Aðför gegn aðildarviðræðum

Aðildarumsókn Íslands að ESB virðist nú á haustdögum vera að færast nær kastljósinu eftir að hafa verið í skugga erfiðra mála sem hafa gegnumsýrt þjóðmálaumræðuna undanfarin misseri. Umræðan þessa stundina virðist þó ekki ætla að snúast um efnisatriði væntanlegs aðildarsamnings og um hvað ESB-aðild felur í sér heldur um það hvort halda beri aðildarviðræðum áfram eður ei. Háværar raddir eru uppi um að slíta beri aðildarviðræðum við ESB. Hér er á ferðinni aðför gegn aðildarviðræðum með það að markmiði að hafa efnislega umræðu um aðildarsamning af þjóðinni og koma í veg fyrir að hún geti kosið um samninginn þegar þar að kemur.

Aðför forsetansForseti lýðveldisins leggur opinberlega lag sitt við andstæðinga ESB-aðildar og tekur virkan þátt í þeirri aðför sem nú á sér stað gegn aðildarviðræðum. Innlegg forsetans er þó afar einkennilegt svo ekki sé meira sagt. Ólafur Ragnar Grímsson heldur því fram fullum fetum að okkar helstu nágranna- og vinaþjóðir, sem flestar eru í ESB, hafi gagngert tekið sér stöðu gegn okkur og séu í raun okkar helstu andstæðingar! Fullyrða má að þessi söguskoðun forsetans standist engan veginn. Ólafur Ragnar Grímsson hefur jafnframt ekki farið í grafgötur með þá skoðun sína að aðild Íslands að ESB feli í sér afsal á fullveldi og sjálfstæði þjóðarinnar. Þessi skoðun forsetans er sérstaklega athyglisverð og ekki síst í ljósi þess að hann lét sig ekki muna um að láta sjá sig gleiðbrosandi á sjálfstæðis- og fullveldishátíð Eystrasaltsríkja sem nýverið fögnuðu 20 ára frelsi. Þjóðir sem allar sem ein gengu í ESB, meðal annars til þess að tryggja í sessi nýfengið fullveldi og sjálfstæði. Forsetinn skuldar þjóðinni rökstuðning á því hvernig hann fær það út að okkar helstu nágranna- og vinaþjóðir séu í raun okkar helstu andstæðingar! Jafnframt ætti forsetinn að útskýra af hverju hann þekktist boð Eystrasaltsríkja um að heiðra þau á sjálfstæðis- og fullveldishátíð þeirra ef hans staðfasta trú er sú að ESB-aðild ríkjanna geri það að verkum að þau séu hvorki fullvalda né sjálfstæð og þar að auki í hópi þjóða sem hafa snúið við okkur baki! Flestir sem þekkja til forseta lýðveldisins vita að hann er á móti aðild Íslands að ESB. Ummæli Ólafs Ragnars Grímssonar undanfarið bera þess skýr merki að hann ætlar – í skjóli forsetaembættisins – að taka opinberan og virkan þátt í þeirri atlögu sem nú stendur yfir gegn þeim aðildarsamningi sem nú er í vinnslu.

Formaður SjálfstæðisflokksinsBjarni Benediktsson hefur snúist eins og vindhani í afstöðu sinni til ESB. Hringlandaháttur formanns Sjálfstæðisflokksins er með eindæmum og blása vindar nú þannig að hann hefur sett nafn sitt við þá hugmynd að slíta beri aðildarviðræðum við ESB. Fyrir hönd Sjálfstæðisflokksins er formaðurinn með þessu að ítreka enn frekar fullkomna einangrun flokksins meðal mið-hægri systurflokka í Evrópu, sem allir sem einn styðja aðild og veru síns lands í ESB. Að þessu leyti tekur Sjálfstæðisflokkurinn sér stöðu með ógeðfelldum öfgaflokkum yst til hægri í litrófi stjórnmálanna.

Formaður Sjálfstæðisflokksins styður sem sagt þá hugmynd að aðildarviðræðum við ESB verði slitið, meðal annars á þeim forsendum að ESB sé að breytast svo mikið og að evran sé í fullkominni óvissu. Nú þykist ég vita að Bjarni Benediktsson veit full vel að samstarf þjóða innan þess bandalags sem nú er undir merkjum ESB hefur verið í stöðugri þróun allt frá upphafi og er síbreytilegt – líkt og samstarf þjóða almennt – og þannig verður það um ókomna tíð. Bjarni Benediktsson hlýtur einnig að gera sér grein fyrir því að þrátt fyrir að evran sigli nú, líkt og flestallir gjaldmiðlar, ólgusjó þá er óvissan ekki meiri en svo að evran er komin til að vera og mun auka stöðugleika í efnahagslífi Íslendinga, komi til þess að hún verði lögeyrir hér í kjölfar aðildar að ESB. Sjálfstæðismenn, með Bjarna Benediktsson í broddi fylkingar, hljóta jafnframt að gera sér grein fyrir því að trúverðugleiki Íslendinga er í húfi, verði aðildarviðræðum slitið. Hugmyndin um að slíta aðildarviðræðum við ESB – og hafa þar með efnislega umræðu um málið af þjóðinni – og sú veruleikafirring forseta lýðveldisins að ESB hafi að geyma óvinveittar þjóðir er því ekki aðeins illa ígrunduð heldur fullkomlega galin.