Til Pírata um gagnsæi og stjórnsýslu

Aðkoma almennings að ákvörðunum um eigin mál, gagnsæ stjórnsýsla, ný stjórnarskrá og endalok spillingar eru samfélagsbreytingar sem stór hluti kjósenda vill sjá og telur Pírata líklegasta til að koma á.

Ekki þarf að efast um góðan vilja, en það eru margar gildrur á langri leið. Og ekki er auðvelt að sjá til botns í gruggugum málum, frekar en í vatnsmikilli jökulá eins og Þjórsá. Í vor samþykkti Alþingi að setja í nýtingarflokk virkjun sem færir á kaf mynni náttúruperlunnar Þjórsárdals og eykur líkur á því að öll Þjórsá í byggð verði virkjuð í andstöðu við íbúa svæðisins og marga sem því tengjast.

Píratar misstu þar af tækifæri til að standa með almenningi gegn ofurefli og ógagnsærri stjórnsýslu. Þingmenn Vinstri grænna og einn frá Bjartri framtíð, voru þeir einu sem greiddu atkvæði gegn virkjun. Aðrir studdu nýtinguna eða sátu hjá og báru jafnan við fagmennsku rammaáætlunar. En fyrst og fremst var Hvammsvirkjun fórnarkostnaður til að losna undan öðrum frekjutillögum stóriðjuflokkanna – í bili.

Fátt faglegt og ekkert gagnsætt

Píratar mega vita að fátt er faglegt og ekkert gagnsætt við aðdraganda virkjana Þjórsár í byggð. Þar hefur árum saman staðið stríð Landsvirkjunar við fólk, sem ekki vildi láta af hendi umhverfi og náttúru sem er hluti af því sjálfu. Launaðir starfsmenn orkugeirans stýrðu umræðunni, en hinumegin borðs var fólk sem þurfti að verjast ágangi Landsvirkjunar í frítímanum og kosta varnirnar sjálft. Fólk sem á minni aðgang að fjölmiðlum, en stjórnmálamenn, forstjórar stórfyrirtækja og oddvitar sem telja sig geta grætt á virkjun.

Mótvægisaðgerðir voru ekki sparaðar. Sumir kölluðu þær mútur. Þar gat Landsvirkjun, fyrirtæki í eigu fólksins í landinu, notað almannafé til að þagga niður gagnrýni, láta vinna einhliða skýrslur, smyrja sveitarstjórnir með liðkunarfé og kaupa upp eða kæfa andstöðu sem tafði fyrir.

Allt einkennist þetta af þeirri pólitík sem Píratar segjast vilja vinna gegn. Því er ástæða til að biðja stjórn Pírata, kapteininn og alla hina um að kynna sér atburðarásina sem leiddi okkur þangað sem við stöndum nú. Að leyfisbréfi Alþingis til að gera árás á náttúru og fólk í fámennri byggð.

Nú er eina vonin að gert verði nýtt umhverfismat sem tekur til fleiri þátta en gamla matið frá því fyrir tólf árum. Landsvirkjun finnst nýtt mat óþarfi og vill virkja strax. Og hefur keypt skýrslu til að styðja þá skoðun. En hverjir eiga að borga fyrir skýrslurnar sem styðja verndun? Virkjanastefnan snýst nefnilega um fleira en umhverfi og náttúru. Hún er risavaxið lýðræðis-, samfélags- og mannréttindamál, þar sem reynir á flest helstu gildi sem þarf að virða í góðu og opnu samfélagi.