Heilbrigðar tennur barna: Mannréttindi eða forréttindi?

Við Íslendingar státum okkur af góðu heilbrigðiskerfi sem hugar að heilsuvernd barna. Í dag er staðan sú að tannheilsa íslenskra barna er í sjötta neðsta sæti af OECD-löndunum. Til eru dæmi um börn sem ekki hafa farið til tannlæknis svo árum skiptir og reglulega þarf að gera aðgerðir á leikskólabörnum með brunnar og ónýtar tennur.

Í barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna er kveðið á um þau réttindi sem börn eiga að njóta, meðal annars jafnan rétt þeirra til heilsuverndar, án tillits til stöðu þeirra eða foreldra þeirra. Ísland hefur fullgilt barnasáttmálann og er því bundið ákvæðum hans að þjóðarrétti. Fyrir dyrum stendur lögleiðing sáttmálans. Það er því ekki seinna vænna fyrir stjórnvöld að huga að því hvernig tryggja eigi öllum börnum jafnan aðgang að tannvernd á komandi árum.

Vert er að vekja athygli á því að þessi þróun tannheilsu barna hér er hvorki ný af nálinni né beintengd efnahagshruninu. Ekki hafa náðst samningar á milli tannlækna og Sjúkratrygginga Íslands svo árum skiptir, meðal annars með þeim afleiðingum að fjöldi foreldra treystir sér ekki til að greiða fyrir tannlæknaþjónustu. Þetta ástand er óásættanlegt og það er óskiljanlegt hvers vegna tannlækningar lúta ekki sömu lögmálum og önnur heilbrigðisþjónusta.

Barnasáttmálinn kveður einnig á um rétt barna til að lifa og þroskast og sérstaklega er fjallað um ábyrgð og skyldur foreldra til að veita börnum sínum leiðsögn og stuðning. Forvarnir gegn tannsjúkdómum eru ekki síður mikilvægar börnum en aðgangur að tannlæknaþjónustu. Sykurneysla íslenskra barna í formi sælgætis og sætra gosdrykkja er langt umfram það sem eðlilegt getur talist. Þar er ábyrgð foreldra mikil.

Barnaheill - Save the Children á Íslandi skora á yfirvöld, foreldra og samfélagið allt að taka höndum saman um að bæta tannheilbrigði íslenskra barna. Þú getur lagt þitt lóð á vogarskálarnar með því að skrifa undir áskorun til yfirvalda á heimasíðu samtakanna, barnaheill.is, og með þátttöku í málþingi um þetta efni á morgun frá kl. 9 til 11 á Grand Hóteli í Reykjavík.

Öll börn á Íslandi eiga að njóta þeirra sjálfsögðu mannréttinda að hafa heilbrigðar tennur.