Frá ríki til sveitarfélaga

Ungt fólk sem aðeins hefur lokið grunnskólaprófi er stór hluti þeirra sem glíma við atvinnuleysi í dag. Könnun leiddi í ljós að mörg þeirra hafa ekkert við að vera, snúa við sólarhringnum og skortir sjálfstraust. Reynsla Finna af kreppu sýnir að hluti þeirra ungmenna sem ekki ná í fasta vinnu, þegar eðlilegt er að hefja atvinnuþáttöku, ber þess aldrei bætur. Við þurfum sértækar aðgerðir fyrir ungt fólk.

Sveitarfélög eru betur til þess fallin en ríkið að upphugsa úrræði sem taka mið af aðstæðum á hverjum stað. Í Reykjavík er hægt að bjóða persónulega þjónustu fyrir atvinnulausa á þjónustumiðstöðvum hverfanna og enginn vandi að hafa þar upplýsingar um störf í boði á landinu öllu og sveitarfélög geta haft samvinnu sín á milli, hvenær sem það hentar.

Ekki er liðinn nema áratugur síðan Páll Pétursson félagsmálaráðherra Framsóknar, í boði Davíðs, stækkaði báknið með því að færa málefni atvinnulausra frá sveitarfélögum til ríkis. Lagabreytingin var réttlætt með því að þá yrði allt landið að einu atvinnusvæði og því hægt að úthluta mönnum vinnu hvar sem er á landinu. Almenn andstaða var við hugmyndina, enda bjóða þvingaðir „hreppaflutningar“ upp á að fjölskyldur sundrist, þegar feður eða mæður verða að sækja vinnu víðs fjarri heimili eða að öðrum kosti missa atvinnuleysisbætur. Í Reykjavík var á sínum tíma mikið og gott starf unnið með atvinnulausum ungmennum á vegum ÍTR. Námsflokkarnir buðu einnig úrræði fyrir atvinnulausar eldri konur, sem nefndist Gangskör. Þar var lögð áhersla á tölvukennslu og annað sem tengdist nútíma atvinnulífi og í framhaldinu var mörgum boðin starfsþjálfun hjá stofnunum borgarinnar. Oft gerði þetta gæfumuninn því starfsþjálfun eftir langt atvinnuleysi jók sjálfstraust.

Í dag er unnið að því að færa málefni aldraðra og fatlaðra frá ríki til sveitarfélaga því nærsamfélagið er talið betur í stakk búið til að sinna þörfum einstaklinga. Þetta á einnig við um málefni atvinnulausra, sérstaklega unglinga.

Því skora ég á flokksbróður minn, félagsmálaráðherra, að láta gera úttekt á kostum og göllum þess að sveitarfélögin taki aftur við málefnum atvinnulausra.

Höfundur er kennari og fyrrverandi varaformaður Atvinnu- og ferðamálanefndar Reykjavíkur.