Krybbur til manneldis og svartar hermannaflugur til fiskeldis

Fyrir stuttu voru skordýraorkustykkin Jungle bar innkölluð úr búðum en í þeim er prótein úr krybbum. Ísland í dag ræddi við Búa Bjarmar Aðalsteinsson hjá Crowbar, og Gylfa Ólafsson formann Skordýrasamtakanna, en hann er með þá flugu í höfðinu að nýta svörtu hermannafluguna til að búa til fóður til fiskeldis. Innslagið má sjá í spilaranum hér að ofan.

Sameiðuðu þjóðirnar hafa kallað eftir því að skoða annars konar prótein en dýraprótein til manneldis, en Jungle bar virðist ekki standast reglur EES um það sem nefnt er nýfæði. Jungle bar er komið á markað í Bandaríkjunum og gengur víst ágætlega.

Vegna umfjöllunarinnar leitaði Ísland í dag til Matvælastofnunar og komu fram eftirfarandi svör um Jungle Bar:

Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur tók vöruna af markaði. Fyrirtækið sem flutti inn og dreifði Jungle Bar próteinstöngunum hafði ekki sótt um starfsleyfi og ekki er leyfilegt að markaðssetja vörur sem ætlaðar eru til manneldis án starfsleyfis. Þá er ekki heimilt að markaðssetja skordýr sem matvæli á EES-svæðinu nema búið sé að sækja um leyfi fyrir slíku samkvæmt reglugerð um nýfæði. Í dag hafa engar umsóknir um leyfi til markaðssetningar á skordýrum verið lagðar fram á Evrópska efnahagssvæðinu. Því hafa engin skordýr né afurðir úr skordýrum verið leyfð á grundvelli reglugerðarinnar. Niðurstaða Matvælastofnunar var að markaðssetning umræddrar próteinstangar væri ekki heimil samkvæmt íslenskri löggjöf.

Belgía, Holland og Bretland hafa þó vegna orðalags reglugerðarinnar túlkað hana þannig að hún gildi ekki um markaðssetningu á heilum skordýrum. Jungle Bar inniheldur skordýraduft sem blandað er saman við matvæli. Því ætti slík túlkun aldrei við um vöruna.

Nánari upplýsingar má finna með að smella hér. 

Reglurnar eru innleiðing á reglum Evrópusambandsins um nýfæði vegna aðildar Íslands að EES-samningnum. Þessum ákvæðum stendur ekki til að breyta. Enn nýrri útgáfa af reglugerðinni hefur verið innleidd í ESB og mun taka gildi árið 2018 og samkvæmt henni munu öll skordýr, heil eða unnin, falla undir reglugerð um nýfæði. Framleiðendur Jungle Bar munu áfram þurfa að sækja um leyfi fyrir markaðssetningunni.

Hlutverk Matvælastofnunar og heilbrigðiseftirlit sveitarfélaganna er að framfylgja þeim reglum sem stjórnvöld setja á starfssviðum þeirra. Matvælastofnun hefur ekki gefið vilyrði fyrir markaðssetningu vörunnar hérlendis. Framleiðendur Jungle Bar á Íslandi voru upplýstir um fyrirhugaða innleiðingu á reglum um nýfæði og að markaðsetning vörunnar yrði ekki heimil samkvæmt þeim. Matvælastofnun hafði ekki aðkomu að styrkveitingu til fyrirtækjan

Hvað varðar það sem Gylfi Ólafsson segir í umfjölluninni að skordýr slæðist stundum með í framleiðsluferli annara vara, vill Matvælastofnun að það komi fram að í Jungle Bar er það mjög skýrt að skordýr séu og eigi að vera hluti af vörunni og því þurfi hún að standast reglur um nýfæði.