Tap þjóðarbúsins gæti mest orðið átján milljarðar króna

Efnahagsleg áhrif innflutningsbanns Rússlands hér á landi geta orðið umtalsverð. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu fyrirtækisins Reykjavík Economics um efnahagsleg áhrif innflutningsbannsins á íslenska hagsmuni.

Innflutningsbann Rússlands á íslenskar sjávarafurðir hefur staðið yfir síðan í ágúst og stafar af því að íslensk stjórnvöld hafa tekið þátt í efnahagsþvingunum Bandaríkjamanna og ESB gagnvart Rússlandi. Hingað til hafa alþjóðlegar deilur haft lítil áhrif á viðskiptatengsl þjóðanna. Að mati skýrsluhöfunda getur tap íslenska þjóðarbúsins vegna bannsins hlaupið á þremur til átján milljörðum króna á næstu árum.

Mikill samdráttur ríkir í efnahagsmálum í Rússlandi, kaupmáttur fer minnkandi og mikil óvissa ríkir um hvaða áhrif efnahagslægðin hefur á eftirspurn eftir íslenskum sjávarafurðum. Þó kemur fram í niðurstöðum skýrslunnar að bannið hefur mun meiri áhrif á smærri hagkerfi en þau sem stærri eru og skýrsluhöfundar telja ljóst að innflutningsbannið komi hlutfallslega verst niður á Íslendingum miðað við aðrar þjóðir sem bannið nær til.

Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra og Sigurður Ingi Jóhannsson sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra segja að einhugur ríki innan ríkisstjórnarinnar að halda áfram að styðja efnahagsþvinganir gegn Rússlandi. Gunnar Bragi segir að skýrslan sjálf breyti engu varðandi afstöðu ríkisstjórnarinnar og hann telur ljóst að mögulegt tap sé minna en haldið var í upphafi.

Erfitt þykir að áætla með mikilli nákvæmni hver heildaráhrif innflutningsbannsins verða á íslenskt hagkerfi en fram kemur í skýrslunni að ljóst sé að staðbundin áhrif þess í sumum sveitarfélögum geta verið alvarleg, sér í lagi ef bannið mun halda áfram til lengri tíma. 

Sigurður Ingi Jóhannsson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, segir að mikilvægt sé að styðja þær byggðir sem verða fyrir mestu tjóni út af innflutningsbanninu. Hann segir þó að ráðherrar ríkisstjórnarinnar séu sammála því að halda áfram að styðja aðgerðirnar gegn Rússlandi.

Kolbeinn Árnason framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) segir að skýrslan staðfesti áhyggjur og fyrri yfirlýsingar útgerðarmanna.

„Ég held hún staðfesti það sem við höfum sagt hvað varðar tjón vegna tapaðra viðskiptahagsmuna. Við erum svo líka með skýrslu frá Byggðastofnun frá því í september sem sýnir fram á tjón fyrir einstök byggðarlög og starfsfólk sjávarútvegsfyrirtækja þar sem við erum að horfa á að þetta hefur bein áhrif á um þúsund manns,“ segir Kolbeinn.

Skýrslan var unnin að beiðni samráðshóps stjórnvalda og hagsmunasamtaka á Rússlandsmarkaði.