Möguleiki á því að kirkjur fari í þrot

„Það er alveg möguleiki,“ segir Svana Helen Björnsdóttir, formaður fjárhagsnefndar kirkjuþings, aðspurð hvort það sé raunverulegur möguleiki á að kirkjur fari í gjaldþrot hér á landi vegna þungrar skuldabyrði.

Í skýrslu nefndar innanríkisráðherra til þess að meta afleiðingar niðurskurðarins, sem var kynnt á miðju síðasta ári, sagði orðrétt: „Í mörgum tilvikum, einkum þar sem söfnuðir eru mjög skuldsettir, mun þetta ekki duga og jafnvel þótt helgihald, boðun og fræðsla yrðu dregin saman svo sem kostur er [staðan] þannig að við slíkum söfnuðum blasir ekkert annað en gjaldþrot.“

Greint var frá því í Fréttablaðinu í gær að skuldir sókna á suðvesturhorninu væru nokkuð yfir þrjá milljarða. Að sögn Svönu er helsta ástæða mikillar skuldasöfnunar safnaða viðhaldskostnaður og uppbygging fyrir hrun.

Skuldugasta kirkja landsins, Grafarvogskirkja, skuldar um 600 milljónir króna og er skuldin tilkomin vegna kostnaðar við uppbyggingu. Þá skuldar Grensáskirkja um 300 milljónir króna.

Aðspurð hvort um óábyrga skuldasöfnun sé að ræða hjá kirkjunum svarar Svana Helen: „Í sóknunum situr fólk sem hefur tekið ákvarðanir um framkvæmdir, sem það metur eftir bestu getu, og áætlar kostnað eftir því en í hruninu varð forsendubrestur.“

Svana Helen bendir á að ríkið hafi til að mynda haldið eftir hluta sóknargjaldanna og skorið niður hjá þjóðkirkjunni með þeim hætti að kirkjur hættu að geta staðið undir skuldum sínum. Það gerir það að verkum að skuldir margar safnaða hafa snarhækkað og nú er svo komið, að sögn Svönu Helenar, að það á eftir að taka kirkjur mörg ár að vinna sig almennilega út úr vandanum.

„Flestar sóknir sem eru skuldsettar eru í viðræðum við bankana um skuldbreytingarnar og allir fjármunir sóknanna fara í þessar skuldir,“ segir Svana. „Staðan er mjög alvarleg og skuldavandi kirkna verður viðvarandi næstu ár,“ segir hún.

Samkvæmt nýju fjárlagafrumvarpi er gert ráð fyrir hærri sóknargjöldum, auk þess sem áformað er að hækkun heildarfjárveitingar til kirkjunnar verði 44,5 milljónir króna.