Evrópukrísa ritstjórans

Ólafi Þ. Stephensen, nýjum ritstjóra Fréttablaðsins, tekst um margt vel upp á nýjum vinnustað og honum eru hér með fluttar árnaðaróskir. En það sem háir þessum skelegga blaðamanni er hjákátlegur trúarhiti í ESB-málum sem birtist okkur lesendum blaðsins með reglulegu millibili.

Nýjust er sú söguskýring í leiðara 13. mars að vandi Grikkja hafi ekkert með evruna að gera. Vandamálið sé einungis að Grikkir séu alltof skuldugir og hafi aldrei kunnað fótum sínum forráð. Nú er það enginn vafi að efnahagskerfi þjóða eru misjafnlega stöðug og misjafnlega öguð. En sé sú staða Grikkja að þeir geti ekki notað evruna vegna of mikilla skulda, hvenær mun evran þá duga Íslandi?

Því fer reyndar fjarri að stöðugleiki sé eina sem skiptir máli við efnahagsstjórnun og hafi slíkum tökum ekki verið náð er afar fjarstæðukennt að setja á hagkerfið bönd eins og þau sem evran er hinum fátækari ESB-ríkjum nú. Það segir sína sögu að Ísland, sem hefur gengið í gegnum meiri hremmingar bankakerfisins en nokkurt annað Evrópuland, býr engu að síður við minna atvinnuleysi, minni niðursveiflu hagkerfisins og minni vandræði vegna kreppunnar en mörg ESB-landanna. Raunar er samdráttur hér minni en í Danmörku, að ekki sé talað um Eystrasaltsríkin og Írland.

Fréttablaðið talar aftur á móti úr þeim fílabeinsturni að hvorki á Íslandi né Grikklandi eigi að vera sveiflur í hagkerfinu og að löndin eigi að vera allt öðruvísi en þau eru. Í umræddum leiðara er bent á að ef Grikkland væri ekki skuldsett væri ekkert vandamál fyrir landið að hafa evru. Eftir stendur að það Grikkland sem til er í raunheimi gæti betur tekist á við sín vandamál með gömlu drökmuna sína heldur en með evru.

Þegar kemur að íslensku hagkerfi eru sveiflurnar óhjákvæmileg afleiðing þess að hér býr fátt fólk á fjarlægri eyju. Mannfæðin ein skapar það að sveiflujöfnunin er ekki sú sama og væri í tveggja milljóna manna hagkerfi eða þaðan af stærra. Þar við bætast sveiflur vegna náttúrulegra breytinga en þær eru þó veigaminni.

Allar hugmyndir um að Ísland geti verið sem fullkominn hluti af stærra hagkerfi og laust undan sveiflum smæðarinnar eru óraunhæfar, þó ekki sé fyrir annað en torleiði hingað og fjarlægðir.

Reynsla ESB-landanna bendir raunar til að landamæri málsvæða og gamalla þjóðlanda hafi einnig gríðarlega mikil áhrif á það að lönd halda áfram að vera sérstakt hagkerfi með sína sértæku sveiflu þrátt fyrir einn gjaldmiðil og samræmt ofvaxið regluverk. Þar talar reynsla Grikkja sínu máli.

Langt innan við 10% fyrirtækja í ESB stunda viðskipti út fyrir sitt gamla þjóðríki.

Rökin fyrir því að Ísland yrði að taka upp alþjóðlega mynt voru sterkust meðan til stóð að byggja hluta af hagkerfinu upp á alþjóðlegri bankastarfsemi. Bankaeigendurnir gömlu höfðu þá hagsmuni en tæpast ætlum við í dag að hlaupa eftir hagsmunum þeirra manna. Með falli bankanna og reynslu evrulanda af kreppunni féllu um sjálft sig flest þau rök sem menn höfðu fyrir mögulegri ESB-aðild enda hefur fylgi við þá stefnu dalað stórkostlega.

Það fer Fréttablaðinu illa að stunda einmanalegt ESB-trúboð þegar rökin fyrir þeirri stefnu eru öll horfin ofan í skuldasvelg gömlu útrásarvíkinganna.

Höfundur er bóksali á Selfossi.