Tonn fyrir tonn?

Í byrjun vikunnar las einn af fréttamönnum RÚV nokkrum sinnum frétt um það að ríkissjóður mundi tapa 1,3 milljörðum vegna lána sem veðsett væru „í raun og veru“ með úthafsrækjukvóta, sem nú yrði gerður verðlaus ef sjávarútvegsráðherra fengi að fara sínu fram. Fréttin vakti hjá mér spurningar sem hún svaraði ekki:

1) Hvernig hefði verið hægt að ganga að veði sem ekki má nefna? Hlýtur ekki eitthvað annað, sem er einhvers virði, að standa á pappírunum? En kannski er það lítils virði.

2) Ef bíll er veðsettur fyrir tíu milljóna láni, tekinn upp í skuldina og selst síðan fyrir fimm milljónir, er eigandinn þá laus allra mála? Ekki skilst mér það. Sama er að segja um íbúðir. Það er ekki nóg að afhenda lyklana og flytja burt ef eignin stendur ekki undir skuldinni? Gilda aðrar reglur um verðmæti kvóta sem ekki má nefna?

3) Eru skuldararnir ekki í mörgum, vonandi flestum, tilfellum stöndug útgerðarfyrirtæki sem frekar vilja greiða skuldir sínar en láta eignir fara á nauðungaruppboð? Hvernig getur þá hver eyrir af þessu skuldum glatast? Gaman væri ef einhver fjármálaspekingur vildi svara þessum spurningum.

Fréttamönnum hefur fækkað, og þeir hafa lítinn tíma til að undirbúa fréttir, sem þó verður að gernýta með lestri í öllum helstu fréttatímum dagsins. Það hlýtur að hafa kostað mikla vinnu að ná saman þessum tölum um úthafsrækjuveð, nema náttúrulega að tölurnar og ályktanirnar hafi komið sæmilega vel unnar frá einhverjum sem hagsmuna hefur að gæta, t.d. LÍÚ sem rekur nú hatrammt áróðursstríð gegn frjálsum veiðum á úthafsrækju. Þar er á brattann að sækja, því að enginn skilur nema útgerðarmenn og málgagn þeirra hvers vegna þarf að setja kvóta á fiskistofn sem menn vilja ekki veiða úr. Almenningur telur að kvóti sé tæki til að takmarka fiskveiðar en ekki ókeypis peningar til að braska með.

Það er ekkert athugavert við það að LÍÚ sendi fréttastofum efni og það sé notað, en það er lágmarkskrafa til fréttamanna að þeir taki slíku efni með gagnrýni og setji inn í rétt samhengi, gleypi það ekki hrátt.