Gagnrýni ekki siðferðispredikun

Skarphéðinn Þór Hjartarson svarar óperugagnrýni  Finns Torfa Stefánssonar Þriðjudaginn 12. október birtist í Fréttablaðinu gagnrýni Finns Torfa Stefánssonar á sýningu Íslensku Óperunnar á óperunni Sweeney Todd sem nú er á fjölunum. "Gagnrýni" þessi var þessháttar að ég get ekki annað en reynt eftir besta mætti að halda uppi vörnum fyrir Stephen Sondheim, Sweeney Todd og Íslensku óperuna. Ég vil hins vegar taka það fram að það sem hér kemur fram eru mínar persónulegu skoðanir. Finnur segir að tónlistin sé í grunninn "hefðbundin Hollywood-kvikmyndatónlist" og segir svo að Sondheim takist ekki að skapa heildarmynd og að laglínur séu klaufalegar og stirðar og kassalegar. Ég er ósammála Finni. Í Sweeney eru margar eftirminnilegar laglínur. Jóönnusöngur Anthonys, ölmususöngur betlikerlingarinnar, "Ekkert má þig meiða" sem Tobías og Frú Lowett syngja saman og formálinn og eftirmálinn o. fl. Ég er líka ósammála því að þarna sé ekki um neina heildarmynd að ræða. Til dæmis má segja að sumar laglínur fylgi hverri persónu í gegnum verkið, t.d. harmsöngur Sweeneys um fortíðina sem skýtur upp kollinum hér og þar ýmist í flutningi hans eða frú Lowett en þar tekur hann á sig aðra mynd og þróast áfram. Mér finnst skrýtið þegar Finnur talar um í öðru orðinu klaufalega samda tónlist sem gæti verið nemendaverk og meistaralegar útsetningar hinsvegar. Finnur segir líka að gengdarlaust ofbeldið sem er sýnt sé líklega skýringin á vinsældum óperunnar. Ég er annarrar skoðunar. Það er satt hjá honum að mikið ofbeldi er sýnt en það er annaðhvort með því sem ég myndi kalla kolsvörtum húmor eins og rétt eftir hlé eða tregablæ eins og í lokin. Það að sýna ofbeldið á þennan hátt finnst mér nauðsynlegt til að sýna þróun Sweeneys sem persónu og þeirra áhrifa sem fangavist, frú Lowett o. fl hefur á hann og breytir honum. Finnur segir að ekki verði vart við tilraunir til persónusköpunar og að þar ríki hin stöðluðu form. Ekki veit ég hvað hann á við því að mér finnst einmitt persónusköpunin sterk sérstaklega hjá Sweeney þar sem brjálsemin magnast eftir því sem líður á verkið. Einnig finnst mér persóna Lowett mjög skemmtilega geðveik þar sem kúnstin að lifa af hvernig sem maður fer að því skiptir öllu. Finnur segir að tilgangurinn hjá Íslensku óperunni með uppsetningunni sé að leysa rekstrarvanda. Ekki veit ég það en hitt veit ég að með því að taka Sweeney til sýninga þá höfðar Íslenska óperan til breiðari hóps en áður vegna þess að það er alveg sama hvað Verdi, Puccini og Mozart eru frábærir, Sweeney Todd og Stephen Sondheim eiga að mínu mati alveg jafnmikið erindi til íslenskra áhorfenda og þeir. Því að eftir því sem ég kafa betur ofaní Sweeny bæði tónlist og leikrit þá hef ég komist að því að ekkert í þessu stykki er háð tilviljunum heldur vandlega og að mínu mati frábærlega samin ópera. Að lokum verð ég að segja að mér finnst að gagnrýni eigi ekki að vera siðferðispredikun heldur segja allt um hvernig til tókst með uppfærsluna. Skarphéðinn Þór Hjartarson söngvari í Kór Íslensku óperunnar í Sweeny Todd.