Gera efnislegar athugasemdir við frumvarp stjórnlagaráðs

Sérfræðinganefnd sem hafði það hlutverk að fara yfir frumvarp stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá gerir töluverðar efnislegar athugasemdir við frumvarpið. Nefndin kynnti sjónarmið sín á fundi með stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis í gær. Samkvæmt umboði frá stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd hafði nefndin einkum það hlutverk að fara lagatæknilega yfir tillögur stjórnlagaráðs. Meðal annars að gæta þess að texti ákvæða væri skýr og í samræmi við hefðbundið lagamál og að hugtök væri skýr í greinargerð.

Í þriðja kafla skilabréfs nefndarinnar kemur hins vegar fram að sérfræðingahópurinn hafi komið auga á fleiri atriði en lagatæknileg sem þurfi að hans mati að skoða betur og þá væntanlega við meðferð frumvarpsins á Alþingi. Í skilabréfinu tíundar hópurinn einungis þau atriði sem hann var sammála um að þyrfti að laga.

Í bréfinu eru meðal annars gerðar athugasemdir við að í frumvarpi stjórnlagaráðs sé ekki getið um hlutdeild forseta í löggjafarvaldi, en í núgildandi stjórnarskrá er ákvæði um að forseti Íslands staðfesti frumvarp til laga.

Þá segja sérfræðingarnir að stjórnlagaráð gangi langt í að opna fyrir persónukjör sem meginreglu og tillögurnar muni takmarka möguleika flokka til að ráða sínum málum, t.d. raða frambjóðendum á lista. Sérfræðingarnir segja að rétt væri að meta betur áhrif þessara breytinga sem og annarra breytinga sem lagðar eru til á fyrirkomulagi kosninga til Alþingis.

Þá eru gerðar ýmsar athugasemdir við kafla um forsetann. Meðal annars eru gerðar athugasemdir við það að í frumvarpi stjórnlagaráðs sé ekki getið um hlutverk forseta í samskiptum við önnur ríki. Þetta hafi þó verið eitt hans helsta hlutverk.

Um ráðherra- og ríkisstjórnarkafla segir sérfræðingahópurinn að tillaga um að Alþingi kjósi forsætisráðherra og að í vantrauststillögu á forsætisráðherra verði að felast tillaga um eftirmann, sé mjög róttæk tillaga. Nauðsynlegt sé að meta áhrifin af því í samhengi við önnur ákvæði frumvarpsins.

Fram kom í hádegisfréttum Bylgjunnar að Gísli Tryggvason stjórnlagaráðsfulltrúi hefur óskað eftir fundi með formanni stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis vegna tillögu sérfræðihóps um breytingar á nýrri stjórnarskrá. Hann telur hópurinn hafi mögulega farið út fyrir umboð sitt með fyrrgreindum athugasemdum.