Alls eru 94 stjórnarfrumvörp óafgreidd

Samkvæmt starfsáætlun verður þingi frestað 31. maí og því aðeins fjórir þingdagar eftir. Fyrir þingi liggja 94 stjórnarfrumvörp og af þeim hafa 27 ekki enn verið tekin til fyrstu umræðu. Umræður um þjóðaratkvæðagreiðslu um drög að stjórnarskrá hafa tekið tæpar 50 klukkustundir og hefur meiri tími farið í andsvör en þingræður.

Ljóst er að þingmenn þurfa að hafa sig alla við ætli þeir að fara í sumarfrí 1. júní með hreint borð. Fyrir þingi liggja 94 óafgreidd stjórnarfrumvörp og af þeim bíða 27 ennþá fyrstu umræðu.

Reyndar er það ekki venja að öll mál sem lögð eru fyrir Alþingi verði að lögum á yfirstandandi þingi. Fjölmörg bíða næsta þings, en þá þarf að flytja þau að nýju. Engu að síður er fjöldi mála nú umtalsverður og ljóst að stjórnin hafði í hyggju að afgreiða fleiri mál en líklega mun nást.

Málþóf eða skipulagsleysi?

Stjórnarliðar hafa kvartað undan því að stjórnarandstæðingar haldi uppi málþófi og stöðvi þannig afgreiðslu mála. Það sé gert með því að fara oft í andsvör við aðra stjórnarandstæðinga, en þannig er hægt að tefja framgang mála.

Stjórnarandstæðan segir hins vegar að eðlilegt sé að ræða mikilvæg mál í þaula. Þá sé ekki við minnihluta á þingi að sakast ef meirihlutinn kemur sínum málum ekki í gegn. Það vanti einfaldlega skipulag í störf meirihlutans. Forgangsraða þurfi þeim málum sem stjórnin ætlar sér að koma í gegn á yfirstandandi þingi og leggja önnur til hliðar. Fyrr verði ekki höggvið á hnútinn.

Ræðutími takmarkaður

Þingsköpum var breytt árið 2007, meðal annars til að gera þingstörfin skilvirkari og koma í veg fyrir málþóf. Þá samþykktu allir flokkar, utan Vinstri grænna, að setja takmörk á ræðutíma í annarri og þriðju umræðu, en ræðutíminn sést á töflunni hér til hliðar.

Markmiðin með því að setja ræðum tímamörk voru að koma í veg fyrir einræður þingmanna, líkt og Sturla Böðvarsson, fyrrverandi forseti Alþingis, komst að orði við Fréttablaðið síðastliðið haust. „Það hafði engan tilgang að leyfa einum þingmanni að tala allan daginn. Ég er sannfærður um að eftir þessa breytingu urðu umræðurnar á þinginu markvissari og efnislegri,“ sagði Sturla.

Auk hefðbundinna þingræðna hafa þingmenn færi á að gera athugasemdir við fundarstjórn forseta, gera grein fyrir atkvæði sínu, bera af sér vítur og ýmislegt annað. Og fara í andsvör.

Athugasemdir eða andmæli

Þingmenn hafa færi á því að gera athugasemdir við málflutning annarra þingmanna í andsvörum. Reglur um þetta voru rýmkaðar árið 2007. Þannig geta þingmenn nú svarað því sem fram kemur í ræðum annarra strax og þeim lýkur, en áður þurftu þeir að bíða þar til röðin kæmi að þeim á mælendaskránni, oft nokkrum klukkutímum síðar.

„Andsvör eru stuttar ræður, nánast athugasemdir eða andmæli,“ segir í handbók Alþingis um þingstörfin. „Mikilvæg regla er að andsvörum skal einvörðungu beint að ræðumanni og máli hans en ekki að öðrum ræðum sem áður hafa verið fluttar eða öðrum andsvörum.“

Líkt og sést á töflunni hér til hliðar hefur lengri tími farið í andsvör við tillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu um drög að stjórnarskrá, en í sjálfar þingræðurnar.

Andsvör mega standa í allt að 15 mínútur í senn og hvert andsvar má ekki vera lengra en 2 mínútur, en forseti getur stytt tímann ef margir kveðja sér hljóðs. Að hámarki komast fjórir þingmenn að í hvert sinn til að flytja andsvör og mega þeir veita andsvar tvívegis og ræðumaður svara í hvort skipti.