Óvænt uppsögn eftir 26 ára starf reyndist ólögmæt

Tíu manns var sagt upp hjá Hafrannsóknarstofnun í nóvember 2019 og fjórum boðið að færa sig í nýtt hlutverk ella missa starf sitt. Fjórtán misstu vinnuna. Á heimsíðu Hafrannsóknarstofnunar kom fram að ákveðið hefði verið að breyta skipulagi til að gera reksturinn skilvirkari og hagkvæmari. Þannig myndi fagsviðum fækka úr fimm í fjögur og stoðsviðum úr fjórum í tvö.

Afdráttarlaus dómur

Hafró virðist snemma hafa viðurkennt að ranglega hafi verið staðið að uppsögnunum og greiddi nokkrum starfsmönnum hálfa milljón króna í bætur vegna málsins. Vísir fjallaði í desember um mál Björns Ævars Steinarssonar sem hafnaði boði um hálfa milljón í bætur og fór í mál við íslenska ríkið.

Dómurinn í máli Björns Ævars var afdráttarlaus að því leyti að uppsögn hans hefði verið ólögmæt og forstjórinn sýnt verulegt gáleysi við uppsögnina að mati héraðsdóms. Birni Ævari voru dæmdar þrjár milljónir króna í skaðabætur auk hálfrar milljónar króna í miskabætur og 1,8 milljón króna í málskostnað.

Björn Ævar var harðorður í garð Sigurðar Guðjónssonar forstjóra í samtali við Vísi og sagði hann hafa framið mannorðsmorð á sér í uppsögnunum. Hann hefði átt erfitt með að meðtaka uppsögn og framkvæmd hennar eftir tæplega fjörutíu ára starf.

Bregður við af minna tilefni

Nafni hans Björn Gunnarsson talar á svipuðum nótum og Björn Ævar. Björn hafði starfað í 26 ár hjá Hafró og uppsögnin kom honum í opna skjöldu.

„Manni bregður við af minna tilefni,“ segir Björn.

Hann ætlaði sömu leið og Björn Ævarsson og hafði stefnt ríkinu fyrir ólögmæta uppsögn.

„Það skiptir mann heilmiklu máli að fá staðfest að það var ekkert á bak við þetta,“ segir Björn.

Fimm milljónir í bætur

Björn ritaði bréf til Kristjáns Þórs Júlíussonar sjávarútvegsráðherra í kjölfar niðurstöðunnar. Í bréfinu, sem Björn sendi Vísi, segir Björn ríkislögmann hafa haft samband við lögmann sinn og falast eftir dómsátt í málinu.

„Niðurstaða ríkislögmanns var að Hafrannsóknastofnun hafi ekki gætt að þeim atriðum og sjónarmiðum sem ætlast mátti til í aðdraganda uppsagnarinnar. Ber þar fyrst og fremst að nefna skort á skriflegum gögnum og haldbærum upplýsingum sem varpa ljósi á það hvernig stofnunin í aðdraganda uppsagna stóð að greiningu á starfsemi og störfum hjá stofnuninni og hvaða sjónarmið lágu til grundvallar ákvörðunum um uppsagnir og eftir atvikum niðurlagningu starfa,“ sagði í bréf Björns til ráðherra.

Samkomulagið var að íslenska ríkið greiddi Birni fimm milljónir króna í miska- og skaðabætur auk lögmannskostnað upp á 900 þúsund krónur.

„Skrýtið að forstjóri komist uppp með hvað sem er“

Björn segir ljóst að kostnaður ríkissjóðs vegna afglapa forstjóra Hafrannsóknastofnunar í uppsagnahrinunni í nóvember 2019 mun hlaupa á mörgum tugum milljóna að ótöldum tuga milljóna kostnaði vegna biðlauna. Þá sé óþarft að minna á þann þekkingarauð sem kastað var á glæ með uppsögnunum.

„Manni finnst skrýtið að ríkisforstjóri komist upp með hvað sem er án þess að sæta viðurlögum,“ segir Björn.

Sigurður er meðal sex sem sækja um starf forstjóra sem ráðherra mun skipa til að taka við starfinu þann 1. apríl. Umsóknarfrestur rann út þann 19. janúar.