Þrír opnaðir en engum lokað

Formlegar viðræður hefjast um þrjá samningskafla á fimmtu ríkjaráðstefnu Íslands og ESB á föstudag. 15 kaflar hafa þegar verið opnaðir. Ólíklegt að köflum verði lokað. Átta kaflar opnir eftir ríkjaráðstefnuna.

Hvað verður efst á baugi á ríkjaráðstefnu Íslands og ESB?

Fimmta ríkjaráðstefnan í aðildarviðræðum Íslands við ESB verður haldin í Brussel á föstudag. Þessar ráðstefnur eru vettvangur formlegra viðræðna milli íslensku samninganefndarinnar og ESB og á þeim hefjast eiginlegar viðræður í hinum 33 málaflokkum tengdum löggjöf ESB, svokölluðum samningsköflum, en þar er samningsköflum einnig lokað ef samkomulag hefur náðst.

Í millitíðinni hefur mikil vinna farið fram þar sem ESB útlistar annars vegar hvernig íslensk löggjöf samræmist ESB, og Ísland leggur fram samningsafstöðu sem í mörgum tilfellum inniheldur, eftir atvikum, óskir um sérlausnir eða aðlögunartíma. Mislangur tími getur liðið milli þess sem samningskafli er „opnaður“ þar til honum er lokað með samkomulagi, enda eru málaflokkar misjafnlega samrýmanlegir. Til dæmis heyra um tveir þriðju samningskafla að öllu eða nokkru leyti undir EES-samninginn, en það er þó ekki ávísun á skjótari afgreiðslu.

Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins munu viðræður um þrjá samningskafla hefjast á föstudag. Það eru kaflarnir um flutningastarfsemi, félags- og vinnumál og fjárhagslegt eftirlit. Ekki er þó útlit fyrir að neinum köflum verði lokað að þessu sinni.

Ef svo fer, hafa átján af samningsköflunum 33 verið opnaðir frá fyrstu ríkjaráðstefnunni í júní 2011 þegar efnislegar samningaviðræður hófust formlega. Þar af hefur tíu köflum verið lokað.

Í samningsafstöðu Íslands um kaflann um flutningastarfsemi er beðið um undanþágur vegna hvíldartíma ökumanna hópbifreiða og einnig er þess óskað að Ísland þurfi ekki að taka upp sumartíma. Í kaflanum um félags- og vinnumál er ekki farið fram á sérlausnir eða undanþágur og einnig er fallist á að taka yfir regluverk ESB um fjárhagslegt eftirlit eins og það stóð á síðasta ári.

Ekkert launungarmál er að þetta ferli hefur tekið lengri tíma en vonir íslenskra ráðamanna stóðu til. Fleiri kaflar standa út af og munar þá sérstaklega um veigamestu málaflokkana, til dæmis landbúnað, sjávarútveg og matvælaöryggi. Tafirnar má rekja til ýmissa þátta beggja vegna borðs.

Til dæmis er enn beðið rýniskýrslu frá ESB um íslenskan sjávarútveg og þá er áætlun um breytingar á íslensku landbúnaðarkerfi, ef til aðildar kemur og með tilliti til niðurstöðu samninga, í vinnslu í íslensku stjórnsýslunni.

Áætlunin ætti að liggja fyrir áður en langt um líður, en óljóst er hvenær rýniskýrslan um sjávarútveg verður tilbúin. Því er ekki ljóst hvenær hægt verður að hefja viðræður um þá kafla, en sjötta ríkjaráðstefnan verður haldin undir lok þessa árs.thorgils@frettabladid.is