Einfalda á vinnulag til að auðvelda eftirlit

Unnið er að endurskoðun á vinnulagi og starfsháttum vegna eftirlits Fiskistofu, að því er fram kom í máli Sigurðar Inga Jóhannssonar, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, í sérstakri umræðu um Fiskistofu og vinnubrögð stofnunarinnar á Alþingi í gær.

Ráðherra sagði vonir standa til þess að frumvarp um málið verði lagt fram á Alþingi á vordögum.

Ásmundur Friðriksson, þingmaður Sjálfstæðisflokks, var málshefjandi í umræðunni. Hann rakti fjögur mál þar sem Fiskistofa var gerð afturreka með sektir. Hann gagnrýndi bæði framgöngu og málsmeðferðartíma stofnunarinnar.

„Ekki eru fengnar heimildir til húsleitar á heimilum, vinnustöðum, skrifstofum og um borð í fiskiskipum. Heimilis- og persónulegt bókhald eigenda og starfsmanna er tekið og tölvur speglaðar og enginn veit um hvað orðið er af öllum þeim gögnum sem tekin hafa verið í tilefnis- og árangurslausum rannsóknum,“ sagði Ásmundur og benti á að í dæmunum fjórum hafi rannsókn Fiskistofu samtals tekið tíu ár.

„Eftir langvarandi óþægindi hefur Fiskistofa fallið frá rannsóknum og kærum í þeim málum sem ég ræði hér um í framhaldinu en eftir situr óverjandi kostnaður og óþægindi og algjört vantraust.“ Í málunum var farið fram á sektir frá 22 til 200 milljóna króna.

Sigurður Ingi tók undir að málsmeðferðartími hafi á stundum verið langur hjá Fiskistofu, en hafa yrði í huga að um flóknar rannsóknir gæti verið að ræða sem mikilvægt væri að væru vel unnar og trúverðugar.

„Það eftirlit sem hér er til sérstakrar umfjöllunar er oft nefnt bakreikningseftirlit. Þar er vísað til þess að afli sem kemur úr fiskvinnslu er reiknaður aftur til þess hráefnis sem var tilkynnt inn í vinnsluna. Í eftirlitinu felst að kanna hvort munur sé þarna á sem gefi til kynna að vinnslan hafi tekið við afla til vinnslu sem ekki var veginn samkvæmt reglum á hafnarvog,“ sagði hann.

Hluti af þeirri endurskoðun sem væri í gangi væri að einfalda vigtunarreglur þannig að ferli til endanlegar vigtunnar yrði styttra og viðkomustaðir færri.

„Nái þetta fram að ganga má ætla að minni þörf verði á stórum og dýrum bakreikningsrannsóknum, sem því miður hafa ekki skilað tilætluðum árangri.“

Þá áréttaði Sigurður Ingi að hlutverk Fiskistofu væri þríþætt. Þótt eftirlitið væri þar mest áberandi sinnti Fiskistofa líka stjórsýslu og þjónustu og fyrir þá þætti hafi stofnuninni verið hrósað.

„Leyfisveitingar ganga hratt fyrir sig, þjónusta er rafræn, svör eru skýr og vefur stofnunarinnar, með þeim upplýsingum sem þar er miðlað, þykir til fyrirmyndar.“