Fordæmisgildi dóms gæti kostað milljarða

Dómur í máli Toyota gegn íslenska ríkinu í síðustu viku er fordæmisgefandi. Samkvæmt honum er vaxtakostnaður vegna öfugs samruna ekki frádráttarbær frá skatti. Tugir fyrirtækja hafa fengið sambærilega endurálagningu.

Sýknudómur yfir íslenska ríkinu vegna kröfu Toyota á Íslandi á hendur þess í síðustu viku er fordæmisgefandi að mati ríkisskattstjóra. Verði hann staðfestur í Hæstarétti mun dómurinn leiða til þess að margra milljarða króna endurálagning embættis ríkisskattstjóra (RSK) vegna svokallaðs öfugs samruna félaga standi.

Forsaga málsins er sú að Bergey ehf., félag sem Magnús Kristinsson átti, keypti P. Samúelsson hf., sem átti Toyota á Íslandi, í desember 2005 á 5,6 milljarða króna. Bergey fjármagnaði kaupin meðal annars með 3,25 milljarða króna láni frá Landsbankanum. Í kjölfarið tók P. Samúelsson ehf. Bergey yfir með öllum skuldum og eignum og var því farið að fjármagna kaupin á sjálfu sér að stórum hluta. Svona snúningur kallast öfugur samruni.

Í kjölfarið reiknaði hið nýja félag öll vaxtagjöld vegna lánsins sem það veitti sjálfu sér til rekstrarkostnaðar og taldi þau þar með frádráttarbær frá skatti. Ríkisskattstjóri tók málið til skoðunar og úrskurðaði í nóvember 2010 að þetta mætti ekki. Hann endurálagði því kostnaðinn á Toyota á Íslandi ehf. Félagið, sem skipti um eigendur fyrir ári í viðamiklu skuldauppgjöri við Landsbankann, sætti sig ekki við úrskurðinn og höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu til að fá 93 milljónir króna endurgreiddar. Dómurinn féllst ekki á að vaxtagjöld væru frádráttarbær frá skattgreiðslum og ríkið því sýknað af kröfunni.

Skúli Eggert Þórðarson ríkisskattstjóri segir ekki hægt að líta öðruvísi á dóminn en að hann marki ákveðna stefnu. „Það er líklegt að það verði að líta svo á að þetta sé fordæmisgefandi dómur. Það eru nokkur önnur svona mál í pípunum. Ég reikna samt frekar með því að þessum dómi verði skotið til Hæstaréttar.“

Að sögn Skúla eru nokkuð mörg fyrirtæki í svipaðri stöðu og Toyota á Íslandi var í. Fjárhæðirnar sem voru endurálagðar á þau séu þó ákaflega mismunandi.thordur@frettabladid.is