Tækið er til en hefur aldrei verið notað

Tæki til þess að mæla hvort konur séu sýktar af HPV veiru sem veldur frumubreytingum sem geta valdið leghálskrabbameini er til á Landspítalanum að sögn Kristjáns Oddssonar, yfirlæknis Leitarstöðvar Krabbameinsfélags Íslands.

„Þetta tæki kom á Landspítalann fyrir fimm til sex árum síðan og þá hefði verið hægt að taka upp HPV mælingar hér á landi en af hverju það var ekki gert veit ég ekki,“ segir Kristján en um er að ræða sama tæki og klamydía er mæld með.

„Við hér á leitarstöðinni funduðum með sóttvarnalækni og sérfræðingum á Landspítalanum í vor um að skoða þessa möguleika sem eru til staðar með þessu tæki,“ segir hann. Núna hafi verið gerð drög að því að fara út í tilraunamælingar.

Stjórn Krabbameinsfélags Íslands hvatti heilbrigðisyfirvöld til þess með yfirlýsingu í dag að stuðla að því að hafin verði mæling á HPV-veirum í sýnum frá leghálsi sem fyrst til þess að gera leit að leghálskrabbameini enn hnitmiðaðri en hingað til. En hingað til hefur aðeins verið skimað eftir frumubreytingum í leghálsum kvenna en ekki hvort þær beri í sér veiruna sem veldur breytingunum.

Þegar er byrjað að safna sýnum sem eru með ákveðnar breytingar en safna þarf um 50 til 100 sýnum til þess að skoða í einu vegna til að gæta hagkvæmi. Þegar nægilegur fjöldi sýna sé kominn þá verða þau skoðuð. Um er að ræða tilraunarsamvinnuverkefni leitarstöðvar og Landspítala þar sem farið er í ferlagreiningu til að komast að því hvort þessi aðferð myndi henta hér á landi.

Þessar mælingar hafa verið teknar  upp víðast hvar í heiminum og að sögn Kristjáns  fæst betri og nákvæmari niðurstaða með þessari leið í ákveðnum tilfellum. HPV veirurnar eru um 30 til 40 og af þeim eru 12 til 15 sem geta valdið krabbameini. Allar veirurnar geta þó valdið frumubreytingum.

„Niðurstaða slíkra HPV mælinga getur gefið nákvæmari leiðbeiningar um eftirlit og frekari greiningu frumubreytinga og hvers konar eftirlit konur þurfa og hversu þétt það þarf að vera,“ segir Kristján.