Nemar vilja ekki starfa á Landspítala að loknu námi

Undanfarnar vikur hafa málefni Landspítala verið mikið til umræðu í fjölmiðlum. Þar hefur borið hæst vandi lyflækningasviðs og myndgreiningardeildar spítalans. Rót vandans er m.a. sú að deildarlæknar hafa síður fengist til starfa en áður og er álag á sérfræðinga því orðið óhóflegt.

Þetta aukna álag bitnar á kennslu læknanema sem stunda klínískt nám við deildir spítalans. Þótt þjónusta við sjúklinga gangi fyrir má ekki gleyma því að kennsla og vísindarannsóknir eru órjúfanlegur hluti af starfsemi háskólasjúkrahúsa.

Nú í vetur eru hátt í 150 læknanemar á 4.–6. ári við störf á spítalanum í klínísku námi. Kastljós fjallaði nýlega um könnun á vegum Sviðsráðs heilbrigðisvísindasviðs Stúdentaráðs Háskóla Íslands. Í henni voru til athugunar viðhorf nemenda á síðustu tveimur námsárum sínum í læknisfræði, hjúkrunarfræði, sjúkraþjálfun og lífeinda- og geislafræði bæði til Landspítala og heilbrigðismála á Íslandi.

Sláandi niðurstöður

Niðurstöðurnar voru sláandi. Einungis 8% læknanema sem munu útskrifast sem læknar á næstu tveimur árum geta hugsað sér að starfa á Landspítalanum að loknu námi við óbreyttar aðstæður. Einnig höfðu aðeins 6% læknanema jákvætt viðhorf til heilbrigðismála á Íslandi. Svarhlutfallið var mjög hátt, rúmlega 80%. Í nýlegri starfsumhverfiskönnun á vegum Landspítala kom einnig fram að 74% nýútskrifaðra lækna sem starfa við spítalann hafa minni tryggð við spítalann en áður. Einnig kvörtuðu 53% þeirra fyrir andlegri vanlíðan, þunglyndi eða kvíða.

Ástæðan fyrir þessu neikvæða viðhorfi nemenda gagnvart spítalanum er fjölþætt. Nefna má nokkra þætti sem auðvelt væri að bæta strax til að fleiri nemar en einn af hverjum 12 sjái Landspítalann sem framtíðarstarfsvettvang.

Þó að Landspítalinn sé helsti vettvangur í klínísku námi við Háskóla Íslands hafa læknanemar ekki skynjað að þeir séu hluti af þessum stærsta vinnustað landsins. Nemendur hafa um nokkurra ára skeið þurft að greiða tvöfalt verð á við starfsfólk á launaskrá fyrir heitan mat í mötuneyti Landspítalans. Þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir Félags læknanema og Stúdentaráðs til samninga hefur ekkert verið aðhafst í þessu máli af hálfu spítalans.

Óviðunandi ástand

Þar er þó ekki öll sagan sögð. Tugir nemenda af báðum kynjum þurfa daglega að skipta um föt í litlum sameiginlegum rýmum sem aðallega eru ætluð deildarlæknum og kandídötum. Mikill skortur er á skápum til að geyma föt og önnur verðmæti. Að auki hafa nemendur síðastliðin ár ítrekað þurft að standa straum af kostnaði við bólusetningar og tilteknar mælingar sem starfsmenn sjúkrahússins fá sér að kostnaðarlausu til að tryggja að þeir beri ekki með sér fjölónæmar bakteríur eða sjúkdóma sem gætu skaðað veika sjúklinga.

Skort hefur farveg fyrir skipulagningu og framkvæmd bólusetninga og hafa nemendur því staðið frammi fyrir óvissu um framkvæmd þeirra ár eftir ár. Þetta er staðreynd þó að meirihluti læknanema á 5. og 6. ári sinni afleysingastörfum á spítalanum samhliða námi. Þetta verður að teljast alvarlegt mál þar sem um er að ræða mikilvægar forvarnir fyrir nemana sjálfa og ekki síður fyrir sjúklinga spítalans.

Ástandið sem nú ríkir á Landspítala er óviðunandi. Það er brýnt að finna lausn á þessum vanda. Hvers vegna ætti verðandi heilbrigðisstarfsfólk að telja eftirsóknarvert að starfa á vinnustað sem endurtekið setur heilsu starfsmanna aftast á forgangslistann? Skilaboð okkar læknanema eru skýr. Án bráðra aðgerða er ljóst að núverandi mönnunarvandi spítalans mun versna enn frekar og við því má Landspítali ekki.