Fyrsta skrefið til að beita ríkisstyrkjum til ritskoðunar

„Það er gáfulegra að spúa reyk en svona bulli. Ég hefði til að mynda ekki gefið mikið fyrir Engla alheimsins ef það hefði ekki mátt reykja í myndinni," segir Friðrik Þór Friðriksson kvikmyndaleikstjóri.

 

Samkvæmt þingsályktunartillögu um aðgerðaáætlun um tóbaksvarnir, sem Siv Friðleifsdóttir lagði fram á Alþingi, segir að óæskilegt sé að leikarar reyki í íslenskum bíómyndum og á leiksviðum. Jafnframt kemur fram að: „leikrit og kvikmyndir sem reykt er í ættu ekki að fá opinbera styrki eða annan stuðning af skattfé. Þetta er ekki gert til að hindra listrænt frelsi eða tjáningu heldur til að sporna við þekktum aðferðum tóbaksframleiðenda við óbeinar auglýsingar á tóbaki." Friðrik rifjar upp að einhvern tímann hafi hann fengið bréf um að hann mætti ekki sýna umferðarlagabrot í myndum sínum.

„Það eru alltaf einhverjir gæjar sem vilja hafa vit fyrir okkur. Ég hef sjálfur aldrei reykt en þessi tillaga er bara bull." Þess ber að geta að afar sjaldgæft er að þingsályktunartillaga frá þingmanni stjórnarandstöðuflokks sé samþykkt.

Leikstjórinn Baltasar Kormákur er ómyrkur í máli gagnvart tillögunni.

 

„Þetta er hættulegt skref og aðferðin, að leggja það til að hætta að styrkja kvikmyndir og leikrit sem reykt er í, er sérlega ógeðfelld því það væri þá fyrsta skrefið til að beita ríkisstyrkjum til ritskoðunar. Það væri mun gáfulegra að hafa leiðbeinandi óskir um að þetta yrði ekki gert meira en nauðsynlegt væri en maður spyr sig: hvað næst? Á að banna alla áfengisneyslu á hvíta tjaldinu og bíómyndir þar sem er blótað? Kvikmyndir eiga ekki að vera uppeldis- eða áróðurstæki heldur eiga þær að endurspegla samfélagið."

 

Baltasar leikstýrði sem kunnugt er kvikmyndinni Contraband í Bandaríkjunum þar sem umræðan um tóbaksvarnir er hvað háværust og í þeirri mynd sjást nokkrar persónur reykja. „Myndverin óska eftir því að það sé ekki reykt meira en nauðsyn krefur."

Þórir Snær Sigurjónsson, framleiðandi hjá ZikZak, segist sjálfur ekki vera hrifinn af reykingum í bíómyndum nema þeim sem notaðar eru í listrænum tilgangi. Til að mynda í Svörtum á leik, sem gerist 1999-2000 þegar reykingamenningin var allt öðruvísi en hún er í dag, sjáist persónurnar reykja.

 

„Við höfum hins vegar notast við herbal-sígarettur í okkar myndum sem eru án tóbaks og nikótíns. Mér finnst persónulega að menn eigi að fara varlega í að banna en það er kannski sjálfsagt að menn hafi þetta bak við eyrað, bann væri eiginlega ekki alveg hægt."

freyrgigja@frettabladid.is