Hælisleitendur verði sendir í aflagða herstöð á Grænlandi

Hugmynd flokksins er að þangað verði sendir þeir sem synjað hefur verið um landvist í Danmörku sem og hælisleitendur með afbrotaferil. Þetta verði tímabundin vistun þangað til hægt verði að koma þeim til eigin heimalands.

„Það er vonast til að þingmálið verði lagt fram og afgreitt á yfirstandandi vorþingi - það er eigi síðar en í júní á þessu ári,“ segir Alexander Søndergaard, starfsmaður þingflokks Danska þjóðarflokksins, í svari við fyrirspurn fréttastofu.

Í frétt danska blaðsins BT um málið fyrir jól kemur fram að hælisleitendur með þessa stöðu séu núna vistaðir í sérstakri útgöngumiðstöð á Mið-Jótlandi. Haft er eftir Piu Kjærsgaard að það sé sama hvar brottviknir hælisleitendur séu hafðir, það veki hvergi hrifningu íbúa í nágrenninu.

„Á Grænlandi eru miklar víðáttur og þar er ómögulegt fyrir þá að skapa vandræði eða valda ótta. Þessi lausn gæti einnig leitt til þess að fleiri fengjust til að snúa aftur heim til sín. Þessvegna er Grænland virkilega góð lausn,“ segir Pia Kjærsgaard, sem er umtöluð vegna andstöðu sinnar gegn innflytjendum.

Þess er skemmst að minnast að hluti íslenskra alþingismanna hunsaði fullveldisafmælisfund Alþingis á Þingvöllum sumarið 2018 vegna komu hennar. Hún sat fundinn fyrir hönd dönsku þjóðarinnar sem þáverandi forseti danska þingsins.

Þessi tillaga Þjóðarflokksins um herstöðina í Grønnedal er raunar ekki ný af nálinni. Annar þingmaður flokksins, Søren Espersen, varpaði því fyrst fram árið 2015 að stöðin yrði tekin undir hælisleitendur eftir að danski herinn yfirgaf svæðið.

Pia Kjærsgaard setur þann fyrirvara í myndbandsviðtali að samningar takist við grænlensku landsstjórnina um verkefnið. Danska ríkið myndi greiða kostnaðinn og um leið skapa tekjur og atvinnu fyrir Grænlendinga.

Upphaflega var það bandaríski herinn sem byggði flotastöðina í Grønnedal í síðari heimsstyrjöld. Megintilgangurinn var að verja krýólít-námu skammt frá en efnið var mikilvægt í framleiðslu áls vegna smíði herflugvéla Bandaríkjamanna í stríðinu.

Danski herinn tók við stöðinni árið 1951 og varð hún bækistöð dönsku herskipanna við Grænland. Einnig voru lengi staðsett þar tvö sjómælingaskip. Árið 2012 voru höfuðstöðvar danska hersins fluttar til Nuuk og var Grønnedal-stöðinni lokað í sparnaðarskyni árið 2014.

Grænlensk stjórnvöld buðu þá húseignirnar til sölu í von um að fá þangað erlenda fjárfesta. Það olli hins vegar uppnámi innan NATO þegar stefndi í að kínverskt fyrirtæki myndi kaupa stöðina árið 2016. Grænlendingar voru á sama tíma komnir í viðræður við stjórnvöld í Kína um flugvallauppbygginu á Grænlandi.

Danska ríkisstjórnin greip þá í taumana, tilkynnti að flotastöðin yrði opnuð að nýju og samdi í framhaldinu við Grænlendinga um að styðja við uppbyggingu flugvallakerfis landsins.

Bandaríkjastjórn blandaði sér einnig í málið og gekk svo langt að forsetinn Donald Trump óskaði eftir því að fá að kaupa Grænland af Dönum. Bandaríkjamenn hafa síðan freistað þess að blíðka Grænlendinga með ýmsum hætti, eins og með efnahagsstuðningi og þjónustusamningi um Thule-herstöðina.

Meðfylgjandi myndir af húsakynnum í Grønnedal tók íslenskur sjómaður, Árni Harðarson, fyrir þremur árum þegar fiskiskip sem hann var kokkur á, Nanoq GR, leitaði þar vars. 

Skipið var þá í eigu Arctic Prime Fisheries, sem Brim á hlut í. Það hefur núna fengið nafnið Jökull ÞH en GPG Seafood ehf. á Húsavík keypti það nýlega og fær skipið heimahöfn á Raufarhöfn.

Árni segir að nokkrir Íslendingar hafi verið í áhöfn skipsins sem legið hafi í vari á herstöðinni í Grønnedal í tvo daga.

„Við skoðuðum svæðið og ég bauð þeim sem búa þar í mat. Þetta voru tveir hermenn og tveir iðnaðarmenn. Þetta var mjög sérstakt að koma þarna,“ rifjar Árni upp.

Hugmyndinni um að taka Grønnedal undir hælisleitendur hefur verið tekið misjafnlega meðal viðmælenda BT. Talsmaður Sósíaldemókrata í málefnum útlendinga, Rasmus Stoklund, segir þetta hljóma freistandi.

„Ég get vel séð að við eigum í vandræðum með fólk sem kemur hingað, fær vandaða úrvinnslu umsóknar um hæli og synjun en vill samt ekki yfirgefa landið. Og margir af þeim halda áfram að valda vandræðum,“ segir þessi þingmaður jafnaðarmanna.

Þingmaður Venstre, Mads Fuglede, telur þessa lausn hins vegar mjög dýra og illframkvæmanlega. Auk þess að flytja alla útlendingana þurfi einnig að flytja starfsfólk fram og til baka. Hann spyr hvernig eigi að fá fólk til að vinna í eyðibyggð á Grænlandi.

Fjallað var um flotastöðina í fréttum Stöðvar 2 fyrir fjórum árum: