Sveigjanlegur vinnutími kemur öllum til góða

Hefðbundinn dagvinnutími frá kl. 09.00 til 17.00 heyrir víða sögunni til. Rannsóknir sýna að það má þakka breyttum og afslappaðri viðhorfum stjórnenda fyrirtækja sem til skamms tíma hafa verið harðir á stundvísi starfsmanna, sem og víðtækri notkun fjarvinnslutækninnar. Þótt þetta geti virst góðar fréttir fyrir óþolinmóða skrifstofuþræla leiðir það ekki til færri unninna vinnustunda hjá þeim.

Rannsókn sem náði til meira en 1.000 skrifstofumanna frá Bandaríkjunum, Bretlandi, Þýskalandi, Frakklandi og Írlandi leiddi í ljós að sveigjanlegur dagvinnutími hjá skrifstofufólki leiddi oft til 12 klukkustunda vinnuframlags í stað hefðbundins 8 klukkustunda vinnudags.

Rannsóknin sýndi enn fremur að 73% stjórnenda hafa afslappað viðhorf til vinnutíma starfsfólksins, þar eð það er mætt til starfa löngu áður en þeir mæta sjálfir.

Í ljós kom að meðalstjórnandinn er fús að líta fram hjá því að starfsmaður komi allt að 32 mínútum of seint til vinnu og leyfa að starfsmenn vinni heima fjórðung vikunnar. Bandarískir atvinnurekendur eru liðlegastir hvað þetta snertir og líða starfsmönnum að koma allt að 37 mínútum of seint til vinnu að degi til. Um leið og atvinnurekendur láta afskiptalaust þegar starfsmenn þeirra hefja störf síðar en tilskilinn vinnudagur hófst, ætlast þeir í staðinn til þess að starfsmennirnir séu sveigjanlegir og fúsir til starfa utan hefðbundins vinnutíma, jafnvel fram undir kvöld.

Fjarvinnslutækni

Þessi „flæðandi nálgun“ vinnutímans hefur í för með sér að vinnuveitendum finnst nú minna mál að kalla starfsmenn til aukavinnu en 80% þeirra telja lítið mál að kalla starfsmenn til kvöldvinnu.

Á heimsvísu varð niðurstaðan sú að meðalstarfsmaður fer að hugsa um vinnuna kl. 7.42 að morgni og kemur til starfa kl. 8.18, yfirgefur vinnustaðinn kl. 17.48 og er að fullu hættur störfum kl. 19.19, sem segir að starfsmaður sé „vinnustefndur“ í nærri 12 klukkustundir á dag.

Samkvæmt niðurstöðum rannsóknarinnar er það fjarvinnslutæknin sem hefur skipt sköpum gagnvart viðhorfum til hefðbundins vinnutíma en 75% vinnuveitenda fá starfsmönnum sínum í hendur þau tæki og tól sem þeir þurfa á að halda til að vinna starf sitt hvar sem þeir eru staddir.

„Launþegar hvaðanæva úr veröldinni færa sér tæknina óspart í nyt til að ná meiri sveigjanleika í vinnu og í fjölskyldulífi,“ segir Russ Stockdale, forstjóri Mozy.

„Erfið vinna fer ekki fram hjá neinum og fjarvinnsla og tækni hafa meiri áhrif á viðhorf vinnuveitenda en menn gera sér grein fyrir. Við getum séð það með rannsókninni að vinna er að verða „það sem þú framkvæmir“ frekar en „staður sem þú ferð á“.

Ísland

Þegar horft er til þeirra niðurstaðna sem ofannefnd rannsókn leiddi í ljós er full ástæða til að spyrja sig hvort sömu viðhorfa gæti á meðal íslenskra vinnuveitenda og „kollega“ þeirra erlendis. Því má líka velta upp hvort fleiri kostir geti falist í sveigjanlegum dagvinnutíma hérlendis en taldir eru upp í rannsókninni og lúta að viðhorfum vinnuveitenda og meintri betri líðan starfsfólks, sem hefur sveigjanlegan vinnutíma. Þar á ég við hvort ekki mætti létta stórlega á hinni mögnuðu morgun- og síðdegisumferð á aðalumferðaræðum borgarinnar, þegar nánast allt vinnandi fólk og skólanemar er á ferðinni, til og frá vinnu og skóla, samtímis hvern virkan dag. Ferðin til og frá vinnu á höfuðborgarsvæðinu getur tekið allt að 40 mínútum, hvor ferð, að öllu áfallalausu en mun lengri tíma verði óvæntar tafir, svo sem umferðaróhapp.

Breytt viðhorf til mætingarskyldu starfsmanna sem sinna þannig störfum sem og betra skipulag á skilgreindum skrifstofutíma og stundaskrá skóla gæti stórlega dregið úr því umferðaröngþveiti sem við búum nú við.

Með tilkomu nýs Landspítala hugsa margir með hryllingi til enn aukins umferðaröngþveitis í nágrenni hans, að óbreyttu skipulagi og umferðarmannvirkjum.

Ef tækist að dreifa álagi umferðar að morgni og síðdegis á lengri tíma en nú, með því að gefa fólki kost á sveigjanlegum vinnudegi og að vinna sitt starf heima, að hluta til, sé því viðkomið, er augljóst að stór vandi yrði leystur. Þörf á stækkun og bótum umferðarleiða yrði ekki eins aðkallandi, að minnsta kosti til skamms tíma og að auki næðist fram umtalsverður eldsneytissparnaður og draga myndi úr loftmengun vegna útblásturs frá ökutækjum. Sveigjanlegur dagvinnutími – augljós hagur samfélagsins.