Hagnaðurinn meiri á Íslandi

Hagnaður íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja er meiri en hagnaður fyrirtækja í geiranum í Noregi. Þetta má að einhverjum hluta rekja til fyrirkomulags fiskveiða hér á landi, segir í samantekt norsks sérfræðings.

Framlegðin hjá íslenskum sjávarútvegsfyrirtækjum var umtalsvert hærri en hjá norskum fyrirtækjum á árunum 2008 og 2009, en fyrir þann tíma er munurinn minni, sagði Audun Iversen, sérfræðingur hjá Nofima, á fundi um sjávarútvegsmál á vegum Íslandsbanka í gær. Nofima er matar-, sjávarútvegs- og fiskeldisstofnun í Noregi.

Hann segir kvótakerfið sem Íslendingar nota gefa sjávarútvegsfyrirtækjum möguleika á að skipuleggja veiðarnar, sem gefi þeim forskot á útgerðir í öðrum löndum. Þau geti frekar tryggt stöðugt vöruframboð fyrir kaupendur, sem sé sérlega mikilvægt þegar selt sé í sífellt auknum mæli til erlendra stórmarkaða.

Í samantekt sérfræðinga Íslandsbanka kemur fram að framlegð íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja hafi batnað umtalsvert eftir bankahrunið haustið 2008. Má rekja breytingarnar til falls krónunnar, sem kemur útflutningsgreinum vel, sem og hækkandi fiskverðs á alþjóðamörkuðum.

Birna Einarsdóttir, bankastjóri Íslandsbanka, benti á fundinum á að arðsemin í sjávarútvegsfyrirtækjunum væri góð núna, en sú hefði ekki alltaf verið raunin.

Í gögnum bankans sést samanburður á hagnaði íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja fyrir skatta, afskriftir og fjármagnsliði frá árinu 1981. Þar sést að hagnaðurinn var að meðaltali um sex prósent á árunum áður en kvótakerfið var tekið upp árið 1984. Frá því að kerfið var tekið í gagnið þar til framsal kvóta var leyft árið 1991 var hagnaðurinn fimmtán prósent að meðaltali. Eftir 1991 hefur hagnaðurinn verið að meðaltali 21 prósent.

Skuldir sjávarútvegsfyrirtækja við Íslandsbanka eru á bilinu 70-80 milljarðar króna og hefur bankinn varað við fyrirhuguðum breytingum á kvótakerfinu í umsögn um frumvarp sjávarútvegsráðherra.

„Þetta er áróðursstríð,“ sagði Birna. Hún hvatti hagsmunaaðila til að vera duglega að koma staðreyndum um sjávarútveginn á framfæri við almenning, enda byggðu ákvarðanir þingmanna gjarnan á viðhorfum kjósenda.

brjann@frettabladid.is