Af hverju erum við að vinna með AGS?

Við hrun bankakerfisins varð greiðslufall yfirvofandi hjá Íslandi. Ekki voru til fjármunir til að standa skil á háum erlendum skuldbindingum og samstarf við erlend ríki var lífsnauðsynlegt ef endurreisn ætti að eiga sér stað. Erlend ríki vildu hins vegar ekki aðstoða Ísland án þess að AGS kæmi þar að.

Greiðslufall Íslands hefði getað þýtt áralöng útskúfun af erlendum fjármálamörkuðum en án erlends fjármagns þarf íslenska þjóðin að standa undir öllum framkvæmdum með innlendum sparnaði. Við þær aðstæður er hætt við að fjárfesting verði of lág. Hagvöxtur til skemmri og lengri tíma léti þá á sér standa með enn verri stöðu heimila og fyrirtækja.

Samstarfið við AGS er forsenda þess að íslensk stjórnvöld hafi getað beitt gjaldeyrishöftum án þess að ganga gegn alþjóðlegum skuldbindingum. Án gjaldeyrishaftanna er ljóst að krónan hefði veikst meira en raun bar vitni, með meðfylgjandi hækkun verðbólgu með auknum skuldum heimila og fyrirtækja.

Þannig má segja að án aðkomu AGS hefði kreppan orðið dýpri en raun bar vitni. Skattar hefðu þurft að hækka meira og skera hefði þurft meira niður. Lán í tengslum við efnahagsáætlunina og trúverðugleikinn sem áætluninni fylgir kemur í veg fyrir að ríkið þurfi að safna peningum til þess að greiða upp öll lán þegar þau falla á gjalddaga.

Það er algert glapræði að víkja frá þeirri efnahagsstefnu sem mörkuð hefur verið í samstarfi við AGS. Vissulega má endurskoða einstaka hugmyndir um niðurskurð í fjárlagafrumvarpi, en rammi þeirra þarf að halda.

Við Íslendingar bjuggum við brenglað hagkerfi á árunum eftir aldamót og til 2008. Skuldsetning fyrirtækja og heimila óx úr hófi og einstaka atvinnugreinar s.s. byggingariðnaður og fjármálageirinn urðu alltof stórar á kostnað útflutningsgreina. Nú á sér stað sársaukafull aðlögun að veruleikanum með tilheyrandi erfiðleikum fyrir almenning. Við megum hins vegar ekki fresta þessari aðlögun. Nú þurfum við að greiða fyrir erlendri fjárfestingu og opna erlenda fjármagnsmarkaði fyrir íslensk fyrirtæki svo þau geti fjárfest á nýjan leik. Þannig bætum við lífskjör til framtíðar. Samstarf við AGS gegnir þar lykilhlutverki.