Afleiðingar hamfaranna á Filippseyjum: Skelfileg bið eftir fregnum af ættingjum

Fellibylurinn Haiyan, sem heimamenn á Filippseyjum nefna Yolöndu, hafði áhrif á líf nærri 12 milljóna manna. Í gær var tala staðfestra dauðsfalla komin upp í 4.460. Nærri fjögur þúsund hlutu misalvarleg meiðsli og á hamfarasvæðunum eyðilögðust 95 prósent allra húsa, alls nærri 250 þúsund hús. Afleiðingin af því er sú að rúmlega 900 þúsund hafa misst heimili sín. Eins og staðan er í dag eru nærri 2,5 milljónir manna í þörf fyrir mataraðstoð.

Heimabærinn er bara horfinn

April Jane de Luna og fjölskylda hennar bíða eftir fréttum af ættingjum sínum í borginni Tacloban á Filippseyjum sem er í rúst eftir fellibylinn. 

April og fjölskylda hennar fluttu til Íslands frá Filippseyjum árið 2000. Þau eru frá Tacloban, þar sem fellibylurinn hefur valdið mestu tjóni og mannfalli, og vita ekki um afdrif fjölmargra ástvina.

„Ég er fædd þarna og bjó í sjö ár. Báðir foreldrar mínir eru frá borginni, eru fædd þarna og uppalin. Þetta er heimabær okkar og margir nánir ættingjar okkar búa þarna. Við höfum aðeins heyrt í einni systur móður minnar, í aðeins örfáar sekúndur, og fengum ekki góðar fréttir. Hún er búin að missa tvær dætur sínar, þriggja ára og sex ára, en líkin hafa ekki fundist. Ég vona að líkin finnist svo við getum jarðað þær,“ segir April. 

Þetta eru einu fréttirnar sem þau hafa fengið af fjölskyldu sinni. April segir skelfilega erfitt að vera svona langt í burtu og fá engar upplýsingar. 

„Allt sem við vitum um ástandið sjáum við í fjölmiðlum. Bræður pabba, sem búa á svæði sem slapp vel, ætluðu að kanna aðstæður og athuga með nokkra ættingja en það er ekki hægt að fá bensín á mótorhjólin og þeir komast ekkert. Það er ekkert sem við getum gert, bara vonað og beðið fyrir öryggi þeirra, að þau fái smámat og skjól til að sofa í.“

April segir að ef þau hefðu fjármagn til þess myndu þau fara út á mínútunni og reyna að hjálpa til en það er óraunhæfur kostur. „Áhyggjurnar eru yfirþyrmandi og biðin er svo erfið. Svo er líka svo sorglegt að hugsa til þess að bærinn minn er farinn. Hann er bara horfinn. Það er nokkuð sem mjög erfitt er að sætta sig við.“

Svo erfitt að sjá harminn í augum þeirra

„Ég hef aldrei upplifað aðra eins hörmung og þegar ég kom til Tacl­oban síðastliðinn laugardag. Á öllum þeim 39 árum sem ég hef lifað hefur mér aldrei liðið jafn illa. Fellibylurinn lagði borgina í rúst,“ segir Emily Torculas, forstöðumaður SOS-barnaþorps í næstu borg við Tacloban, Calbayog.

Torculas kom til Tacloban til að sækja börn í SOS-barnaþorpinu þar og koma þeim í öruggt skjól. 101 barn og ungmenni biðu hennar skelfingu lostin.

„Þegar ég kom loksins að barnaþorpinu sá ég hvað það var illa farið. Klukkan var 11 um kvöld og það var mold út um allt og nokkur lík lágu á svæðinu. Mér leið hörmulega. Skyndilega komu nokkur börn hlaupandi að bílnum okkar. Mér leið strax aðeins betur þegar ég sá þessi fallegu og saklausu andlit.“

Yngstu börnin voru flutt síðastliðinn mánudag í barnaþorpið í Calbayog. Elstu börnin, mæður og starfsmenn urðu eftir.

„Í kvöld kemur önnur rúta og sækir þau. Eða ég vona svo sannarlega að rútan komi,“ segir Torc­ulas en þegar blaðamaður náði í hana var klukkan átta um kvöld á Filippseyjum og hópurinn beið enn eftir rútunni. Síðustu dagar hafa verið börnunum afar erfiðir og Torculas á erfitt með að hemja grátinn þegar hún lýsir andlegu ástandi barnanna.

„Það er svo erfitt að sjá harminn og óttann í augum þeirra. Maður sér á augnaráðinu hvað þau hafa gengið í gegnum. Mörg barnanna sofa mjög órólega og kalla á hjálp í svefni. Það eina sem við getum gert núna er að einbeita okkur að því að tryggja öryggi barnanna og láta þau upplifa öryggið. Þau þurfa á því að halda. Við reynum líka að fá þau til þess að opna sig og hlustum vel á þau. En sum börnin vilja ekkert tala og hafa ekki sagt orð síðustu daga,“ segir Torculas.

Hún segir að börnunum hafi verið mjög létt að komast í öruggt skjól í Calbayog. Þar hafa þau komið sér vel fyrir í skólahúsnæðinu og starfsmenn reyna að hlúa að þeim eftir bestu getu.

Ellefu Íslendingar eru styrktarforeldrar barna sem búa í barnaþorpinu í Tacloban og hafa nokkrir óskað eftir því á síðustu dögum að gerast barnaþorpsvinir til að styrkja þorpið eftir hamfarirnar.