati geðlæknis, sem unnið hafi verið árið 2022 í tengslum við annað mál, komi fram að í neyslunni fari hann ítrekað í geðrof, oft svæsin, og þá aukist hætta af honum fyrir hann sjálfan og umhverfi. Ljóst sé að vandi mannsins sé gríðarlegur fyrir hann og samfélag þar sem tryggja þurfi honum umhverfi þar sem hann sé ekki í neyslu.

Þó segi í niðurstöðu matsins að matsmaður telji ljóst að ákvæði hegningarlaga um refsileysi vegna geðveiki eigi ekki við í tilviki mannsins.

Í niðurstöðu héraðsdóms segir að með vísan til rannsóknargagna þeirra mála, sem lögreglan hefur nú til rannsóknar, verði að fallast á það að maðurinn liggi undir rökstuddum grun um ýmis brot sem fangelsisrefsing er lögð við.

Hann var því úrskurðaður í áframhaldandi gæsluvarðhald, þó ekki lengur en til 27. september næstkomandi.