Níumenningar: spennuþrunginn dagur í héraðsdómi

Það var hart tekist á í héraðsdómi Reykjavíkur í dag á fyrsta réttarhaldanna yfir níumenningunum svokölluðu. Lögreglan var með viðbúnað í grennd við héraðsdóm en þrátt fyrir snörp orðaskipti í dómssal voru engin ólæti fyrir utan. Fréttamaður Vísis fylgdist með réttarhöldunum í allan dag.

Skipulagt eða ekki?

Réttarhöldin í dag yfir níumenningunum snúast aðallega um tvennt. Í fyrsta lagi hvort hin meinta árás á Alþingi hafi skipulögð fyrirfram og í öðru lagi um hve raunverulegar staðhæfingar þingvarða og lögreglu um ofbeldi séu. Inn í þetta spilar svo hið umdeilda myndband sem aðeins sýnir fjórar mínútur af hinni meintu árás. Aðrar upptökur eru af óljósum ástæðum ekki til eða horfnar.

Hinn rauði þráður í spurningum ákæruvaldsins í dag snerust um skipulagningu árásarinnar. Níumenningarnir voru spurðir um einhverskonar miða sem átti að hafa gengið manna á millum þar sem boðað var til árásar. Enginn kannaðist við slíkan miða eða fundi um aðgerðirnar.

Engin sönnunargögn hafa heldur verið lögð fram sem renna stoðum undir slíkt fundarboð.

Misvísandi framburður

Framburður þingvarða og lögreglu varðandi hið meinta ofbeldi stangaðist stundum á. Þannig lýstu þingverðir því sem stympingar hefðu átt sér stað, einhverskonar hnoð - meðan lögreglumaðurinn Kristinn Petersen talaði um bardaga og slagsmál og sagði þrjá verði hafa þurft að verjast 35 manna öskrandi múg.

Verjandur spurðu Kristinn þá af hverju hann hefði hvorki notað kylfu né piparúða og varð þá fátt um svör.

Datt á ofn

Ein alvarlegasta ásökunin í málinu snýst um þingvörðinn Maríu Dites de Jesus en hún sakar mótmælanda um að hafa hrint sér á ofn með alvarlegum afleiðingum. Eftir að hún lauk framburði sínum var hið umdeilda myndband sýnt aftur og er erfitt að sjá að lýsing hennar og það sem sést á myndbandinu fari fyllilega saman.

Kom í ljós að við skýrslutöku hjá lögreglu hafði María sagt, eftir að henni var sýnt myndbandið, að hún sæi atburðinn með öðrum augum. Í dag hélt hún sér hins vegar við hinn upprunalega framburð - að henni hefði verið hrint.

Sá maður sem María sakaði um að hafa hrint sér var hins vegar í fangabrögðum við annan þingvörð. Það sést á myndbandinu. Sá þingvörður viðurkenndi að María hefði bent á umræddan mann eftir atburðinn og sagt hann hafa hrint sér.

Brynjar Níelsson spurði Maríu hvort hún upplifði atburðinn eins eftir að hafa séð myndbandið sagði María:

"Mér var hrint."

Spennuþrunginn dagur

Réttarhöldin í dag minntu á stundum á bandarísk réttarhöld þar sem miklar tilfinningar eru í spilinu. Oft mátti heyra saumnál detta í réttarsal meðan á öðrum stundum tók fólk andköf eða gerði hróp að vitnum. Sérstaka athygli vakti þegar deildarstjóri þingvarða lýsti því hvernig hið umdeilda myndband varð til.

Deildarstjórinn virðist, af sjálfsdáðum, hafa tekið 4 mínútur úr öryggismyndavélum og lagt fyrir forsætisnefnd en aðrar upptökur, sem gætu varpað ljósi á atburðina, eru horfnar. Hvorki forsætisnefnd né lögregla bað um frekari upptökur og þegar málið var komið á dómsstig var það orðið of seint.

Helgi Bernódusson, skrifstofustjóri Alþingis, sagði um þetta þegar hann bar vitni í dag: "Þetta var ákvörðun þess sem tók þetta úr öryggismyndavélunum. Ég hygg að menn hafi fyrst og fremst haft áhuga á þeim hluta þessara atburða. Hann varðaði okkur."

Deilt um orðalag

Þá hefur í dag oft verið tekist á um orðalag. Ákæruvaldið og þingverðir sem borið hafa vitni hafa notast við orðalag "þau ruddust inn" en verjendur hafa bent á að í upptökunni sést að fólki sé hleypt inn og gangi rólega upp stiga. Sagði Ragnar Aðalsteinsson það vera grundvallaratriði í málinu hvaða orðalag sé notað.

Kannski orð eins þingvarðarins lýsi ágætlega þeim viðhorfsmun sem svo greinilegur er líka í réttarsalnum - þar sem vitni ákæruvaldsins eru jakkafataklædd meðan sakborningar bera einkennisklæðnað þeirra sem standa til hliðar, gagnrýna og deila á samfélagið.

"Þau brutu allar reglur, með klæðaburði sínum og framkomu. Þau ruddust bara inn án þess að hlíða einu eða neinu."