Yfir­­­gefa Ís­lands­banka og vilja að stjórn­endur greiði sekt úr eigin vasa

Þetta varð ljóst á stjórnarfundi samtakanna í dag. Ekki liggur fyrir hvaða fjármálastofnun verður fyrir valinu en framkvæmdastjóra hefur verið falið að leita tilboða í viðskiptin. Mbl.is greindi fyrst frá.

„Auðvitað mun þetta ekki höggva nein stór skörð í viðskipti bankans. Neytendasamtökin eru ekki það stór aðili en við höfum nú oft sinnis bent á það að eitt af fáum tækjum sem neytendur hafa í raun og veru er veskið. Við höfum hvatt félagsmenn og aðra neytendur til að velja með veskinu, að skipta við þau fyrirtæki sem okkur hugnast að gera og við erum bara að fylgja því á borði það sem við segjum í orði,“ segir Breki Karlsson, formaður Neytendasamtakanna.

Aðspurður hvort samtökin vilji með þessu hvetja fólk til þess að færa viðskipti sín frá Íslandsbanka segir Breki að samtökin sendi bara þau almennu skilaboð til allra neytenda að þeir beini sínum viðskiptum til þeirra fyrirtækja sem þeim hugnast.

Vill að stjórnendur séu sektaðir

Breki segir að Neytendasamtökin vilji sjá sektargreiðslur greiddar úr vasa stjórnenda frekar en sjóðum fyrirtækjanna sjálfra. Íslandsbanki hefur fallist á að greiða 1,2 milljarð króna í sekt vegna þeirra brota sem Fjármálaeftirlitið fann í söluferlinu en þetta er langhæsta sekt sem lögð hefur verið á fjármálafyrirtæki hérlendis.

„Það eru alltaf fyrirtækin sem greiða sektirnar en fyrirtæki taka ekki ákvarðanir, það eru stjórnendur eða starfsmenn sem taka ákvarðanir. Við höfum bent á að það væri nú meiri fælingarmáttur fólginn í því ef þeir sem taka ákvarðanirnar myndu greiða sektirnar en ekki fyrirtækin sjálf.“ 

„Það er ákveðin hætta á því, og við höfum séð það að fyrirtæki í einokunarstöðu og fákeppni hafa beinlínis lýst því yfir að sektargreiðslur muni fara áfram og lenda á herðum neytenda. Sér í lagi í ljósi þessu miklu ábyrgðar sem stjórnendur oft vísa í þegar talað er um launin þeirra þá væri nú réttast að þeir sýndu það líka í verki að ábyrgðin næði þá líka til sektargreiðslna þegar þeir taka ákvarðanir sem varða við lög, eins og í þessu tilviki.“

Lífeyrissjóðir eigi að hafa hærra

Einnig kallar Breki eftir því að lífeyrissjóðir, sem oftar en ekki eiga stóran hluta bréfa í mörgum stærstu fyrirtækjum landsins, séu virkari eigendur og fari til að mynda fram á að fyrirtæki setji sér launa- og arðsemisstefnur.

Rík­ið fer með 42,5 prósenta hlut í Íslandsbanka en Gildi lífeyrissjóður, Líf­eyr­is­sjóður starfs­manna rík­is­ins, Líf­eyr­is­sjóður versl­un­ar­manna, og lífeyrissjóðirnir Brú, Stapi og Birta eru einnig á meðal stærstu eigenda bankans.

„Þegar svona lagað gerist á vakt eigenda, hvort sem það eru brot eða mikil arðsemi, sér í lagi núna á þessum tímum þar sem allir eru hvattir til að herða óðlina og þurfa að gefa eitthvað eftir þá er arðsemi og há laun á endanum bara á ábyrgð eigenda,“ segir Breki að lokum.