Hvað á ég að kjósa?

Nanna Þórunn Hauksdóttir skrifar um þjóðaratkvæðagreiðslu um Icesave.

Eftir 6 vikur mun ég fá að taka þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu. Stórmáli, sem rætt hefur verið mánuðum saman á Alþingi, bæði á nóttu og degi er nú skotið til þjóðarinnar. Ég er að sjálfsögðu tilbúin að nýta minn kosningarétt þegar til þess er boðað. En hvað á ég að kjósa? Hvaða kostir eru í boði? Ég geng út frá því sem gefnu að mér sé boðið upp á að svara „já" eða „nei" um - eins og ljóslega stendur í tilkynningu frá ráðuneyti - "framtíðargildi laga um heimild til handa fjármálaráðherra fyrir hönd ríkissjóðs til að ábyrgjast lán Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta frá breska og hollenska ríkinu til að standa straum af greiðslum til innstæðueigenda hjá Landsbanka Íslands".

Tilkynningin í sjálfu sér er ekki beinlínis upplýsandi, en á www.island.is er að finna upplýsingar um Icesave-samninginn eins og hann liggur fyrir í dag, svo má segja að sá hluti landsmanna sem er tölvuvæddur muni geta fundið nauðsynlegar upplýsingar um afleiðingar þess að svara „já".

En segi maður „nei", hvað liggur í því svari? Hvernig verður það svar túlkað af stjórnvöldum og stjórnarandstöðu? Hverjar verða afleiðingar ef meirihluti segir nei? Það liggur ljóst fyrir að slíkt svar þarf að túlka, og við því þarf að bregðast. Hver verða viðbrögðin? Þetta þarf bæði ég og alþjóð að fá að vita áður en við göngum inn í kjörklefann - ekki eftir að svarið er komið. Þá er of seint fyrir okkur að iðrast.

Ég þykist vita að ekki sé auðvelt að svara þessum spurningum fyrirfram, engu síður er það nauðsynlegt að finna svörin áður en þjóðaratkvæðagreiðsla fer fram.

Það er mikil ábyrgð að ganga að kjörborði og fólk þarf að gera sér góða grein fyrir hvað það er að kjósa, og hverjar afleiðingar verði af að velja annan kostinn frekar en hinn. Sama hvaða pólitísku skoðun maður hefur á málinu, þá er algjörlega nauðsynlegt að fólk sem á að kjósa um tvo kosti viti hvað það er að gera.

Hvað gera stjórnvöld í dag til að undirbúa þjóðina undir þessar kosningar?

Það eru eingöngu 6 vikur til stefnu. Það liggur á að upplýsa þjóðina um þá valkosti sem eru í boði. Hverjar verða afleiðingar ef meirihluti segir „nei"? Ég vona að ráðuneytin séu á fullu við að undirbúa kynningarefni um málið og að það efni komi út til okkar kjósenda sem fyrst.

Ef ekki - er þá hægt að verja þá ákvörðun að láta atkvæðagreiðslu fara fram? Án þess að fólk viti um hvað það er að kjósa?

Höfundur er lektor við Háskólann í Tromsö.