Þarftu oft að pissa?

Talið er um að um 12 prósent kvenna á aldrinum 30-76 ára séu með einkenni ofvirkrar þvagblöðru, helmingur þeirra glímir við þvagleka. Bæði konur og karlar eru með ofvirka blöðru en fæstir þora að ræða vandamálið og þjást því að óþörfu.

Til eru ýmsar leiðir til að bæta lífsgæði þeirra sem þjást vegna ofvirkrar blöðru. En hvað er ofvirk blaðra? Guðmundur Geirsson, dósent í þvagfæraskurðlækningum, segir að ofvirk blaðra sé samheiti eða heilkenni einkenna frá þvagblöðru sem lýsir sér í tíðum og bráðum þvaglátum jafnt að nóttu sem degi.

„Einstaklingar geta einnig verið með svokallaðan bráðaþvagleka, það er að komast ekki á salerni í tæka tíð. Það þarf að vera búið að útiloka aðrar ástæður fyrir þessum einkennum til að hægt sé að kalla þetta ofvirka blöðru. Þessar aðrar ástæður eru til dæmis þvagfærasýking, óhófleg vökvainntaka, krabbamein í þvagblöðru og ýmsir taugasjúkdómar sem geta valdið líkum einkennum,“ segir Guðmundur og bætir við að bæði karlar og konur fái ofvirka blöðru.

„Íslensk rannsókn bendir til þess að um 12 prósent kvenna á aldrinum 30-76 ára séu með einkenni ofvirkrar blöðru og þar af um helmingur með þvagleka. Erlendar rannsóknir gefa til kynna að allt að 16 prósent fólks af báðum kynjum séu með ofvirka blöðru og eykst tíðnin með aldrinum. Fólk ætti að leita til heimilislæknis ef það hefur þessi einkenni, sérstaklega ef þau hafa komið til á skömmum tíma. Læknirinn mun þá fá þvagprufu til að greina ofangreindar ástæður sem geta verið meðhöndlanlegar, til dæmis þvagfærasýking.

Læknirinn biður gjarnan sjúklinginn um að fylla í svo til gerða þvaglátaskrá þar sem hann eða hún skráir bæði vökvainntöku og hver þvaglát í tvo sólarhringa. Með þessu móti er til dæmis hægt að meta blöðrurýmd og vökvainntöku. Oft geta einkenni ofvirkrar blöðru verið það mikil að þau skerða lífsgæðin og er þá full ástæða til að leita sér meðferðar,“ segir Guðmundur.

„Meðferð getur verið bæði í formi ráðlegginga og lyfjameðferðar. Fólki er ráðlagt að reyna að halda í sér eftir ákveðnum leiðbeiningum sem kallast blöðruþjálfun og passa upp á vökvainntöku og hvaða vökvi er drukkinn. Drykkir sem innihalda koffín geta aukið á einkenni hjá þessum sjúklingum. Hægt er að gefa lyf sem slaka á blöðruvöðvanum og minnka þannig einkennin. Þessi lyf eru oftast gefin í töfluformi en einnig er hægt að nota Botox sem sprautað er inn í blöðruvegginn.“

Margar konur finna fyrir tíðari þvaglátum eftir tíðahvörf. Guðmundur segir að stundum séu gefin staðbundin kvenhormón ef konur eru með þurra slímhúð í leggöngum. „Sú aðferð getur minnkað einkenni ofvirkrar blöðru.“

Á vefnum sprengur.is er hægt að fræðast um ofvirka þvagblöðru. Þar er bent á að því fyrr sem fólk leitar sér hjálpar, þeim mun meira geti það aukið lífsgæði sín. Þar sem orsakir geta verið mismunandi og einstaklingsbundnar er mikilvægt að nákvæm rannsókn fari fram, að því er segir í bæklingi sem gefinn hefur verið út fyrir fólk með ofvirka blöðru. Það er óþarfi að þjást að óþörfu.