Skilar sér að byggja upp launin hægar

„Vissulega voru þarna formenn fimm félaga í Starfsgreinasambandinu sem ekki vildu skrifa undir samningana, það er ljóst að þeim fannst ekki nógu langt gengið gagnvart þeim tekjulægstu,“ segir Gylfi Arnbjörnsson forseti ASÍ í samtali við Fréttablaðið um gagnrýni sem nýgerðir kjarasamningar hafa sætt.

„Samtök atvinnulífsins höfðu hafnað kröfu þessara aðila strax í september og það var ljóst að hún gat ekki myndað grundvöll að samningi og að efnahagskerfið hefði ekki staðið af sér 10-12% hækkun án þess að það myndi hafa áhrif bæði á gengi og verðlag,“ segir Gylfi.

Hafa lært af biturri reynslu

Hann bætir við að þeir í verkalýðshreyfingunni hafi starfað í næstum 100 ár og það sé bitur reynsla þeirra að aðferðafræði snöggra og mikilla launahækkana í kjarasamningum hafi ekki skilað þeim fram á veginn.

„Þó það sé digurbarkalegt að standa á stól og hrópa þá hefur það ekki skilað sér til okkar félagsmanna þegar til lengdar lætur. Það að byggja þetta upp hægum skrefum er það sem skilar sér í budduna í auknum kaupmætti,“ segir Gylfi.

Samkvæmt samningunum hækka lægstu laun um 5 prósent en almenn laun um 2,8 prósent.

Gylfi segir það hafa verið einlægan vilja verkalýðshreyfingarinnar að leggja sitt að mörkum til að tryggja stöðugleika og lága verðbólgu.

„Það þarf að tryggja að það sem við semjum um staldri við í veskinu og verði að varanlegri kaupmáttaraukningu. Það er reynsla verkalýðshreyfinga nágrannaþjóða okkar sem við höfum verið í góðu sambandi við, að gera hóflegar launabreytingar sem til lengdar skila miklu meiri kaupmætti held ur en þessi snögga aðferð sem við viljum oft reyna. Það er því miður óþolinmæðin sem oft vill hlaupa með okkur í gönur,“ segir Gylfi.

Vildu fá meira

Gylfi segir félögin sem ekki skrifuðu undir samningana vera um 4% félagsmanna ASÍ.

„Það eru 56 félög í ASÍ og á laugardaginn gengu 51 þeirra frá samningi. Tillagan frá þeim sem ekki skrifuðu undir hljóðaði vissulega upp á meiri hækkanir fyrir þá tekju lægstu en einnig um enn meiri hækkanir fyrir þá tekjuhæstu. Við vildum auðvitað fá meira í verkalýðshreyfingunni en það sem Samtök atvinnulífsins voru t ilbúnir að samþykkja og þar munaði mjög miklu. Þeir höfðu lagt til 2% flata hækkun og enga krónutöluhækkun og það er búin að vera þeirra afstaða í allt haust frá því í september,“ segir Gylfi.

Hann segir SA hafa verið með áróðurs- og auglýsingaherferð fyrir þeirri afstöðu sinni og einnig fengið að hluta til stuðning frá Seðlabankanum fyrrir því.

„Niðurstaðan varð sú að SA fallast á okkar meginkröfu að lægstu launin hækki meira heldur en almenn laun og í ljósi þeirra afstöðu var það mikill áfangasigur að ná því í gegn, en auðvitað hefðum við viljað sjá þessar tölur hærri,“ segir Gylfi að lokum.

Fyrirtækin gæti að verðlagshækkunum

Í kjarasamningunum er gengið út frá því að fyrirtæki gæti ítrasta aðhalds í verðákvörðunum sínum í ljósi kostnaðaráhrifa þessa samnings og þeirra breyttu verðbólguvæntinga sem honum er ætlað að stuðla að.

Björgólfur Jóhannsson formaður SA segir að samtökin skori einfaldlega á fyrirtækin að gæta að sér í verðlagsákvörðunum og horfa til þess að verðbólguvæntingar verði að fara niður.

„Við sjáum þetta gerast hjá hinu opinbera, sveitarfélögum og ríkisvaldinu og skorum einfaldlega á fyrirtækin að gera hið sama. Við trúum því að verðbólguvæntingar eigi að fara niður á við og þær hafa verið of háar,“ segir Björgólfur.

Hann segir að fyrirtækin spili þar stóra rullu með því að gæta að verðlagi.

„En það er að sjálfsögðu ákvörðun fyrirtækjanna sjálfra en við segjum við þau, líkt og við gerðum í auglýsingunni margfrægu, að það kemur alveg jafn mikið niður á fyrirtækjunum ef verðbólgan verður jafn há og hún hefur verið. Þau og þeirra ákvarðanir eru því mjög mikilvægur hluti af þessu ferli öllu,“ segir Björgólfur.