Fjárhæð leiðréttingar endanleg og ferlið gengið vel

Rúmlega níutíu þúsund viðskiptavinir bankanna sem eru með verðtryggð lán gátu í dag séð fjárhæðir leiðréttinga sinna. Mikið álag hefur verið hjá embætti ríkisskattstjóra í allan dag. Fyrrverandi fjármálaráðherra gagnrýnir ríkisstjórnina fyrir óheiðarleika í framsetningu á birtri fjárhæð leiðréttingar.

Símalínur starfsmanna ríkisskattstjóra voru rauðglóandi í morgun þegar fólk hringdi inn til að fá aðstoð við að samþykkja útreikning á leiðréttingu verðtryggðra fasteignalána. Alls bárust 600 símtöl fyrir hádegi.

„Ósvífin sölumennska“

Algengasta gildi leiðréttingar hjá einstaklingum er 800 þúsund krónur en 1,4 milljónir króna hjá hjónum. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra sagði í gær þegar leiðréttingin væri kynnt að fjárhæðin sem birtist í dag væri endanleg fjárhæð.

Á vefnum leiðrétting birtust þessi skilaboð hjá þeim sem sáu staðfesta fjárhæð leiðréttingar í dag: „Útreikningur leiðréttingar er birtur með fyrirvara um reikningsskekkjur og að um rétt lán, frádráttarliði og rétta heimilissögu þína sé að ræða.“

Steingrímur J. Sigfússon þingmaður Vinstri grænna gagnýnir að fjárhæðin sé birt með fyrirvara. Þannig sé ekki sundurliðað fyrir greiðslum vegna skulda á greiðslujöfnunarreikningi viðskiptavina Íbúðalánasjóðs og öðrum kröfum fjármálafyrirtækja, svo dæmi sé tekið. Hann segir þetta ákveðinn óheiðarleika hjá ríkisstjórninni að gefa í skyn að fjárhæð leiðréttingar sé í raun hærri en endanleg leiðrétt fjárhæð. „Manni er brugði yfir því hversu ótrúlega langt menn ganga í ósvífinni sölumennsku fyrir þessa aðgerð,“ segir Steingrímur. 

Framkvæmdin gengið vel

Skúli Eggert Þórðarson ríkisskattstjóri var í viðtali í beinni útsendingu á Stöð 2 í kvöld þar sem hann ræddi framkvæmdina í dag. Starfsfólk ríkisskattstjóra svaraði erindum símleiðis til klukkan fjögur og sinnti síðan erindum í gegnum tölvupóst langt fram á kvöld. Fram kom í máli Skúla að nú þegar hefðu sextíu þúsund manns heimsótt vefinn, leiðrétting.is. Skúli sagði að það hefði bent til þess að flestir hefðu getað skráð sig inn á vefinn og séð staðfesta fjárhæð leiðréttingar hnökralaust. Hann minnti þó á að eftir 15. desember þyrfti fólk að staðfesta ráðstöfun fjárins inn á lánin með rafrænni undirskrift. Til þess hafa umsækjendur 90 daga. 

Í umræðu um skuldaleiðréttinguna hefur komið fram gagnrýni á þingmenn Sjálfstæðisflokksins sem hafi talað um forgangsröðun í ríkisfjármálum en styðji síðan millifærslu á kostnað skattgreiðenda á sama tíma. 

Pétur Blöndal var einn tveggja þingmanna Sjálfstæðisflokksins sem greiddi atkvæði gegn frumvarpi til laga um leiðréttingu verðtryggðra fasteignalána. Hinn er Vilhjálmur Bjarnason.

„Kjósendur vildu þetta“

Hefur Sjálfstæðisflokkurinn fórnað grunngildum sínum til þess að ná málamiðlun við Framsóknarflokkinn í þessu máli? „Það urðu kosningar og þetta var aðal kosningamálið og kjósendur vildu þetta. Allavega einhver hluti þeirra. Maður þarf að beygja sig fyrir lýðræðinu í þeim efnum. Ég hefði viljað gera ýmislegt annað við þessa fjármuni, borga niður skuldir ríkissjóðs og svo framvegis en ákvörðun var tekin um að fara þessa leið. Þetta er að mínu mati í samræmi við kosningaúrslitin. Að því gefnu að þetta var gert þá finnst mér þetta hafa komið vel út.“

Í umsögn Péturs Blöndal um frumvarpið til laga um leiðréttingu verðtryggðra fasteignaveðlána segir orðrétt: „Aðgerðin mismunar lántakendum sem eru í svipaðri stöðu og hafa upplifað sömu breytingar á verðlagi og þeir sem hafa tekið fasteignalán. Þar ber hæst verðtryggð námslán. Að auki nær aðgerðin ekki til lána sem veitt voru til leiguíbúða í félagslegum íbúðafélögum. Þau lán voru einkum veitt til sveitarfélaga vegna leiguíbúða og til húsnæðissamvinnufélaga, svo og til leiguíbúða námsmanna og sjálfseignarstofnana fatlaðra. (...) Hér er um miklar upphæðir að ræða af skatttekjum ríkissjóðs. Með hliðsjón af stöðu ríkissjóðs er ekki forsvaranlegt að afhenda þær einhverjum sem ekki þurfa á fénu að halda.“