Betra vatn til framtíðar

Vatnsgæði og mikilvægi þess í vatnsstjórnun er umræðuefni alþjóðlegs Dags vatnsins þann 22. mars nk. Hreint vatn er grundvöllur fyrir heilbrigði manna og vistkerfa, og er mikilvægur liður í sjálfbærri efnahagsþróun samfélaga. Vatnsgæði ber ekki oft á góma í þjóðfélagsumræðunni á Íslandi. Það er kannski ekki skrýtið í ljósi þess að við höfum með örfáum undantekningum hreint og afar gott vatn. Næringarefnaauðgun sem ógnar vatnavistkerfum í mörgum löndum er nær óþekkt á Íslandi. Jafnframt er 95% af neysluvatni á Íslandi ómengað grunnvatn, en ekki klórað yfirborðsvatn. Af þessum sökum er ekki óalgengt að við tölum um „hreinasta vatn í heimi". Við njótum góðs af þessu næga ómengaða vatni í flestum undirstöðuatvinnuvegum okkar, eins og í fiskiðnaði, orkuframleiðslu, landbúnaði, gróðurhúsaræktun. Tækifæri geta leynst til frekari verðmætasköpunar bæði með nýsköpun svo og betri markaðssetningu á afurðum og þjónustu úr þessu gæðavatni.

En hvað vitum við um vatnsgæði á Íslandi? Er hreint vatn sjálfgefið eða eru hættur sem þarf að varast? Skemmst er að minnast nóróverufaraldra sem urðu á tveimur ferðamannastöðum sumarið 2004 þar sem yfir þrjú hundruð manns veiktust. Orsökina mátti í báðum tilfellum rekja til mengunar neysluvatns. Margir muna einnig eftir klórslysum í Varmá og Elliðaám sem ollu fiskdauða. En að öllum líkindum er helsta hættan aukin ásókn í landnýtingu nálægt vatnsbólum og því þarf að taka tillit til vatnsverndarsjónarmiða við alla skipulagsvinnu. Einnig er mikilvægt að kortleggja betur vatnsgæði og standa vel að verki við verndun vatnsins.

Í flestum löndum heims er aðgangur að hreinu vatni forréttindi og ekki sjálfgefinn hlutur. Íslenska vatnafræðinefndin í samvinnu við fleiri aðila stendur fyrir ráðstefnunni Betra vatn til framtíðar sem fjallar um þessi mál. Ráðstefnan verður haldin í Orkugarði við Grensásveg 9 mánudaginn 22. mars frá kl. 13-16 og eru allir velkomnir.