Sá strax að saga Rjóma væri efni í mynd

„Myndin er óvenjuleg því hún fjallar um hund, það hefur örugglega aldrei verið gerð heimildarmynd um hund á Íslandi,“ segir dýralæknirinn og kvikmyndagerðarkonan Freyja Kristinsdóttir sem er þessa dagana að leggja lokahönd á heimildarmynd um hundinn Rjóma, sem er af tegundinni English Bull Terrier, og eiganda hans, Hilmar Egil Jónsson, sem stóð í áralangri baráttu við Matvælastofnun áður en Rjómi fékk loksins að koma til Íslands frá Noregi.

Hilmar sótti um að flytja Rjóma til Íslands frá Noregi árið 2012. Hann fékk synjun frá MAST og málið vakti athygli. Margir töldu að ástæðan fyrir synjun MAST væri vegna þess að English Bull Terrier væri á lista yfir bannaðar hundategundir á Íslandi en svo var ekki. Þess má geta að Rjómi kom til landsins í nóvember í fyrra.

Málið vakti athygli Freyju þegar hún heyrði af því árið 2015. „Þá var ég nýbúin að klára nám í heimildarmyndagerð í Danmörku. Þegar ég fór að skoða málið betur þá sá ég strax að þetta væri efni í heimildarmynd.“

Þegar Freyja tók ákvörðun um að fjalla um mál Rjóma setti hún sig í samband við Hilmar og hóf rannsóknarvinnuna. „Hilmar sendi mér málsgögnin og ég byrjaði á að lesa mig í gegnum það allt. Þar kemur ýmislegt fram sem kom mér mjög mikið á óvart,“ segir Freyja sem er hundaþjálfari til viðbótar við það að vera dýralæknir.

Hún segir hennar þekkingu hafa komið sér vel þegar hún skoðaði rök MAST fyrir því að Rjómi mætti ekki koma til landsins. „Sú ástæða sem MAST kom með var sú að English Bull Terrier væri náskyldur Pit Bull Terrier, sem er tegund á bannlista. En þessar tegundir eru í raun ekkert svo skyldar. Þau hjá MAST vilja sem sagt meina að þessi tegund sé hættuleg en vísuðu ekki í neinar rannsóknir eða neitt slíkt. Minn grunnur hjálpar mér náttúrulega mjög mikið við að skilja þau rök sem MAST kemur með í þessu máli og meta þau út frá faglegu sjónarmiði.“

Eigandinn gafst aldrei upp

Freyja segir sögu Rjóma vera óvenjulega, sérstaklega fyrir þær sakir að eigandi hans gafst ekki upp. „Ég held að svipuð mál hafi komið margoft upp hjá MAST en það sem er óvenjulegt í máli Rjóma er að Hilmar gefst ekki upp. Ég held að flestir sem hafa lent í því að fá neitun frá MAST hafi ekki lagt í allan þann kostnað, tíma og vinnu sem fer í að fara í mál. En Hilmar gafst ekki upp, alveg sama hversu oft hann tapaði. Það er það sem gerir þetta mál einstakt.“

Ekkert viðtal við MAST

Aðspurð hvort hún sjálf hafi leitað svara hjá MAST við gerð myndarinnar segir Freyja: „Já, ég er búin að reyna að fá viðtal, ég reyndi það alveg í tvo mánuði. En ég fékk aldrei nein svör en svo fékk ég að lokum þau svör að þau vildu ekki veita viðtal. Ég er svo búin að fá eina yfirlýsingu frá þeim en í henni kom ekkert fram sem ég hafði ekki séð áður.“

Freyja segir viðbrögð frá MAST vera það sem vanti í myndina sína. „Það sem ég hefði viljað hafa með í myndinni er viðtal við einhvern frá MAST, en það verður þá kannski bara að koma eftir að myndin er komin út,“ segir Freyja að lokum. Hún stefnir á að klára myndina um Rjóma á næstu dögum og koma henni svo í sýningu í Bíó Paradís í maí.

Áhugasömum er bent á að nú stendur yfir söfnun á Karolina Fund þar sem fólk getur styrkt verkefnið og keypt bíómiða í forsölu.