Fiskeldið gefur þrjá milljarða

Framleiðsluverðmæti íslensks fiskeldis er áætlað um þrír milljarðar á þessu ári en hefur verið á bilinu 1,7 til 3,3 milljarðar á undanförnum fimm árum. Í nýrri skýrslu Landssamtaka fiskeldisstöðva (LF) um stöðu fiskeldis hér á landi er því spáð að framleiðslan muni tvöfaldast til ársins 2015 og verði þá um tíu þúsund tonn.

Framleiðslan hefur dregist saman á síðustu árum og er skýringarinnar að leita í samdrætti laxeldis. Á þessu ári segja áætlanir að fimm þúsund tonn verði framleidd, en það er sama magn og í fyrra. Bleikjueldið gefur mest af sér, um þrjú þúsund tonn, en í eldi bleikju standa Íslendingar fremstir og ráða heimsmarkaðnum að stórum hluta.

Vaxtarspá LF tekur aðeins tillit til áforma þeirra fyrirtækja sem nú þegar eru í rekstri. Mikil óvissa er því um spána þar sem ákvörðun eins fyrirtækis um að hefja umfangsmikið eldi getur aukið framleiðsluna umtalsvert á þeim tíma sem horft er til.

Guðbergur Rúnarsson, framkvæmdastjóri LF, segir að rekstrarskilyrði fiskeldis hér á landi hafi batnað að undanförnu með fallandi gengi. „Gengið var eldinu afar óhagstætt árin 2006 og 2007 en því er öfugt farið nú. Gengið gerir það að verkum að rekstrarskilyrðin eru ágæt. Verðið hefur líka haldist gott, til dæmis á bleikjunni.“

Á móti hagstæðu gengi krónunnar koma hugmyndir stjórnvalda um orkuskatt. Það snertir strandeldi sérstaklega þar sem tíu til fimmtán prósent rekstrarkostnaðar eru orkukaup. Eldismenn hafa lengi reynt að fá orkuverð lækkað, en eins og hjá fleiri greinum hefur það verið án árangurs.

Ársverk í fiskeldi á Íslandi eru um 150 og til viðbótar eru afleidd störf hjá þjónustufyrirtækjum og stofnunum. Fjölmörg rannsóknar- og þróunarverkefni hafa verið sett á koppinn, flest fyrir tilstilli AVS rannsóknasjóðs sjávarútvegsráðuneytisins. Sameiginleg viðfangsefni fyrir allar eldistegundir, lax, bleikju, þorsk og flatfisktegundir, er efling á sjúkdómaeftirliti og bætt aðstaða til sjúkdómarannsókna. Einnig upplýsingaöflun til markaðsstarfs.

Guðbergur telur að fiskeldi á Íslandi eigi framtíð fyrir sér en sníða verði stakk eftir vexti. Hann lítur til Færeyja sem fyrirmyndar þar sem framleiðslan er um fjörutíu þúsund tonn á ári. - shá