Gjaldeyrir nægir ekki til afborgana banka

Uppsafnaður viðskiptaafgangur fram til ársins 2018 dugar bara fyrir tæpum helmingi áætlaðra afborgana erlendra lána, annarra en ríkissjóðs og Seðlabanka Íslands.

Fram kom í máli Sigríðar Benediktsdóttur, framkvæmdastjóra fjármálastöðugleikasviðs Seðlabanka Íslands, við kynningu á ritinu Fjármálastöðugleiki 2013/2 í gær, að afborganirnar nemi um 700 milljörðum króna.

Árin 2013 til 2018 sé gert ráð fyrir að samanlagður viðskiptajöfnuður nemi 315 milljörðum króna.

„Til að brúa þetta bil sem nemur 385 milljörðum króna þarf að auka viðskiptaafgang umfram það sem hann er í ár, eða innstreymi fjármagns, eða með endurfjármögnun eða lánalengingu einhverra þessara lána,“ sagði hún og benti um leið á að spá Seðlabankans gerði ráð fyrir heldur lækkandi afgangi á viðskiptum á næstu árum.

„Afborgunarferill á skuldabréfi milli Landsbankans og LBI [innsk. gamla Landsbankans] er og þungur til að gjaldeyristekjur þjóðarbúsins standi undir honum.“

Sigríður segir jákvætt að slitastjórn LBI hafi fallist á beiðni Landsbankans um viðræður um breytingar á skuld Landsbankans við þrotabúið. „Greiðslur til kröfuhafa geta að öðru óbreyttu raskað stöðugleika gengis, efnahags og fjármála.“

Verði ekki lengt í skuldabréfunum með samningum segir Sigríður nauðsynlegt að breyta fjármagnshöftunum til að koma í veg fyrir að endurheimtur skuldabréfanna verði greiddar kröfuhöfum gamla bankans.

Í riti Seðlabankans, sem kemur út tvisvar á ári, kemur annars fram að áhætta í fjármálakerfinu hafi lítið breyst frá því í vor þegar það kom síðast út.

Arnór Sighvatsson aðstoðarseðlabankastjóri sagði í inngangi sínum að fjármálakerfið búi um þessar mundir yfir umtalsverðum viðnámsþrótti, sem hafi farið vaxandi og auðveldi fjármálafyrirtækjum að mæta áhættu sem steðja muni að fjármálakerfinu á næstu árum.

Eiginfjárhlutföll kerfislega mikilvægra fjármálafyrirtækja séu há, dregið hafi úr vanskilum og endurskipulagningu útlána miði áfram. Þá sé lausafjárstaða bankanna vel yfir þeim mörkum sem sett hafi verið af Seðlabankanum og Fjármálaeftirlitinu.

Arnór segir áhættu í umhverfi fjármálafyrirtækja almennt fara minnkandi „þótt hræringar í Bandaríkjunum nýlega valdi nokkrum ugg“.

Um leið segir Arnór mikilvægt að missa ekki sjónar á áhættu sem enn sé til staðar. Vandamál séu tengd fjármagnshöftum og ekki verði fram hjá því horft að vanskil séu enn mikil, þótt dregið hafi úr þeim.

„Í ljósi þungrar skuldastöðu stórs hóps fyrirtækja og heimila gætu vanskil aukist á ný verði efnahagslífið fyrir áföllum,“ sagði hann.

Dregið hefur úr vanda einstaklinga

Skuldir heimila hafa lækkað að raungildi, eiginfjárstaða þeirra batnað og greiðslubyrði lést, að því er fram kemur í Fjármálastöðugleika 2013/2.

Breytingin er að verulegu leyti sögð til komin vegna fjárhagslegrar endurskipulagningar heimila.

„Dregið hefur úr skuldavanda einstaklinga. Með áframhaldandi hækkun fasteignaverðs og frekari endurskipulagningu skulda má gera ráð fyrir að staða heimila haldi áfram að batna að því er þessa þætti varðar,“ segir þar.

Helsta áhætta sem sögð er steðja að fjármálakerfinu um þessar mundir tengist uppgjörum banka í slitameðferð, fyrirhugaðri losun fjármagnshafta, endurfjármögnun erlendra lána og mikilli skuldsetningu fyrirtækja.

Þá er erfið staða Íbúðalánasjóðs sögð geta bakað ríkissjóði umtalsverð útgjöld.