Þegar þögnin ein er eftir

Ímyndum okkur að skyndilega kæmu á yfirborðið upplýsingar sem myndu draga í efa eitthvað af þeim röksemdarfærslum sem sérstakur saksóknari beitti fyrir sig þegar hann handtók á dögunum nokkra háttsetta bankamenn og fékk staðfest gæsluvarðhald yfir þeim. Hvað svo sem það gæti sem verið - myndband, tölvupóstur, minnisblað eða eitthvað annað. Upplýsingarnar gæfu ekkert endilega til kynna að ástæður frelsissviptinganna væru algjörlega úr lausu lofti gripnar en sýndu fram á vankanta og misræmi í því ferli sem leiddi til þeirra.

Ímyndum okkur fjölmiðlaumfjöllunina í kjölfarið. Sjáum fyrir okkur leiðara stærstu fréttablaðanna. Við vitum það öll að slíkar upplýsingar myndu ekki mæta þögninni einni saman, heldur yrðu þær ræddar í þaula - ekki síst af þeim sem stýra fjölmiðla- og almannaumræðunni.

Misræmi í gögnum ákæruvaldsins

Fimmtudaginn 20. maí, birti Kastljós fréttaskýringu um dómsmálið gegn nímenningunum svokölluðu, sem ákærðir eru fyrir meinta árás á Alþingi í desember 2008. Kastljósið birti m.a. myndband úr eftirlitsmyndavél sem staðsett er í bak-anddyri Alþingishússins, sem sýnir þegar nímenningarnir fóru ásamt tuttugu öðrum inn í þinghúsið. Þingverðir brugðust við með því að reyna að hindra inngöngu fólks, til stympinga kom og einn þingvörður féll á ofn með þeim afleiðingum að hún meiddist á baki. Hún hefur nú krafist tæplega milljón króna skaðabóta frá einum nímenninganna.

Í málsgögnunum öllum er mikið misræmi, til að mynda þegar kemur að þessu umrædda atviki. Í atvikalýsingu þeirri sem á að rökstyðja ákærurnar er fullyrt að hinn ákærði hafi ýtt með hægri hendi sinni í þingvörðinn og þannig hafi hún dottið. Í skaðabótakröfunni er því hins vegar haldið fram að hinn ákærði hafi snúið sér við og ýtt af öllu afli, með báðum höndum í þingvörðinn. Sú lýsing kemur frá þingverðinum sjálfum, eftir að lögreglumenn þeir sem stóðu að rannsókn málsins yfirheyrðu hana um miðjan janúar 2009.

Myndbandið sem sýnt var í Kastljósi sýnir hins vegar að hinn ákærði notar hvorki hægri né báðar hendur, snýr sér ekki við og ýtir engum af öllu afli, heldur er hann dreginn til af öðrum þingverði svo hann lendir á fyrrnefnda þingverðinum, þeirri sem krefst skaðabóta. Fram kemur í gögnum frá lögreglunni að síðarnefndi þingvörðurinn hafi, eftir að hafa lýst atburðunum og svo séð myndbandsupptökuna, lýst yfir að hún hafi upplifað atburðinn öðruvísi en sést á myndbandinu. Lögreglumennirnir virðast þó enga ástæðu sjá til að spyrja hana nánar út í það sem var „öðruvísi" í minningunni, né heldur hvetja þeir hana til að draga málflutning sinn til baka. Þvert á móti standa orð hennar og eru notuð í skaðabótakröfunni - þó þau stangist ekki einungis á við myndbandið, heldur einnig fyrrnefnda atvikalýsingu ákærunnar.

Þetta er sérstaklega athugavert í því ljósi að í upphafi yfirheyrslunnar tilkynna lögreglumennirnir þingverðinum að hún hafi stöðu vitnis í málinu og að henni beri að segja satt og rétt frá atburðum - annað geti varðað við lög.

Hver eru viðbrögðin?

Þetta er eitt dæmi af mörgum um upplýsingar í ákærugögnunum frá settum ríkissaksóknara í málinu, sem einfaldlega grafa undan stoðum ákærunnar sjálfrar og þeim röksemdum sem hún byggir á. Tæpt var á einhverjum af þeim upplýsingum í Kastljósþættinum þann 20. maí.

Og hver eru viðbrögð annarra fjölmiðla? Hver eru viðbrögð ritstjóra Fréttablaðsins og Morgunblaðsins, sem hafa ekki hikað við að kalla okkur nímenningana ofbeldismenn og fullyrt bæði og alhæft um atvikið sem við erum kærð fyrir - á sama tíma og þeir hafa hamrað á nauðsyn þess að vel sé komið fram við fyrrnefnda handtekna bankamenn og verið tíðrætt um að það sé grunnur réttarríkisins að sakborningar séu saklausir þar til sekt er sönnuð?

Viðbrögð þeirra er þögnin ein. Rétt eins og viðbrögð Láru V. Júlíusdóttur, setts saksóknara í máli okkar, og Helga Bernódussonar, skrifstofustjóra Alþingis, við beiðni Helga Seljan um að ræða við þau við vinnslu á Kastljósþættinum. Eins og viðbrögð Egils Helgasonar, sem hingað til hefur ekki hikað við að fjalla um okkur níu sem ofbeldismenn. Eins og viðbrögð hægri vefmiðlanna AMX og T24, sem reyndar hafa lýst yfir andúð á umfjöllun Kastljóssins en ekki gefið neinar skýringar á því.

Nú þegar óþægilegar upplýsingar um ákærunnar hafa komið fram - upplýsingar sem draga í efa réttmæti dómsmálsins og sýna fram á léleg og hlutdræg vinnubrögð lögreglunnar - virðist þögnin ein vera eftir.

Snorri Páll Jónsson Úlfhildarson,

listamaður og einn hinna ákærðu nímenninga.