Látum sem ekkert C!

Nafn á plötu Halla og Ladda hér um árið kemur hvað eftir annað upp í hugann sem eins konar stef í sögu þjóðarinnar síðustu áratugina, lokastef þöggunarinnar í mörgum af mikilsverðum málum hennar. Sá listi er langur en hér verða aðeins tekin fimm dæmi.

Í þætti um Kröflumálið 1978 kom fram að við virkjun jarðvarmans þar hefðu varúðar- og vinnureglur Guðmundar Pálmasonar verið að engu hafðar.

Mér fannst þetta merkilegasta „skúbbið“ í þættinum en því miður yfirgnæfði hanaslagur Vilmundar Gylfasonar og Jóns G. Sólnes um önnur atriði allt annað í þættinum og þótti mun fréttnæmara en það stórmál að kolrangt væri farið að við virkjun jarðvarmans á Íslandi. Aldrei tókst að koma því atriði á framfæri, heldur tók við þöggun um það í 30 ár. Spiluð var plata Halla og Ladda: Látum sem ekkert C!

Árið 2003, áður en lokaákvörðun um Kárahnjúkavirkjun var tekin, komu fram tveir órækir vitnisburðir um hrikalegt eðli hennar.

Annars vegar mat í umfjöllun rammanefndar um að hún væri annar af þeim tveimur virkjunarkostum á Íslandi sem ylli mestum óafturkræfum neikvæðum umhverfisáhrifum.

Hins vegar mat Norðmanns, sem stóð í Altadeilunni heimsfrægu um 1980 og hafði tvívegis komið til Íslands til að kynna sér Kárahnjúkavirkjun.

Sjónvarpsviðtal við hann um þetta var kaffært í fréttum, en í því sagði hann að umhverfisröskunin af Altavirkjuninni hefði verið algerir smámunir miðað við fyrirhugaða Kárahnjúkavirkjun.

Og af einhverjum orsökum var álit rammanefndar ekki birt fyrr en eftir að virkjunin hafði verið ákveðin. Spiluð var plata Halla og Ladda: Látum sem ekkert C!

Fyrir Landsdómi birtast nú daglega vitnisburðir um það að enda þótt allt sem birtist í fjölmiðlum árum saman um bankana af hálfu ráðamanna, hefði verið samfelld lofgjörð um mátt þeirra og traustleika undir stjórn snillinga útrásarvíkinga af yfirburðakynstofni, þá stefndu þessi ofurmenni bönkunum lóðbeint í hrun með sama áframhaldi, jafnvel allt frá árinu 2005 þrátt fyrir jákvæð álagspróf og vitnisburði, alveg fram í hrunið.

Niðurstaðan og samkór í þrjú ár, allt frá forsetanum og niður úr, var að taka undir með plötu Halla og Ladda: Látum sem ekkert C!

2007 hófst bygging álvers í Helguvík og gumað var af því að nú stefndi beint í samfelldar stóriðjuframkvæmdir undir kosningakjörorði Framsóknarflokksins:

„Árangur áfram! Ekkert stopp!“ með samhljómi í kjörorði samstarfsflokksins:

„Traust efnahagsstjórn — stærsta velferðarmálið!“

Það fylgdi ekki sögunni að eftir væri að semja við alls 12 sveitarfélög um virkjanir, háspennulínur og vegi, eftir væri að meta náttúrufórnir og eftir væri að tryggja orku til álversins. Það fór líka leynt að talsmenn allra álfyrirtækjanna sögðu að þau þyrftu að vera með yfir 340 þúsund tonna ársframleiðslu til að bera sig, heldur var alltaf flaggað þrefalt lægri tölu.

Síðan var bætt við að reisa skyldi ámóta álver fyrir norðan með sama hugsunarhætti.

Og söngurinn um hina traustu efnahagsstjórn var hækkaður á sama tíma og bankarnir voru í raun fallnir fyrir löngu.

Niðurstaðan varð Halli og Laddi: Látum sem ekkert C!

Nú, 34 árum eftir að fyrst var upplýst um það að Íslendingar stunduðu í raun rányrkju á jarðvarmasvæðunum með því að kunna sér ekki hóf heldur gengju á hlut komandi kynslóða, er enn kyrjaður samhljóma söngur, allt frá forsetanum og niður úr: Íslendingar viðhafa sjálfbæra þróun í orkunýtingu og eru í fararbroddi á heimsvísu í nýtingu endurnýjanlegra og hreinna orkugjafa!

Já, rétt eins og fyrir 34 árum hljómar sama niðurstaðan og þá í þessu efni enn hærra en þá og virðist ætla að hljóma áfram plata Halla og Ladda: Látum sem ekkert C!